Quốc ca Mỹ - The Star Spangled Banner (Lá cờ lấp lánh sao)
Quốc ca Mỹ là ca khúc The Star Spangled Banner (Lá cờ lấp lánh sao), được sáng tác bởi nhà soạn nhạc người Anh John Stafford Smith và nhà thơ nghiệp dư Francis Scott Key, được Quốc hội Mỹ thông qua vào năm 1931.
Như quốc ca của nhiều nước khác, đầu tiên, ca khúc này được thiết kế như một bài hát tập thể, với giai điệu hào hùng, dễ thuộc, dễ hát. Nhưng sau đó, nó đã được chuyển qua hát đơn, với việc mời các ca sĩ có giọng ca tốt thể hiện.
Whitney Houston được xem là ca sĩ thể hiện quốc ca thành công nhất, khi cô hát nó ở giải Super Bowl năm 1991. Mục đích của việc này để gây quỹ từ thiện cho binh sĩ tham gia cuộc chiến vùng vịnh Ba Tư và gia đình của họ.
Trong màn trình diễn này, Whitney đã hát off mic, tức là hát nhưng không bật mic, mở loa ngoài bản thu âm. Có thể coi đây là hát lip và bản được bật trong màn trình diễn cũng chính là bản thu âm chính thức. Tất nhiên, Whitney hát lip vì yêu cầu của ban tổ chức, bản thân mợ đã từng hát live một vài lần rồi. Tuy không đạt bằng bản thu âm và phải hạ tone, nhưng vẫn ăn đứt các ca sĩ khác.
Sau đó, bản quốc ca của Whitney đã đạt được vô số kỉ lục về mặt thương mại, cạnh tranh với cả những ca khúc đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc và đi vào lịch sử nước Mỹ.
Whitney đã phải tư duy và sáng tạo rất nhiều. Thay vì hát ở giai điệu và tone gốc, ợm đã thực hiện chạy note lên xuống và trang trí vào các cụm từ rất nhiều note hoa mĩ. Từ tone gốc G, mợ chạy xuống 3 note (Eb) rồi lại chạy lên theo các phân nhịp được tính toán kĩ lưỡng. Có những đoạn, Whitney hát chậm hơn, nhưng ở đoạn khác, mợ lại hát nhanh hơn.
Whitney cũng thêm thắt rất nhiều kĩ thuật khó của Bel Canto vào ca khúc, chuyển giọng linh hoạt từ chest voice sang head voice cao vút tận E5 - A5, thổi thêm nhiều màu sắc khác nhau của dòng Soul/R&B vào với các lối hát, kĩ thuật ngẫu hứng như run/riff, melisma. Mọi sáng tạo, thêm thắt đều tinh tế, vừa đủ, hòa quyện nhuần nhuyễn giữa kĩ thuật và cảm xúc.
Whitney tận dụng tối đa cấu tạo thanh quản, cơ quan phát âm đặc biệt của mình (tạo vang bẩm sinh hay còn gọi là giọng vang bẩm sinh) để tạo độ rền, nổ trên mọi âm tiết nhấn vào mà chưa cần dùng đến cộng minh. Điều này khiến giọng hát của mợ giữ được tự nhiên nhưng vẫn vang dội, uy lực, không bị giả tạo như một số ca sĩ khác.
Điển hình nhất là chữ "proudly" được nhấn trên C5 cực rền, nổ (nhờ vang xoang mặt/mask resonance), đẹp lộng lẫy mà không cần lạm dụng ngân rung, cộng minh lố bịch như một số ca sĩ khác. Tất cả các ca sĩ sau này đều không nhấn được C5 ở chữ "proudly" như Whitney dù họ có thể lên đến F5, G5, A5....
Các âm đóng trên B4, Bb4 được Whitney rung rất đanh, rền nhưng vẫn nhẹ nhàng, thể hiện độ hùng tráng của quốc ca.
Vào điệp khúc, Whitney tung một cú mixed vang nổ trên C5 "red glare" như tiếng bom dội. Cách tạo vang nổ này là độc chiêu "bí truyền" nhà Houston, được truyền từ Cissy Houston cho con gái. Rất ít ca sĩ sử dụng được cách mixed nổ vi diệu này.
