Nghệ sĩ nhân dân được lòng toàn dân, họ là ai?

 NSND Lê Dung

Nói về tiếng hát Lê Dung, ai cũng phải ngợi ca về sự ngọt ngào, da diết hiếm có trong một chất giọng opera/cổ điển được đào tạo bài bản. Lê Dung đương nhiên hát đẹp, rất đẹp, có thể nói là đẹp bậc nhất trong các giọng soprano Việt Nam, vì dám chắc rằng ít có ca sĩ nào thuộc thế hệ trước nắm vững vàng được nghệ thuật hát đẹp bel canto của Ý như bà.

Những note nhạc Lê Dung hát không những chắc chắn trong từng làn hơi mà còn rất trau chuốt, mượt mà, đạt được độ ổn định cao về âm vực, kỹ thuật. Bằng kĩ thuật thượng thừa, Lê Dung gần như đã khai thác tối đa ưu thế trong loại giọng light lirico soprano của mình.

Làn hơi khỏe, dài, kèm theo sự hỗ trợ tốt về hơi thở giúp Lê Dung có được những leagto mượt mà, ít gợn, không phô chênh, vênh note, mà lại rất linh hoạt.

Kĩ thuật fortissimo của Lê Dung khá tốt, bà có thể điều khiển âm lượng to đột biến trên các chuỗi crescendo.

Đặc biệt, ở những đoạn fortissimo trên quãng cao C6 (Đô cao), bà thực hiện rất tốt, dù hơi gắt do đặc trưng riêng của loại giọng, nhưng vẫn khá đẹp. Nếu ai đã từng nghe Lê Dung hát trực tiếp aria Brindisi trong vở La Traviata hẳn không khỏi quên được khoảnh khắc bà đẩy giọng lên C6 ở đoạn cao trào vô cùng nội lực.

Staccato của Lê Dung cũng rất vững. Trong bài Cô gái vót chông, bà phiêu đoạn giả tiếng chim trên quãng 6 mượt mà, rõ ràng mà linh hoạt, không bị căng thẳng, vênh note như nhiều ca sĩ khác.

Khả năng điều khiển âm lượng của Lê Dung vô cùng đáng nể, đoạn cuối aria Pace, pace mio dio trong vở La Forza del Destino, bà đã thực hiện vuốt giọng nhỏ dần rồi chuyển sang to đột biến trên cùng một legato.

Đương nhiên không thể không nhắc tới kĩ thuật pianissimo (hát nhỏ tiếng), một trong những lợi thế của giọng nữ cao trữ tình mà Lê Dung phát huy tốt. Trong aria O mio babbino cano, bà đã thực hiện chuyển giọng xuống những note pianissimo rất đẹp, vang, mượt trên một legato.

Giọng hát Lê Dung còn tỏ ra khá linh hoạt, biến hóa khi tạo màu sắc ả đào, ca trù.

Không chỉ là con chim sơn ca đầu đàn, là cây đại thụ của thanh nhạc cổ điển Việt Nam, Lê Dung còn thành công ở cả mảng nhạc nhẹ. Bà là một trong những tiếng hát nhạc nhẹ được ưa chuộng ở những thập niên trước, với nhiều ca khúc trữ tình như Họa mi hót trong mưa, Mưa trên biển vắng, Bâng qươ, Hoa sữa, Mùa đông của anh, Sơn nữ ca…

NSND Thanh Hoa

Nghệ sĩ nhân dân Thanh Hoa có lẽ là tiếng hát nữ thành công nhất miền Bắc trong suốt hai thập niên 70 và 80.

Từng có một thời, tiếng hát Thanh Hoa được nhà nhà yêu mến, người người ưa chuộng, vang lên khắp mọi nơi trên miền Bắc, qua đài phát thanh và băng cát xét. Bà là một trong những ca sĩ thu âm nhiều nhất Đài tiếng nói Việt Nam với 400 bản thu từ nhạc cách mạng tới nhạc nhẹ.

Thanh Hoa nổi tiếng bởi chất giọng đặc trưng không thể lẫn với bất cứ ca sĩ nào khác. Tiếng hát của bà sáng, mảnh nhưng vẫn ấm áp và đặc biệt giản dị, mộc mạc, hát như nói, nhiều luyến láy dân ca, thích hợp để biểu đạt cảm xúc một cách tự sự, trữ tình, đại chúng nhất.

Tuy không sử dụng quá nhiều kĩ thuật, nhưng bằng sự mộc mạc, lối hát rất riêng trong một tiếng hát có âm sắc đặc biệt, Thanh Hoa đã đóng đinh tên tuổi ở nhiều ca khúc nổi tiếng như Tàu anh qua núi, Mùa xuân làng lúa làng hoa, Em chọn lối này, Bác Hồ một tình yêu bao la, Gà gáy le te, Tình yêu trên dòng sông quan họ… để tạo nên một chất nhạc, phong cách độc đáo, mà nhiều ca sĩ sau này dù cố thể hiện điêu luyện thế nào cũng không thể hay như bà.

Giọng hát Thanh Hoa không hẳn là nhiều màu sắc, nhưng giàu tự nhiên và mềm mại tới mức có thể hát hay và truyền tải đúng điệu hồn của rất nhiều loại nhạc trên khắp mọi miền đất nước, từ vùng núi cao Tây Bắc tới làng quan họ, tới xứ Huế miền Trung hay sông nước miền Nam. Đặc biệt, bà có lợi thế rất lớn khi hát dân ca của các dân tộc thiểu số.

Có thể nói, giọng hát Thanh Hoa đã đạt tới sự tự nhiên, thân quen tới mức, nó giống như một tiếng hát quần chúng bất kì nào đó chúng ta có thể bắt gặp trên mọi nẻo đường cuộc sống. Đó có thể là tiếng hát của một thiếu nữ, một quả phụ, một em thiếu nhi, một nữ chiến sĩ… Nhưng trên hết, tiếng hát ấy vẫn là tiếng hát của một nghệ sĩ nổi tiếng.

NSND Bảy Nam

Cố nghệ sĩ nhân dân Bảy Nam được xem như một tổ nghề của cải lương và kịch nói Nam Bộ, đủ để hiểu vị trí của bà lớn thế nào.

Đi hát từ năm 14 tuổi, NSND Bảy Nam đã kiến tạo rất nhiều kỉ lục. Bà là nữ bầu gánh đầu tiên trong lịch sử cải lương (19 tuổi đã lập gánh hát - gánh Nam Hưng), nữ tác giả kịch bản đầu tiên của Sài Gòn với vô số kịch bản: Nỗi đau lòng mẹ, Người đàn bà Việt Nam, Gươm vàng máu đỏ, Điều Tam Xuân, Tiêu Anh Phụng, Phấn hậu cung...

Bà cũng là nữ nghệ sĩ Sài Gòn đầu tiên được Hãng Intermondial Film của Pháp mời đóng trong bộ phim Mort en fraude của đạo diễn Marcel Camus bên cạnh các diễn viên lừng danh thế giới.

Giáo sư Hoàng Như Mai từng viết: “Nghệ sĩ sân khấu, nếu thật sự là nghệ sĩ tài năng, là bảo vật vô giá của nhân loại, không vàng ngọc nào sánh được. Nghệ sĩ Bảy Nam là một trong số quí hiếm ấy”.

NSND Tường Vi

Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi được học hành rất bài bản. Bà từng thi đỗ và khoa Thanh nhạc Nhạc viện Hà Nội và được đi học chuyên sâu 4 năm tại nhạc viện Sofia, Bulgaria.

Tường Vi sở hữu chất giọng nữ cao màu sắc linh hoạt, có thể lên head voice staccato tới F6. Nhiều bản ghi âm của bà đã thành chuẩn mực thanh nhạc để nhiều thế hệ ca sĩ học hỏi.

Trong những năm chiến tranh, bà đã theo đoàn văn công đi biểu diễn nhiều nơi trên các chiến trường. Tường Vi nổi tiếng với nhiều ca khúc trên sóng phát thanh của Đài tiếng nói Việt Nam, như Tiếng đàn Ta Lư (Huy Thục), Cô gái vót chông (Hoàng Hiệp, thơ Molovklavi), Em là hoa Pơ Lang (Đức Minh), Người con gái sông La (Doãn Nho), Cánh chim báo tin vui (Đàm Thanh), Người lái đò trên sông Pô Cô (Cẩm Phong, thơ Mai Trang), Bóng cây Kơ-nia (Phan Thanh Nam, thơ Ngọc Anh), Suối Lenin, Con suối và mặt trời, Hà Nội có ta trong tiếng hát.... Tường Vi còn đi biểu diễn nhiều nước như Liên Xô, Ba Lan, Chile, Cuba... Bà cũng là một trong số ít ca sĩ được nhiều lần biển diễn trước Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tường Vi có chất giọng nữ cao, sáng, mang giọng Trung Bộ. Bà hát được nhiều thể loại như dân ca, nhạc cách mạng, nhạc thính phòng. Một trong những ca khúc làm nên tên tuổi của bà là Cô gái vót chông, trong ca khúc này, bà có hát thêm một đoạn staccato giả tiếng chim hót rất nổi tiếng, sau này các ca sĩ đều phải hát thêm đoạn này như điều bắt buộc.

NSND Thu Hiền

Thu Hiền có lẽ là một trong số ít nghệ sĩ nhân dân được đông đảo khán giả yêu mến và biết đến nhiều nhất.

Bà sở hữu chất giọng nữ cao trữ tình đầy đặn, ấm áp mà lại ngọt ngào, với những lối luyến láy dân ca giản dị, chân thành nhưng đầy nhạc tính, trầm bổng.

Thu Hiền cũng là nghệ sĩ thứ hai sau Thanh Huyền thành công trong việc lồng ghép dân ca vào nhạc cách mạng, đem âm nhạc dân gian dân tộc phục vụ nhiệm vụ chính trị.

Bà nổi tiếng với những bản dân ca từ mọi miền đất nước. Trong nhiều năm qua, Thu Hiền vẫn là tiếng hát dân ca được yêu thích nhất, không thể thay thế.

NSND Thanh Huyền

Nghệ sĩ nhân dân Thanh Huyền là một trong những tiếng hát xuất sắc nhất của nền dân ca truyền thống và nhạc cách mạng Việt Nam.

Chất giọng của Thanh Huyền vang bẩm sinh, sáng đẹp, mềm mại và mượt mà như dòng suối. Bà là một trong những thế hệ ca sĩ đầu tiên biết kết hợp kĩ thuật thanh nhạc cổ điển phương Tây với những lối hát cổ truyền của dân tộc, nói nôm na là kết hợp thành công giữa lối hát mở, hát đẹp kiểu bel canto với lối hát khép tiếng trong dân ca phía Bắc. Nhờ vậy, bà đã tạo nên được những màu sắc rất mới, rất riêng khi hát dân ca, đảm bảo cho một giọng hát đầy kĩ thuật mà vẫn thấm nhuần nét truyền thống, dân tộc.

Thanh Huyền cũng thường được ngợi ca về cách hát tròn vành, rõ chữ, hát âm nào nảy và vang âm đó, đúng chuẩn “vang, rền, nền, nảy”.

Là một trong những tiếng hát quan họ hay nhất miền Bắc, Thanh Huyền đã thổi hồn dân ca thành công vào nhạc cách mạng, tạo nên điệu hồn dân tộc thấm đẫm trong những ca khúc nhạc cách mạng.

Với thành công trong sự nghiệp, Thanh Huyền đã được lưu diễn khắp năm châu, đem dân ca Việt Nam tới mọi miền thế giới. Bà là thế hệ đầu tiên được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân và đạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước.

NSND Phùng Há

Cũng như Bảy Nam, cố nghệ sĩ nhân dân Phùng Há được xem như tổ nghề của cải lương Nam Bộ.

Không chỉ đóng góp to lớn với nghề cải lương qua hàng trăm kịch bản diễn khác nhau, Phùng Há còn có công trời biển trong việc đào tạo, dẫn dắt nhiều thế hệ nghệ sĩ sau này. Rất nhiều nghệ sĩ cải lương gạo cội hiện nay là học trò của bà.

Trong suốt sự nghiệp của mình, Phùng Há đã đi tới mọi hang cùng ngõ hẻm ở miền sông nước Nam Bộ để diễn cho nhân dân xem. Đến đâu bà cũng được chào đón nồng nhiệt, vé bán không còn thừa một chỗ.

Nhạc sĩ Chí Tâm từng nói: “Đối với thế hệ chúng tôi, má Bảy là một ngôi sao Bắc Đẩu trên vòm trời sân khấu cải lương. Má chính là tấm gương để chúng tôi noi theo ước nguyện: Dù sân khấu có khó khăn đến đâu vẫn nghiêm túc trong sáng tạo. Tôi nhớ lời má dạy: Khi không còn là kép, là đào chánh thì chuyển sang đóng vai lão. Ở vị trí nào thì người nghệ sĩ hãy làm tốt vai diễn của mình. Có như vậy mới xứng đáng được công chúng thương yêu”.

NSND Út Trà Ôn

Cố nghệ sĩ nhân dân Út Trà Ôn cũng là một trong những tổ nghề của cải lương Nam Bộ.

Ông sở hữu tiếng hát ấm áp, giản dị, mộc mạc mà sâu sắc, toát lên đậm đà điệu hồn, tiếng nói miền sông nước Nam Bộ.

Không chỉ với cải lương, Út Trà Ôn còn là tên tuổi lớn nhất của đờn ca tài tử, khiến vô số thế hệ sau này phải học hỏi.

NSND Quách Thị Hồ

Được một bộ phận khán giả không quá nhiều biết đến, nhưng Quách Thị Hồ xứng đáng là một tượng đài âm nhạc Việt Nam. Bà là người có công lao to lớn trong việc bảo tồn và phát huy ca trù, loại hình nghệ thuật truyền thống của Việt Nam, đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể thế giới, nhưng lại đang dần bị mai một.

Bà cũng là nghệ nhân ca trù đầu tiên đem ca trù tiến ra thế giới bằng việc thu âm và lưu diễn ở nước ngoài.

Quách Thị Hồ có một giọng hát đặc biệt, cùng tiếng phách điêu luyện đã chinh phục nhiều người thưởng thức. Người ta nói rằng: "Có người ví tiếng hát của Quách Thị Hồ đẹp và tráng lệ như một tòa lâu đài nguy nga, lộng lẫy, mà mỗi một tiếng luyến láy cao siêu tinh tế của bà là một mảng chạm kỳ khu của một bức cửa võng trong cái tòa lâu đài ấy. Tiếng hát ấy vừa cao sang bác học, vừa mê hoặc ám ảnh, diễn tả ở mức tuyệt đỉnh nhất các ý tứ của các văn nhân thi sĩ gửi gắm trong các bài thơ.

Bà nắm giữ kĩ thuật đổ hột con kiến, một loại kĩ thuật thanh nhạc cấp cao vô cùng khó mà không phải ai cũng làm được. Kĩ thuật tạo ra âm thanh rền, nảy, cuộn sóng ngầm như tung ra những chuỗi hột xoàn từ cổ họng.

Hội đồng Âm nhạc Quốc tế của UNESCO và Viện Nghiên cứu Quốc tế về Âm nhạc đã trao tặng bà bằng danh dự cho công lao "gìn giữ một di sản nghệ thuật truyền thống quý báu của Việt Nam, một vốn quý của nhân loại".

Có thể thấy, khi xưa, những người được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân đều là những tài năng hiếm có, có cống hiến to lớn với nghệ thuật nước nhà, khiến nhân dân ai cũng nể phục. Còn ngày nay, nhiều nghệ sĩ chưa đủ tầm nhưng lại được phong tặng khiến nhân dân hoài nghi, tranh cãi, không nể phục.

NSND Quang Thọ

Sở hữu giọng nam trung dày dặn, ấm áp và đậm chất thính phòng cổ điển với kĩ thuật vững chắc, nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ đã cùng với cố nghệ sĩ nhân dân Lê Dung tạo nên cặp song ca đầu đàn của nền nhạc thính phòng, cách mạng Việt Nam.

Quang Thọ đã từng đạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước và giữ vị trí chủ nhiệm khoa Thanh nhạc – Nhạc viện Hà Nội. Ông là người thầy lớn, đã đào tạo rất nhiều ca sĩ nổi tiếng, có chuyên môn ở Việt Nam hiện nay như Tùng Dương, Khánh Linh…

NSND Quốc Hương

Cố nghệ sĩ nhân dân Quốc Hương nổi tiếng với tiếng hát mộc mạc, giản dị, nhưng chất chứa cảm xúc, thấm đẫm hơi thở dân tộc, đại diện cho một thời bão lửa mà hào hùng.

Dù kĩ thuật không nhiều, nhưng Quốc Hương sở hữu chất giọng nam cao đầy đặn với âm lượng lớn, chắc chắn, nhưng ngọt ngào với lối hát nhỏ tiếng thi vị.

NSND Trung Kiên

Có lẽ Trung Kiên là nghệ sĩ nhân dân hiếm hoi đạt tới học vị giáo sư và giữ một chức vụ khá cao – thứ trường Bộ Văn hóa Thông tin.

Dù ít tham gia ca hát trên sân khấu, nhưng nghệ sĩ nhân dân Trung Kiên có đóng góp lớn trong việc giảng dạy, dẫn dắt các nghệ sĩ đàn em. Diva Thanh Lam hiện vẫn tìm đến học thanh nhạc với ông.

Long Phạm

Khánh Ly hé lộ bí mật liên quan tới Thái Thanh và cái tật luôn "xấu hổ trước những gì nói về mình"

 Vừa qua, tại phần tiếp theo chương trình The Jimmy Show, danh ca Khánh Ly đã xúc động ôn lại những kỷ niệm quá khứ ngay tại căn nhà mình đang sống.

Tôi có một cái tật là hay cảm thấy ngượng, xấu hổ trước những gì nói về mình

Trong các ca khúc từng phát hành ở hải ngoại, tôi từng hát bài Niềm nhớ không tên và được khán giả yêu mến. Ở ca khúc này, tôi có hát câu "rộn ràng tiếng hát Thái Thanh".

Chính ra, lời ca khúc này khi tôi nhận được từ bên Pháp là "rộn ràng tiếng hát Khánh Ly", nhưng tôi có một cái tật là hay cảm thấy ngượng, xấu hổ trước những gì nói về mình, nên tự tôi đổi lại lời thành tên Thái Thanh.

Khánh Ly và Nguyễn Đình Toàn

Hơn nữa, tôi hát như vậy cũng vì xuất phát từ lòng mến mộ của tôi với cô Thái Thanh. Sau này mọi người hát lại bài đó, ai thích tôi thì hát Khánh Ly, ai không thích tôi thì hát Thái Thanh, sao cũng được.

• 

  Danh ca Khánh Ly: Người Nhật cho xe Limousine đón tôi rồi đưa lên phòng thu nổi tiếng nhất tại Mỹ, oai lắm!

Sau này, có lần gặp lại ông Nguyễn Đình Toàn (tác giả ca khúc), tôi có hỏi vì sao lại là "rộn ràng tiếng hát Khánh Ly" mà không phải "rộn ràng tiếng hát Thái Thanh", thì ông ấy đáp:

"Tại mày đi hải ngoại rồi thì mới nhớ mà viết chứ bà Thái Thanh lúc đó đang ở Việt Nam thì làm sao mà nhớ". Bây giờ tôi xác nhận lại là như vậy.

Ông Nguyễn Đình Toàn cũng là người bạn của tôi, nên khi tôi đi thì ông rất nhớ.

Tôi chẳng hiểu tôi thế nào mà người ta lại nói mình như thế

Trong cuộc đời đi hát của mình, tôi từng hát ở nhiều nước, nhiều đại nhạc hội. Nhưng một trong những lần vinh dự nhất là được hát tại Vantican và diện kiến Đức giáo hoàng.

Đây là một sự kiện mà đến kiếp sau tôi cũng không quên được. Để có mặt tại buổi lễ tại Vantican đó, tôi đã phải vượt qua không biết bao nhiêu lo lắng, chông gai, suy nghĩ, tai tiếng.

Không biết bao nhiêu tai tiếng đổ về tôi lúc đó. Nhiều người thắc mắc là tại sao lại chọn "nó" (là Khánh Ly), "nó thế này, nó thế kia". Ý họ là tôi không xứng đáng. Tôi chẳng hiểu tôi thế nào mà người ta lại nói mình như thế. Đó là những chuyện lùm xùm mà tôi không muốn nhớ lại nữa.

Sau này người ta mới bảo, thôi không bàn cãi nữa, ai xứng đáng thì đã được chọn rồi. Thế là tôi được mời tới đó hát.

Lúc đó, tôi đứng hát trên sân khấu mà cảm thấy lo lắng, hồi hộp và run bần bật vì mọi thứ đều quá sức tưởng tượng, chờ đợi của mình. Tôi thấy mình chẳng có tài cán gì mà lại được đứng hát trước Đức giáo hoàng, vinh dự lắm. Phía dưới tôi hát là 10 ngàn khán giả.

Lúc hát xong, tôi có được đứng cạnh ngay chỗ Đức giáo hoàng đi ra, nên chạy tới nắm tay và nhảo tới ôm ông, sung sướng lắm. Lúc tôi choàng tới ôm thì có người ở phía sau gỡ tay tôi ra và nhắc: "Khánh Ly, cẩn thận không nhăn áo ngài".

Tôi không bao giờ quên được khoảnh khắc đó. Tôi nghĩ, một đời người như tôi có được may mắn đó là quá đầy đủ rồi, nếu có chết cũng mãn nguyện, không có gì phải hối tiếc trong thế gian này.

Sau đó, tôi còn được gặp lại Đức giáo hoàng lần hai. Lần đó, Đức giáo hoàng có lẽ nhận ra tôi nên đưa tay đánh vào tay tôi như kiểu "lại là mày nữa".

Trước đó, tôi có bảo ông nhà tôi là mình được gặp một lần rồi thì lần này ngồi xa ra, nhường cho người khác. Nhưng đến khi Đức giáo hoàng đi ra, tôi lại tự bật dậy rồi phóng tới như hỏa tiễn, không kiểm soát được mình nữa.

Tôi chẳng mơ ước tương lai nữa đâu, còn gì nữa mà mơ với ước ở cái tuổi này

Tôi luôn nghĩ rằng, nếu số mệnh bắt mình phải chịu những oan trái phải có trong cuộc đời, thì đó cũng là cái giá mình phải trả cho những cái mình nhận được. Không ai có thể ôm hết mặt trời, nắm tay từ sáng đến tối và có quá nhiều thứ. Người ta phải mất đi, phải trả giá cho những cái mình có.

Bởi vậy, có nhiều chuyện, nhiều cái oan, điều tiếng mà tôi không muốn nói ra vì nói cũng chẳng để làm gì. Cứ để mọi chuyện như vậy đi, ai đúng ai sai, phải hay trái đều có ông trời soi vào. Nếu làm chuyện không phải thì sẽ gặp những cái không hay.

Thôi thì nhịn đi, để gió cuốn đi như lời ông Trịnh Công Sơn nói. Tôi không ôm ấp, nặng nề quá khứ. Tôi cũng chẳng mơ ước tương lai nữa đâu, còn gì nữa mà mơ với ước ở cái tuổi này.

Tôi chỉ biết mỗi ngày tỉnh dậy mình vẫn còn sống là tốt rồi, nên cảm ơn cuộc đời. Mỗi buổi sáng tôi đều đọc kinh để biết mình phải làm cái gì. Việc của tôi bây giờ là sống ngày hôm nay biết ngày hôm nay, sống ngày nào biết ngày ấy thôi.

Nhà tôi dẫu nghèo, dẫu nhỏ, chỉ bằng cái bếp nhà người ta nhưng là nơi tôi từng có thời gian rất ấm áp

Hôm nay, chúng ta đang ngồi ngay tại mảnh vườn nhà tôi. Cũng mảnh vườn này ngày xưa tôi tụ tập rất nhiều anh chị em nghệ sĩ, bạn bè tới sinh hoạt. Ai lạnh mà thấy cái áo nào cứ việc khoác vào, ai muốn ăn gì cứ lấy ăn.

Nhà tôi nghèo, nhỏ nhưng trái tim không nhỏ là được rồi. Đôi tay của tôi không nhỏ, chỉ tiếc là không ôm hết mọi người thôi.

Khánh Ly và bạn bè tại vườn nhà mình

Có thể nhiều người khi đi khỏi nhà tôi thì quên đi mọi thứ. Nhưng một đời người làm sao quên mãi được. Phải có lúc nhớ lại những giây phút ở trong căn vườn nghèo, nhà nghèo này, cười với nhau, uống cùng nhau ly nước, ăn cùng nhau bữa cơm. Không ai quên được đâu.

Nhà tôi dẫu nghèo, dẫu nhỏ, chỉ bằng cái bếp nhà người ta nhưng là nơi tôi từng có thời gian rất ấm áp.

Hiện tại, dịch bệnh Corona đang đang sợ thật, nhưng sống chết đều có số rồi, không nên quá lo lắng. Nhưng tất cả, không phải vì như thế mà không làm gì cả.

YÊN CHI KHÂU CHO TÔI THẤY MỘT TÀI NĂNG DIỄN XUẤT CỦA MAI DIỄM PHƯƠNG

 Ban đầu tính đi xem Yên Chi Khâu vì có Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh thôi chứ không kỳ vọng lắm vì gu mình khi ra rạp là phim kinh dị với phim bom tấn, ít khi xem phim nghệ thuật kiểu này. Mai Diễm Phương thì mình thích vì nghe hát hay quá chứ chưa xem bộ phim nào cổ đóng. Trương Quốc Vinh thì xem nhiều phim rồi nhưng vẫn thích xem vì diễn quá đỉnh.

Nhưng đến khi xem Yên Chi Khâu thì crush Mai Diễm Phương thực sự. Trước giờ cứ tự hỏi vì sao Mai Diễm Phương lại nổi tiếng đến thế dù nhan sắc thấy cũng bình thường, không ở tầm mỹ nhân như Lâm Thanh Hà, Vương Tổ Hiền, Quan Chi Lâm, Lý Gia Hân... Trước khi xem Yên Chi Khâu còn thấy không hợp vì nhìn Mai Diễm Phương quá già so với Trương Quốc Vinh.

Xem xong mới thấy được một tài năng diễn xuất ở Mai Diễm Phương, dù gương mặt không hề đẹp nhưng nhập vai quá tốt và đặc biệt khả năng diễn bằng ánh mắt thực sự đỉnh, một ánh mắt có hồn và quá nhiều cảm xúc, quá nhiều bi cảm, tới mức cứ nhìn vào ánh mắt ấy là muốn rơi nước mắt. Bảo sao người Hong Kong thần tượng Mai Diễm Phương đến thế. Còn về việc vì sao lại cho Mai Diếm Phương diễn với Trương Quốc Vinh thì cũng phải xem xong phim mới hiểu được hai người này đóng quá hợp với nhân vật của họ. Một cậu công tử nông nổi, tính nết trẻ con, bồng bột, yếu đuối như Trần Trấn Bang quả nhiên hợp với vẻ baby, trẻ măng, búng ra sữa của Trương Quốc Vinh. Còn cô kỹ Như Hoa nữ từng trải, già dạn, nhiều va vấp, kinh nghiệm trong cuộc sống ở đáy xã hội thì lại hợp với gương mặt của Mai Diễm Phương chứ không phải kiểu mỹ nữ xinh xắn, nhỏ nhắn.

Phim quay cách đây gần 40 năm mà tới giờ xem vẫn choáng ngợp vì các góc quay cực kỳ điện ảnh, rất art. Mê cái màu phim Retro và những pha hắt sáng đậm đặc điện ảnh như thế. Nói thật là tới giờ xem phim Việt vẫn phải chạy dài cho Yên Chi Khâu về góc quay. Bộ phim cũng bao trọn nghệ thuật Á Đông, từ hội họa, thi ca, sân khấu, âm nhạc tới cả thời trang. Ngoài In the mood for love thì Yên Chi Khâu cũng xây dựng hình ảnh rất đẹp về sườn xám. Nghệ thuật hí kịch cổ truyền cũng được khắc họa thật đậm nét.

Nhân vật cô kỹ nữ Như Hoa của Mai Diễm Phương khiến mình phải suy nghĩ nhiều vì nó không thuần về một tuyến nào, vừa chính diện mà cũng có chất phản diện. Nó phức tạp như chính con người trong đời thực, không một chiều như thứ điện ảnh nào đó, tốt là phải cực tốt, xấu thì xấu tận cùng =))) Đây là nhân vật vừa đáng thương, vừa đáng giận lại vừa đáng ngưỡng mộ. Đáng thương vì phải chịu nhiều uất ức trong số phận, vị trí xã hội, đáng giận vì hơi ích kỷ, nhẫn tâm, đáng ngưỡng mộ vì tình yêu chung thủy, yêu hết mình và dám bảo vệ tình yêu đó đến cùng dù cách thực hiện lại tiêu cực. Nhân vật này khiến người ta phải suy ngẫm nhiều hơn là khen ngợi hay chê bai một chiều, tùy theo từng góc nhìn, quan điểm mà đánh giá. Ở góc nhìn của mình thì thấy cổ đáng thương nhiều hơn, còn hành động của cổ thì mình đồng cảm được vì mình cũng đã từ yêu một tình yêu vô vọng đến thế và chỉ muốn kết thúc tất cả để giải thoát bản thân. Vẫn nhớ câu nói của nhân vật Sở khi nhận xét về Như Hoa: "Ở thời bây giờ làm gì có người phụ nữ nào si tình đến thế", vì sinh tình mà gây nên đau khổ cho cả hai, vừa tội lỗi lại vừa bi cảm.

Hơi hẫng vì Trương Quốc Vinh lại xuất hiện hơi ít và phần diễn xuất có vẻ chưa đã bằng Mai Diễm Phương, chắc do không phải vai chính nên chỉ cần tới đó là đủ.

Tất nhiên phim đã quá lâu nên có nhiều khúc không hợp với bây giờ, nhưng với những người mê Hong Kong, mê Trương Quốc Vinh và Mai Diễm Phương như mình thì đáng để ra rạp xem, hồi tưởng về những tượng đài đã không còn trên thế gian, không thể chạm tới họ được, chỉ còn được nhìn thấy trong phim.

Nữ ca sĩ đầu tiên đạt tới đẳng cấp siêu sao: Một đêm chạy 20 show bằng xích lô, chiều cao áp đảo bạn diễn

 

Như đã nói, trong lịch sử âm nhạc Việt Nam chỉ có duy nhất Mỹ Tâm là siêu sao hạng S.

Vậy siêu sao nào hạng A+? Nhắc tới thì ai cũng nghĩ về Sơn Tùng, Phương Thanh, Đan Trường...

Nhưng đó lại là danh ca Bảo Yến, người từng tạo ra cơn lốc sân khấu trong thập niên 90.

Bảo Yến được biết đến là một danh ca lớn của nền nhạc nhẹ Việt Nam đương đại, với sự nghiệp trải dài suốt hơn 40 năm qua và được đông đảo công chúng lẫn đồng nghiệp, đàn em ngưỡng mộ.

Ít ai biết, cô là nữ ca sĩ đầu tiên đạt tới đẳng cấp của một siêu sao ca nhạc trong nền nhạc Việt Nam, sau này có Phương Thanh và hiện tại là Mỹ Tâm.

Chạy show bằng xích lô, một đêm chạy hai mươi show

Bảo Yến sinh năm 1958 tại Quảng Trị, trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, với cha là nghệ sĩ Thủy Triều, em gái là danh ca Nhã Phương, em trai là nhạc sĩ Kim Tuấn.

Bảo Yến nổi tiếng với phong cách ăn mặc diêm dúa, sặc sỡ khi lên sân khấu

Vì vậy, từ bé Bảo Yến đã được cha hướng theo con đường nghệ thuật, dạy ca hát. Tuy nhiên, vì gia cảnh khó khăn nên cô nhường cho em gái Nhã Phương đi học chơi nhạc cụ. Cũng vì thế mà Nhã Phương lại là người vào nghề trước, nổi tiếng sớm hơn Bảo Yến.

Năm 1981, Nhã Phương đoạt giải trong một cuộc thi hát nên được Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh mời về cộng tác ghi âm, thu hình trong những chương trình ca nhạc của Đài. Nhã Phương giới thiệu thêm chị gái mình là Bảo Yến. Thế là hai chị em được song hành cùng nhau lên sóng truyền hình.

Thời điểm này, Đài truyền hình có rất ít ca sĩ nên chị em Bảo Yến – Nhã Phương trở thành ngôi sao sáng nhất, được lên sóng liên tục khắp các chương trình ca nhạc. Cả hai gây chú ý với những bản nhạc ngoại lời Việt và cả nhạc trữ tình, nhạc trẻ. Bảo Yến với chất giọng khàn, ấm áp và phát âm sang trọng, văn minh, mới lạ đã chiếm được đông đảo cảm tình của khán giả.

Cũng đây, Bảo Yến gặp gỡ và nên duyên với cố nhạc sĩ Quốc Dũng, một nhạc sĩ tài ba trong làng hòa âm, phối khí lúc bấy giờ. Nhạc sĩ Quốc Dũng cũng là bạn thân với nhạc sĩ Lê Hựu Hà nên Bảo Yến có nhiều cơ hội được làm việc với những người nhạc sĩ huyền thoại này.

Nhờ đó, Bảo Yến ngày càng nổi tiếng và đắt show. Ca sĩ Hồng Hạnh từng tiết lộ, ngày đó Bảo Yến chạy show bằng xích lô và đắt show tới mức một đêm chạy tới mười mấy hai chục điểm diễn khắp Thành phố Hồ Chí Minh cùng các tỉnh lân cận.

MC Đại Nghĩa cũng chia sẻ, Bảo Yến là ngôi sao lớn nhất thời anh còn nhỏ. Mỗi lần được cha mẹ chở đi coi ca nhạc, anh ngủ từ đầu tới cuối và chỉ thức dậy khi Bảo Yến lên sân khấu hát.

Bảo Yến đến với công chúng bằng những bản nhạc ngoại, Rock, nhạc trữ tình nhưng làm nên tên tuổi danh ca cho cô lại là Bolero. Kể từ khi cuốn băng Bolero Gò Công phát hành, tên tuổi Bảo Yến vụt sáng lên đỉnh cao nhất, như một hiện tượng trong làng nhạc lúc đó. Khắp từ Nam ra Bắc, nhà nhà nghe Bảo Yến. Cô tâm sự: "Băng nhạc Gò Công đó đưa tôi từ một ca sĩ vô danh tiểu tốt thành ngôi sao nổi tiếng. Khán giả bất ngờ khi lâu lắm mới được nghe băng nhạc Bolero trữ tình hay đến thế nên thích, tên tuổi tôi nổi như cồn".

Từ băng nhạc Gò Công, Bảo Yến tiếp tục thu âm nhiều ca khúc của các nhạc sĩ đình đám thời đó như Bảo Chấn, Thanh Tùng, Dương Thụ… Có thể nói, cô là nữ ca sĩ tiên phong đầu tiên cho nhạc nhẹ Việt Nam sau 1975, trước cả thế hệ Thanh Lam, Hồng Nhung…

Ngoài ra, Bảo Yến còn là một ngôi sao nhạc Rock nổi tiếng, gây chú ý ở khắp các tụ điểm nhờ phong cách ăn mặc diêm dúa, sặc sỡ và trình diễn bốc lửa, khuấy động, khiến khán giả bị mê hoặc. Cô cũng được biết đến với chiều cao vượt trội lên tới gầm 1m7 và luôn áp đảo bạn diễn khi đứng chung.

Thời điểm đó, dường như chỉ có chị em Bảo Yến – Nhã Phương đứng đầu khắp các sân khấu ca nhạc. Tên tuổi Bảo Yến nổi tiếng tới mức, cô có thể được xem là siêu sao ca nhạc (super star) đầu tiên của nhạc Việt, cứ diễn ở đâu là cháy vé ở đó, lượng băng đĩa phát hành rất lớn, độ phủ sóng toàn quốc, không ai là không biết.

Ngày ấy, Bảo Yến thường diễn ở sân bãi ngoài trời lớn, mỗi show từ 5000 tới 10000 khán giả tới xem, đi khắp cả nước.

Tầm ảnh hưởng của Bảo Yến với các đàn em trong nghề gần như là tuyệt đối. Ca sĩ Phi Nhung từng tâm sự, thời nhỏ sống ở Pleiku, cô thường chạy ra sân bãi để xem Bảo Yến diễn và vô cùng ngưỡng mộ, nuôi lớn tình yêu âm nhạc trong cô từ đó.

Lam Trường thì kể, gia đình anh từng sống trong một xóm lao động nghèo. Mỗi ngày, khi màn đêm buông xuống, anh đều phải theo trẻ con cùng xóm đi bán kẹo ở các sân khấu ca nhạc.

Nếu bạn bè tận dụng các đêm nhạc hội để kiếm tiền thì Lam Trường lại tranh thủ khoảnh khắc đó để được ngước nhìn lên ánh đèn sân khấu, chứng kiến Bảo Yến biểu diễn. Anh say mê tới mức quên cả việc bán kẹo, để bạn bè mang cả giỏ kẹo của mình đi bán.

Ca sĩ Quang Lê thì chia sẻ: "Hồi xưa, khi mới đến Mỹ, hành trang tôi mang theo là cuốn băng cát xét của cô Bảo Yến hát nhạc chú Quốc Dũng. Sau đó một năm, tôi xem được cuốn video quay hình hai vợ chồng cô chú ở Huế, với nhiều bài hát".

Danh hài Duy Phương, một người đồng nghiệp cùng thời với Bảo Yến cũng tiết lộ: "Thời đó, chúng tôi được yêu mến lắm. Có hôm tôi và anh Bảo Quốc tới một show nhạc chỉ có đúng 4 người là hai đứa tôi và chị em Bảo Yến – Nhã Phương. Chỉ 4 người một show mà đứng trước hơn 5000 khán giả, chen chúc cứng ngắc, dữ dội vô cùng.

Bảo Yến và Nhã Phương hát 5, 6 bài xong tôi và Bảo Quốc lên diễn kịch luôn. Bảo Yến lên giao lưu, chỉ cần anh Bảo Quốc nhại lại giọng Bảo Yến là khán giả cười quá trời".

NSND Hồng Vân tâm sự, có thời gian, cô rất thần tượng danh ca Bảo Yến và học theo cách đi đứng, cách hát của đàn chị, nhưng cho đến hiện tại vẫn rất khó và không thể nào làm được.

Bên cạnh đó, Hồng Vân chia sẻ lúc đó đồ diễn của danh ca Bảo Yến là đẹp nhất và rất quý, không bao giờ cho ai mượn. Vậy mà chính Hồng Vân là người có vinh dự được Bảo Yến cho mượn chiếc đầm, và Hồng Vân vẫn còn nhớ như in đó là chiếc đầm màu cam. Đó cũng là điều khắc sâu trong lòng của Hồng Vân.

Chiều cao vượt trội của Bảo Yến

NSND Tự Long trong một chương trình còn bày tỏ trực tiếp với Bảo Yến: "Em quen biết với Xuân Bắc 25 năm nay và chính Xuân Bắc cũng biết em quen biết rất nhiều nghệ sĩ nhưng để thần tượng một giọng hát thì chỉ có chị Bảo Yến mà thôi.

Em luôn mường tượng chị là một người phụ nữ xinh đẹp và nhìn chị gần thế này em chỉ muốn mình như em bé được cắn vào má chị".

Qua những chia sẻ trên, có thể thấy rõ tầm ảnh hưởng của Bảo Yến như một tượng đài, siêu sao ca nhạc với các đồng nghiệp, đàn em. Rất hiếm ca sĩ được ngưỡng mộ tuyệt đối như Bảo Yến.

LONG PHẠM

Việt Nam chỉ có duy nhất một siêu sao hạng S là Mỹ Tâm

 Không phải Sơn Tùng, Tùng Dương... hay bất cứ ai, Việt Nam chỉ có duy nhất một ca sĩ đạt tới tầm siêu sao hạng S là Mỹ Tâm. Vì sao?

- Chỉ duy nhất Mỹ Tâm sau gần 30 năm sự nghiệp vẫn giữ được độ hot top đầu, trên đỉnh cao, không hề đi xuống mà ngày càng đi lên, fan ngày càng đông hơn, hễ có động thái gì là xôn xao công chúng.

- Chỉ duy nhất Mỹ Tâm làm show 40 nghìn người tại sân vận động.

- Chi duy nhất Mỹ Tâm qua Mỹ làm show hai năm liên tiếp vẫn cháy vé 4000 ghế.

- Chỉ duy nhất Mỹ Tâm làm tới 6 show sân vận động trong suốt sự nghiệp. Tùng Dương từng nói cũng mong muốn được làm một show sân vận động nhưng chưa làm được. Các ca sĩ khác dù hot tới mấy cũng chỉ làm được 1, 2 show sân vận động là tịt. Cho thấy Mỹ Tâm quá khủng.

- Chỉ duy nhất Mỹ Tâm sau hơn 20 năm ra album vẫn cháy hàng, tạo hit điên đảo. Ca sĩ này gần như chưa có tuổi già, nói không với hết thời và không ai có thể cạnh tranh lại được.

- Chỉ duy nhất Mỹ Tâm vừa hot trên mạng xã hội, có lượt view khủng mà vẫn cháy vé khi làm show. Một số ca sĩ có thể hot trên mạng xã hội, đạt tỷ view trên youtube nhưng làm show thì ế vé, Mỹ Tâm được cả hai