Ngay sau đó, Whitney cộng minh trên Bb4 ở chữ "bombs" đẹp lộng lẫy, rền và tỏa như bao trùm khắp không gian, vibrato rất tinh tế dù đang tung full giọng, nên không bị lố như một số ca sĩ Việt Nam (với trò rung bần bật làm lố, lòe khán giả nghe nhạc là ta đây khủng lắm nhưng thực ra chỉ là một sự lố bịch). Cứ tưởng mợ chỉ làm được ngón này trong studio, ai ngờ lúc live vẫn làm ngon lành.
Chữ 'air" tiếp đó được ngân vừa đủ, rền như một cơn lốc phi xa vạn dặm. Dù Whitney ngân không quá dài nhưng lại tạo cảm giác bất tận nhờ vào kĩ thật cộng minh và cách vibrato tinh tế. Một số ca sĩ cứ lạm dụng rung dài đến 10km để khoe ta đây hơi khỏe, nghe thực sự mệt mỏi.
Phải đến đoạn cuối cùng, Whitney mới kéo dài G#4 chữ "brave" để ngân cùng dàn nhạc. Đây thực sự là đỉnh cao của cộng minh kết hợp cùng bạch thanh, vang rền nhưng vẫn sắc nét, rõ lời, chứ không phải cộng minh dựng tiếng làm lố ồm ồm lên như một số ca sĩ, thực sự cũ kỹ. Và rõ ràng, cả 1 bài hát mợ chỉ ngân dài 1 đoạn cuối cùng, rất tiết chế và biết sử dụng kỹ thuật đúng lúc, đúng thời điểm, tạo dấu ấn thực sự, không bị loãng ca khúc.
Và cú tung head A5 đoạn cao trào thì khỏi nói, đặc sản cuae mợ rồi nên không bàn nữa.
Các thành tích đạt được là:
Đứng thứ 59 trong top 100 khoảnh khắc vĩ đại nhất trên truyền hình do VH1 bình chọn năm 2002.
Đứng thứ 12 trong top 100 khoảnh khắc làm rung chuyển truyền thông do VH1 bình chọn năm 2003.
Đứng thứ 1 trong top 25 khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong lịch sử âm nhạc do Rolling Stone bình chọn năm 2003.
Đứng thứ 8 trong top 100 khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử Super Bowl do ESPN.com bình chọn năm 2005.
Đứng thứ 7 trong top 10 khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử âm nhạc do TV Land bình chọn năm 2006.
Đứng thứ 2 trong top những màn trình diễn quốc ca hay nhất 40 năm lịch sử Super Bowl do USA Today Sports Weekly bình chọn năm 2007.
Đứng thứ 2 trong top 5 màn trình diễn hay nhất lịch sử Super Bowl do Blender bình chọn năm 2009.
Đứng thứ 20 trong bảng xếp hạng BB hot 100 single (màn trình diễn quốc ca đứng cao nhất trên BB hot 100 single)
Về mặt thương mại, đĩa đơn của ca khúc đã phát hành được 1 triệu 200 nghìn bản chỉ tính riêng tại Mỹ, được RIAA chứng nhận (bản quốc ca bán chạy nhất lịch sử).
Với những thành công trên, lần đầu tiên trong lịch sử âm nhạc thế giới, một bài quốc ca lại có thể tước bỏ tính nghi thức cứng nhắc của mình để tiến vào thị trường âm nhạc. Nó thậm chí còn được phát hành đĩa đơn, đạt lượng tiêu thụ khổng lồ, leo tới thứ hạng cao trên các bảng xếp hạng âm nhạc, cạnh tranh hoàn toàn được với các sản phẩm thương mại âm nhạc khác, đem lại lợi nhuận lớn cho người thể hiện cũng như với toàn bộ thị trường âm nhạc đa dạng.
Whitney thậm chí còn hát nó trong show diễn riêng của mình. Và mặc dù lấn sân được vào thị trường tiêu thụ âm nhạc đại chúng, được khoác màu áo mới, nhưng nó vẫn giữ được tính hùng tráng và đầy tự hào dân tộc.
Còn đây là bản mợ live, hạ tone nhưng vẫn khủng và đủ để say bye mọi ca sĩ muốn copy mợ :))
LONG PHẠM
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét