ISAAC

 Nói ra thì hơi vô lý nhỉ vì ai cũng nghĩ đẹp trai là một lợi thế lớn trong showbiz, nhưng lại có những trường hợp lạ như ISAAC, bị underrated chỉ vì đẹp trai.

Tính ra thì ISAAC là một trong số ít ca sĩ nam của Vpop tôi thấy toàn diện nhất, hội tụ đầy đủ mọi yếu tố của một ngôi sao lớn, từ nhan sắc, hình thể, visual, giọng hát tới kỹ năng trình diễn trên sân khấu, vừa đẹp trai vừa hát hay, lại diễn xuất tốt, nhảy đẹp, ngoại hình sáng sân khấu, còn biết chơi nhạc cụ…

Chưa kể còn có đời tư sạch sẽ không tì vết. Nói thật, tìm được một ca sĩ nói không với scandal trong suốt mười mấy năm sự nghiệp như ISAAC cũng là hiếm. Antifan dù có tìm đỏ mắt cũng không soi ra được một phốt nào hay thậm chí chỉ là một phát ngôn thiếu cẩn trọng nào từ ISAAC. À mà quên, ISAAC cũng làm gì có antifan, sạch đẹp thế cơ mà =)))

Ấy vậy mà không hiểu sao mãi đến giờ này ISAAC vẫn không thể bật hẳn lên được để trở thành ngôi sao top đầu kiểu như Noo Phước Thịnh, Hà Anh Tuấn, Trung Quân…, cứ bị lận đận làm sao í.

Tôi ngồi ngẫm nghĩ mãi mới phát hiện ra lí do ISAAC bị underrated. Đó là vì quá đẹp trai =))) Nghe vô lý mà lại vô cùng hợp lý. Vì ISAAC quá đẹp trai nên bị mọi người đánh giá thấp một cách khá phiến diện. Đa số cho rằng ISAAC chỉ là bình hoa di động nổi lên nhờ nhan sắc. Trong khi thực sự thì ISAAC rất có năng lực, live tốt, vocal tốt, các kỹ năng đều tốt.

Thêm nữa, một điều khiến ISAAC chưa thể nổi thành sao hạng A được là vì không có hit. ISAAC có tất cả, chỉ thiếu một bài hit. Trong thị trường showbiz khắc nghiệt thì có hit là điều kiện sống còn. Đó là lí do tôi nói ISAAC lận đận. Bên cạnh đó thì ISAAC cũng bận đi show nên “lười” ra sản phẩm.

Mới đây thì ISAAC cũng chịu thoát lười, tung MV mới tên Tâm ý đổi thay. Bài này thì ISAAC từng trình diễn trong Anh trai say Hi và khiến Trấn Thành nức nở khen ngợi, cũng viral suốt chương trình. Chắc vì thế nên ISAAC mới chịu ra MV.

Điều khiến tôi bất ngờ khi coi MV này là ISAAC như hack tuổi, U40 mà nhìn cứ như ngoài 20, không nói tên lại tưởng ca sĩ GenZ nào, trẻ một cách đáng sợ, trẻ từ gương mặt, vóc dáng, outfit tới vibe luôn, trẻ từ trong ra ngoài, trẻ cả ở giọng hát, cách hát, rất hiện đại, văn minh, trong sáng. Phải công nhận ISAAC có tư duy, thẩm mỹ âm nhạc tốt, tiếp cận xu hướng nhanh, nhạy bén và linh hoạt nên ở tuổi U40 làm nhạc vẫn trẻ một cách tự nhiên, thuần khiết, không gượng ép.

Dù là một bản Ballad nhưng giai điệu của bài này không bị cũ, lê thê, sướt mướt vì ViruSs đã khéo léo pha thêm chất Pop/Rock và R&B, cộng thêm một chút City Pop vào, đúng tinh thần và năng lượng tích cực vốn có của ISAAC. Nói lại, ISAAC là kiểu ca sĩ tích cực, luôn truyền đi năng lượng dồi dào, khỏe khoắn, vui vẻ qua âm nhạc nên đừng ai đòi ISAAC phải hát nhạc buồn sướt mướt.

Về phần vocal, ISAAC vẫn ổn và thực hiện tốt những đoạn chuyển giọng falsetto, legato ổn, giả thanh lên tới Bb5 khá ấn tượng, chest voice cũng hát được tone treo, phần airy voice khá mềm mại, ấm áp. ISAAC nên tập trung phát triển hơn về airy voice vì có thể đây sẽ là thế mạnh tạo của ISAAC khi hát ballad, giúp tạo hit dễ hơn. ISAAC cũng xử lý khá thông minh, ra được màu City Pop và R&B nhẹ.

Với những phản ứng của đồng nghiệp và khán giả về bài Tâm ý đổi thay này, hi vọng nó sẽ thành hit đầu tiên của ISAAC, giúp anh đổi vận trong năm nay.

buitruonglinh

 buitruonglinh là một trong số ít nghệ sĩ trẻ GenZ chạm tới tôi và khiến tôi tin tưởng nhất hiện tại.

buitruonglinh không đẹp, không phải kiểu mỹ nam nhưng vẫn có sự cuốn hút khi biểu diễn.

Đây là hình mẫu nghệ sĩ trẻ tiệm cận thế giới, tự sáng tác tự chơi nhạc tự hát, thể hiện toàn bộ thế giới của bản thân một cách rõ rệt nhất, biết chơi piano và violin, màu giọng cũng riêng.

Âm nhạc chill, dễ chịu, có gu và style hát lẫn sáng tác, chất nhạc riêng, nghe là biết buitruonglinh, cách nhả chữ và gieo vần vào giai điệu rất thú vị, làm chủ giai điệu. Nói chung là âm nhạc rất văn minh, không bị cũ kỹ và nặng tính trưng trổ vô nghĩa =))

Tính cách hiền lành, hòa nhã, không sân si, đanh đá, trưng trổ như nhiều đàn anh khác =))

Noo Phước Thịnh là vocalist nam bị underreated khá nhiều

 Trong giới ca sĩ nam tại nhạc Việt ngày nay thì Noo Phước Thịnh là một người bị underrated khá nhiều. Nói ra điều này thì ai cũng bất ngờ vì Noo Phước Thịnh quá nổi tiếng mà, sao lại bị underrated?

Nhưng rõ ràng, Noo Phước Thịnh trước giờ vẫn luôn bị cho là ca sĩ thị trường hát live kém. Chưa bao giờ anh được nhắc tên trong hàng ngũ vocalist nam.

Tuy vậy, tôi lại đánh giá cao vocal của Noo Phước Thịnh và khả năng hát live của anh, cũng khá xứng đáng là một vocalist đích thực.

Noo Phước Thịnh có màu giọng riêng, dễ nhận biết, đặc trưng, giọng rất ấm áp và ngọt ngào. Tuy kỹ thuật của Noo không quá cao siêu, ko phải kiểu phô diễn như Tùng Dương, Đông Hùng... nhưng đủ để hát live tốt, belt và hold note tốt.

Cái quan trọng là Noo Phước Thịnh có thiên phú về sự truyền tải cảm xúc khi hát live, nghe vô cùng truyền cảm, xúc động, nhiều bài hát nghe muốn khóc. Đây là điều ít thấy ở các ca sĩ khác, nặng nề về kỹ thuật nên hát khô khốc, thiếu cảm xúc, khô cứng, kém truyền cảm, chỉ hát cho cái tôi của mình hơn là hát cho khán gỉa, hát như cái máy chứ không còn tình cảm của giai điệu, hát dập khuôn nhau. Và Noo Phước Thịnh thì ngược lại, bỏ qua sự phô diễn, trưng trổ vô hồn để thổi hồn, rút hết tâm can vào bài hát, hát như sắp vỡ òa, hát rút ruột rút gan và hát như người đang đọc nội tâm của khán giả.

Vì thế, những bài của Noo Phước Thịnh tôi chưa thấy ai cover hay hơn, kể cả những giọng nam được coi là kỹ thuật hơn như Trung Quân, Quốc Thiên... cũng không hát trọn vẹn những bài đó bằng Noo Phước Thịnh.

Rất mong Noo Phước Thịnh được đánh giá cao hơn.

Thanh Nga và Tiếng trống Mê Linh

 Nói về diễn xuất trong cải lương thì Thanh Nga số 2 không ai dám nhận số 1.

Thanh Nga đâu chỉ có nhan sắc mỹ nhân mà còn là bậc thầy diễn xuất sân khấu, diễn xuất thần, diễn như chính mình là nhân vật, diễn đến nổi da gà người xem, diễn tới mức khiến khán giả quên mất đó là Thanh Nga, cứ ngỡ đó chính là nhân vật thật sự ở ngoài, diễn tinh tế đến từng ánh mắt, cử chỉ, hành động.

Hãy nhìn ánh mắt của Thanh Nga khi diễn vai Trưng Trắc trong vở Tiếng trống Mê Linh, một ánh mắt buồn miên man, sâu thẳm, chất chứa nỗi sầu nhân thế, dân tộc, ánh mắt nhiều suy tư, ẩn ức, uất hận non sông...

Chưa một ai diễn ra được ánh mắt này.

Thanh Nga và Dương Vân Nga

 Thực ra vai diễn kinh điển, xuất sắc nhất của Thanh Nga không phải Trưng Trắc trong Tiếng trống Mê Linh mà là vai Thái hậu Dương Vân Nga. Và đó cũng là vai diễn khó bậc nhất lịch sử sân khấu Việt Nam từ trước tới nay, chưa một ai chạm tới level diễn xuất của Thanh Nga.

Ở vai diễn này, Thanh Nga diễn như lên đồng, diễn như được Tổ nghề nhập, diễn như chính nhân vật lịch sử bước ra, diễn với cái thần, chất sử thi hiếm có, từ ánh mắt tới giọng nói, giọng hát, cử chỉ, diễn mà ôm trọn được lòng yêu non sông đất nước, tinh thần dân tộc, hào khí chống ngoại xâm hào hùng, sừng sững, ôm cả bầu trời nước Nam vào mình. Ở Thanh Nga toát ra vầng hào quang sáng ngời.

99% khán giả từng xem Thanh Nga diễn vai này phải thốt lên rằng họ nổi da gà, sởn hết gai ốc, như được quay về lịch sử hàng trăm năm trước để chứng kiến Thái hậu Dương Vân Nga bằng xương bằng thịt.

Các đàn em tài năng như Bạch Tuyết, Ngọc Giàu, Mỹ Châu, Kim Hương... cũng diễn lại nhưng đều không bằng được Thanh Nga,

Chỉ tiếc rằng vở diễn chưa kịp thu hình thì Thanh Nga bị amsat. Một mất mát lớn với nghệ thuật cải lương dân tộc. 

Những kiểu ca sĩ nào dễ mất giọng?

 Những kiểu ca sĩ nào dễ mất giọng?

1. Ca sĩ có giọng đẹp. Giọng đẹp với các tính chất như mềm mại, êm ái, ấm áp, đầy đặn, có độ xốp, soft rất khó giữ. Ca sĩ thường chỉ sở hữu nó trong một giai đoạn tuổi trẻ của mình và dù hát kĩ thuật thế nào thì vẫn cứ mất đi âm sắc đẹp đó ở tuổi trung niên. Điển hình các mẹ giọng đẹp nhưng mất sớm như Whit, Moo, Lara, Aretha, Mỹ Linh, Hồng Nhung...

Các mẹ giọng xấu thì vốn đã xấu sẵn nên chẳng còn gì để mất, càng hát càng khủng, âu cũng là luật bù trừ cho các mẹ ấy, âm sắc chua chói, đanh luôn có khả năng trường tồn cùng thời gian. Điển hình như Patti, JenHud, JenHo, Yolanda, Tiffany Mosley, Keke, Chaka, Tina Turner... và hằng hà sa số mẹ da màu xôi thịt khác có chất giọng tối và đanh. Bởi vậy, đừng bất ngờ khi Chaka 70 tuổi vẫn F5 ầm ầm hay Tina Turner 70 tuổi vẫn đàn áp Beyonce tới bến.

2. Giọng nữ cao dễ mất giọng hơn so với nữ trung, nữ trầm, có lẽ vì phải hát với tần số rung lớn của dây thanh trên quãng cao. Với lại, theo tuổi tác thì giọng con người sẽ trầm xuống nên nữ cao về già mất đi quãng cao, âm sắc thanh mảnh là đương nhiên.

Trong opera xảy ra hàng loạt nữ cao mất giọng thành nữ trung chứ nữ trung, nữ trầm thì hát chục năm vẫn thế chứ chẳng thấy hề hấn gì. Càng già các mẹ ấy càng khủng  Điển hình là mợ Moon Ju Ran, Hibari Misora... Còn con mẹ Xtina vs Whitney đang từ nữ cao mất giọng cái thành nữ trung luôn.

Đặc biệt, các mẹ nữ trầm là các mẹ giữ giọng tốt nhất và càng hát càng ngọt. Trước giờ chưa thấy mẹ nữ trầm nào mất giọng luôn. Đến như Toni Braxton hát sai kĩ thuật, rượu chè thuốc lá bê tha, giọng đẹp lộng lẫy, đau khổ các kiểu vẫn giữ giọng tốt chán.

3. Hát nhiều dễ mất giọng hơn hát ít, hiển nhiên. Đừng hỏi vì sao các mẹ Gospel giữ giọng tốt, vì các mẹ ấy có phải đi tour đi show ngập hành như Moo, Whit, Aretha đâu.

4. Hát sai kĩ thuật, rượu chè thuốc lá nghiện ngập không phải nguyên nhân lớn làm mất giọng như người ta vẫn nghĩ. Trên thực tế, một đống ca sĩ hát sai kĩ thuật, thuốc lá rượu chè vẫn giữ được giọng.

Nổi tiếng sớm là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến mất giọng. Khi nổi tiếng sớm, ca sĩ phải hát cật lực, đi tour nhiều, hát không ngừng nghỉ trong khi thanh quản chưa ổn định nên chắc chắn mất giọng sớm. Mariah Carey, Whitney là trường hợp điển hình.

Ở Việt Nam, Hương Tràm là điển hình của việc phải đi hát nhiều vì nổi tiếng sớm, cộng thêm việc gào nhiều nên giọng tối và trầm hẳn sau vài năm. Hồi The Voice, giọng Hương Tràm sáng và nhẹ nhàng hơn còn bây giờ tối và năng hơn.

Nhiều ca sĩ tới ngoài 30 gần 40 mới nổi tiếng nên giữ giọng rất tốt, vì lúc đó thanh quản của họ đã ổn định và chịu được việc hát nhiều, hát ở cường độ cao.

5. Cơ địa tốt, thể lực tốt giữ giọng tốt hơn. Đó là lí do vì sao các mẹ opera toàn tập điền kinh, bơi lội và mẹ nào cũng to béo xôi thịt. Chỉ cần sức khỏe yếu đi là giọng lập tức ra đi, như Maria Callas.

Bởi thế, đừng thấy mất mẹ da màu gào nhiều, gằn nhiều không mất giọng rồi học theo, cơ địa các mẹ ấy trâu bò, cổ họng cấu tạo khác, gằn thoải mái chẳng xỉ nhê. Người Á Đông yếu ớt thấy da màu gằn giọng cũng gằn theo rồi mất giọng cả đống.

Regine Velasquez là con mẹ hát sai kỹ thuật, chuyên gào rú note cao, strain tóe loe nhưng đến giờ vẫn cứ gào. Dù anti fan chửi mẻ lên xuống, trù cho mẻ mất giọng thì mẻ vẫn trường tồn, đơn giản vì giọng mẻ xấu hoắc và cơ địa trâu bò thì còn lâu mới mất. Mẻ chấp mọi định luật về hát đúng kĩ thuật sẽ giữ được giọng.

LONG PHẠM

TỔNG QUAN VỀ TỪ GHÉP TIẾNG VIỆT

 

HÔM QUA CÓ NGƯỜI HỎI VỀ TỪ GHÉP NÊN POST BÀI NÀY

Theo Đỗ Hữu Châu, “từ ghép được sản sinh do sự kết hợp hai hoặc một số hình vị (hay đơn vị cấu tạo) riêng rẽ, tách biệt, độc lập với nhau”.

Hiểu một cách đơn giản, từ ghép là từ được tạo ra từ phương thức ghép. Đây là phương thức “dùng hai hoặc hơn hai đơn vị câu tạo từ riêng rẽ ghép lại với nhau theo những quy tắc nhất định để cho một từ, được gọi là từ ghép”. Nói cách khác, “các từ tố cơ sở đi vào phương thức ghép cho các từ ghép”

Cũng theo Đỗ Hữu Châu, “Ở tiếng Việt, các hình vị riêng rẽ, tách biệt, không đối lập với nhau theo kiểu của các ngôn ngữ Ấn – Âu thành căn tố, phụ tố mà chỉ phân biệt với nhau thành hình vị thực và hình vị hư. Cho nên, trong tiếng Việt chỉ có các từ ghép chân chính. Nếu căn cứ vào tính chất hình vị thì các từ ghép của tiếng Việt được phân loại thành từ ghép thực và từ ghép hư. Từ ghép hư là từ ghép do hai hình vị hư kết hợp với nhau theo phương thức ghép mà có. Đó là các từ như bởi vì, cho nên, để mà, huống hồ…”.

Ở các từ ghép hư, không thể xác lập rõ ràng quan hệ cú pháp giữa các hình vị trong từ như với từ ghép thực nên khó mà tìm hiểu mặt kết học giữa chúng. Ngược lại, các từ như “đi” với “chạy” vốn là thực từ nên dù kết hợp với kiểu hình vị nào cũng có thể tìm hiểu mặt kết học, quan hệ ngữ pháp của chúng.

Trong đó, “nếu căn cứ vào ba loại âm tiết kí hiệu theo giáo sư Phan Ngọc: A độc lập, B không độc lập, không đơn nhất, C không độc lập, đơn nhất, mất nghĩa thì có thể có các kiểu từ ghép như sau:

AA: đi đứng, chạy nhảy…
AB: tàu thủy, bạn hữu…
AC: trắng nõn, diều hâu, ốc bươu, bếp núc, chợ búa…
BA: hữu tình, bách bệnh, thiện ý, nóng hổi…
BB: đặc ngữ, phi hành…”

Mặc dù có những từ ghép ba, ghép bốn, hoặc hơn nữa, nhưng tiêu biểu trong tiếng Việt vẫn là ghép hai từ tố cơ sở. Đây cũng là từ ghép phổ biến, điển hình của “đi” và “chạy” khi kết hợp với các từ tố khác. Ví dụ: đi chợ, đi buôn, đi cày, chạy bàn… Từ ghép có hai từ tố cơ sở có thể có ba âm tiết như: tắc kè đốm, bồ câu trắng, thiên nga trắng, cà phê chồn…

Từ ghép chính phụ

Từ ghép chính phụ là “những từ ghép giữa hai từ tố có quan hệ chính phụ. Nếu kí hiệu từ tố chính là X, từ tố phụ là Y thì từ tố phụ có tác dụng phân hóa nghĩa của từ tố X”

Theo Đỗ Hữu Châu, “theo chiều quan hệ chính phụ giữa X và Y, ta có trật tự xuôi nếu X ở trước, Y ở sau, trật tự ngược nếu Y ở trước, X ở sau. Theo đặc điểm độc lập, không độc lập, có nghĩa, không có nghĩa, mất nghĩa, đơn nhất, không đơn nhất thì cũng có loại từ ghép AA, AB, AC, BA, BB. Trừ các từ ghép chính phụ AC bao giờ cũng có trật tự xuôi như: xanh lè, tím ngắt, nhảy cẫng… các loại từ ghép còn lại đều có hai trật tự xuôi và ngược”. Các trật tự này gồm có:

- Ghép chính phụ AA trật tự xuôi: đi đêm, đi tết, đi buôn, đi chợ…
- Ghép chính phụ AA trật tự ngược: học trò, chua me…
- Ghép chính phụ AB trật tự xuôi: giải lao, hưởng lạc, cưới chạy…
- Ghép chính phụ AB trật tự ngược: thánh thư, tội nhân, chạy án, đi hội…
- Ghép chính phụ BA trật tự xuôi: lưu khách, lâm trận…
- Ghép chính phụ BA trật tự ngược: hậu phương, tha phương…
- Ghép chính phụ BB trật tự xuôi: thưởng nguyệt, đa ngữ…
- Ghép chính phụ BB trật tự ngược: bán kết, chung kết…

Các từ ghép chính phụ có thể lớn hơn hai âm tiết, nhưng tiêu biểu trong tiếng Việt vẫn do hai từ tố đơn âm tạo nên. Đây cũng là kiểu ghép chính phụ phổ biến ở “đi” và “chạy”.

Có các kiểu từ ghép chính phụ hai âm tiết như sau:

a. Từ ghép chính phụ phân nghĩa

Đây là “những từ ghép chia loại lớn thành những loại nhỏ có quan hệ bao gồm và nằm trong so với loại lớn”. Nói cách khác, “phân nghĩa là cơ chế tạo ra các từ ghép theo quan hệ chính phụ giữa các từ tố, lập thành từng hệ thống nhỏ đồng nhất về yếu tố chỉ loại lớn X cả về hình thức ngữ âm, cả về ngữ nghĩa”.

Có bốn kiểu ghép phân nghĩa là:

- Từ ghép phân nghĩa biệt loại: là “những từ ghép phân nghĩa thường gặp và có tính năng sản cao, có nghĩa là kiểu cấu tạo của chúng hiện đang có khả năng tạo hàng loạt những từ ghép chính phụ mới phục vụ cho giao tiếp xã hội”. Đây cũng là loại ghép phân nghĩa điển hình, “trong đó Y có vai trò phân hóa X thành những loại nhỏ”. Ví dụ như chạy thầy, chạy chợ, chạy bàn…

- Từ ghép phân nghĩa sắc thái hóa: là loại từ ghép mà “các từ tố phụ Y là các âm tiết C có tác dụng chỉ các sắc thái khác nhau của tính chất hay trạng thái, hoạt động do từ tố chỉ loại lớn X biểu thị”. Ví dụ như xanh lè, xanh um, vàng khè, vàng chóe…

- Từ ghép phân nghĩa đẳng nghĩa: là loại từ ghép mà “nghĩa của từ tố X và từ tố Y có phần nào đó đồng nghĩa với nhau”. Ví dụ như bánh ga tô, kẹo mè sửng, hoa cúc, cá rô, rắn cạp nong…

- Từ ghép phân nghĩa phụ gia hóa: là loại từ ghép “được chia thành những kiểu nhỏ hơn, mỗi kiểu nhỏ hơn có cùng một từ tố nghĩa rất khái quát”. Ví dụ như tổ trưởng, tổ viên, phi chính phủ…

b. Từ ghép chính phụ biệt lập

Đây là loại từ ghép mà “nghĩa của mỗi từ không có quan hệ nằm trong so với nghĩa của một loại lớn nào, không hợp thành hệ thống nghĩa so với những từ ghép chính phụ khác. Trong những từ ghép này, tuy vẫn có từ tố chính X, nhưng X không phải là một loại lớn”. Ví dụ như ruột gà, ruột mèo, ruột tượng…

c. Từ ghép chính phụ có các từ gốc Hán Việt

Loại từ ghép này khá phổ biến trong tiếng Việt. Ví dụ: đa nghĩa, đa ngữ, phi phàm, phi hành…

Từ ghép đẳng lập

Từ ghép đẳng lập là “những từ ghép trong đó hai từ tố bình đẳng với nhau, không có từ tố nào là chính, từ tố nào là phụ, cả hai từ tố góp nghĩa với nhau để cho nghĩa mới của toàn từ ghép”.

Trong đó, “xét theo tính chất độc lập, không độc lập, có nghĩa, mất nghĩa, đơn nhất, không đơn nhất thì các từ ghép đẳng lập có đủ các kiểu AA, AB, BA, AC và BB”. Ví dụ:

- Từ ghép đẳng lập AA: đi đứng, chạy nhảy, đi lại…
- Từ ghép đẳng lập AB: bạn hữu, thời đại…
- Từ ghép đẳng lập BA: quy hoạch, quy mô…
- Từ ghép đẳng lập AC: bếp núc, chợ búa…
Căn cứ vào nguồn gốc từ loại và quan hệ ngữ nghĩa giữa hai từ tố, có thể phân từ ghép đẳng lập thành các nhóm:
- Từ ghép đẳng lập gốc danh từ: bạn hữu, phố xá, bếp núc…
- Từ ghép đẳng lập gốc động từ: đi lại, chạy nhảy…
- Từ ghép đẳng lập gốc tính từ: chậm trễ, đen tối, nóng nực…
- Từ ghép đẳng lập gốc chỉ số: vài ba, dăm bảy, tám chín…
- Từ ghép đẳng lập gốc từ hư: này kia, này nọ, đây đó…
Ngoài ra, còn có các loại từ ghép đẳng lập:

a. Ghép đẳng lập theo cơ chế nghĩa

Theo Đỗ Hữu Châu, “nếu cho nghĩa của toàn bộ từ ghép là S thì nghĩa S của một từ ghép đẳng lập không do nghĩa của một từ tố quyết định như nghĩa của từ ghép biệt loại mà là kết quả của sự hợp nhất nghĩa của từng từ tố mà có”. Kết quả của sự hợp nghĩa cho ra ba loại từ ghép theo cơ chế nghĩa như sau:

- Ghép tổng loại: là “nghĩa của từng từ tố gộp lại tạo nên S, S chỉ một loại lớn hơn, rộng hơn". Ví dụ như anh em, cam quýt, hổ báo…

- Ghép đẳng lập chuyên loại: là “nghĩa S của toàn bộ từ ghép đẳng lập khồng lớn hơn về loại so với loại do từ tố biểu thị”. Ví dụ như thuốc thang, gà qué, chợ búa…

- Ghép phối nghĩa: là “những trường hợp mà nghĩa S không phải là tổng loại, không phải là chuyên loại mà do sự phối hợp nghĩa của các từ tố mà thành”. Ví dụ như gang thép, điện máy, điện nước…

b. Ghép đẳng lập biệt lập

Đây là loại từ ghép mà “nghĩa S không phải là tổng loại, không phải là chuyên loại, cũng không phải là phối nghĩa. Mỗi nghĩa là một sự kiện, một hoạt động, một tính chất riêng”.

Cơ chế từ loại từ ghép này theo chúng tôi là A+B = A’B’. Ví dụ như: gian ác, độc ác, gian xảo…

Các thế hệ từ ghép

Các kết hợp từ ghép luôn vận động, biến đổi không ngừng trong hoạt động hành chức để sinh ra những thế hệ từ tiếp theo của chúng. Thế hệ cấu tạo từ ghép được hiểu là “các từ tố kết hợp với nhau cho ta một từ phức thuộc thế hệ thứ nhất. Các từ này lại được đưa vào phương thức đã sản sinh ra chúng để cho ta các từ ghép thuộc thế hệ thứ hai, thứ ba từ các từ thuộc hệ thứ nhất đó”.

Ví dụ, từ tố “xe” kết hợp với từ tố “đạp” cho ta từ ghép “xe đạp” thuộc thế hệ thứ nhất. “Xe đạp” lại được đưa vào phương thức ghép chính phụ biệt lập cho ta các từ thuộc thế hệ thứ hai như xe đạp điện, xe đạp đua, xe đạp cào cào…

LONG PHẠM

Top 5 bản thu âm khó nhất của Whitney Houston (P2)

 Top 5 bản thu âm khó nhất của Whitney

You're still my man (anh vẫn là người đàn ông chuẩn men của đời bánh bèo em).

Với ca sĩ khác thì không biết chứ với Whitney thì bản thu âm này chắc thuộc hàng khó vãi hàng ra nên tuyệt nhiên không thấy hát live lần nào =))

Thực ra thì bản thu này cũng không có gì quá lắt léo, đánh đố ca sĩ như các bản thu khác. Nó được tạo nên đơn giản bởi chất giọng đẹp lộng lẫy của Whitney trong thời kì đỉnh cao nhất (thu năm 1986). Thời kỳ này Whitney vẫn là nữ cao nên giọng hát trong sáng, mềm mại, thanh thoát, mượt mà, ấm áp và sở hữu tính crystal quý hiếm. Tính crystal được phát huy mạnh mẽ những lúc mợ dùng light mixed hát half voice.

Chỉ duy nhất một đoạn khó vãi hàng với Whitney là đoạn belt F5, F#5, E5 cao trào =)) Vì Whitney thời đó tuy là nữ cao thật nhưng lại hơi flop quãng cao, mợ chỉ hát thoải mái tới E5, F#5 hơi khó nhằn với mợ.

Vậy mà trong bản thu này, mợ phải hát treo liên tục từ E5 tới F#5. Riêng phần nhả chữ đã hit tưng bừng trên F#5, có đoạn mixed, có đoạn phải gằn giọng =))

Đoạn belt F5 thì khỏi nói, đẹp nhất trong sự nghiệp của mợ và nhờ trời phú âm sắc nên mấy mẹ sau này dù có lên tới G5, A5 cũng chỉ tổ chói tai, không đẹp, sáng lộng lẫy và có tính crystal nhưng vẫn bùng nổ, dữ dội như mợ. Chữ "me" belt âm đóng max đẹp, nói gì thì nói, Whitney trùm về các âm đóng, lên cao mà belt âm mở thì dễ dàng rồi, âm đóng chuẩn spinto đanh dày, sáng đẹp như mợ mới khó

Tâm lý trọng phở khinh bún trong phim Việt

 Tâm lý trọng phở khinh bún trong phim Việt. Trong khi các món như bánh canh, bún bò, bún mắm, bún chả, bún đậu, bún riêu... cũng đậm nét văn hóa truyền thống, đậm quốc hồn quốc túy, cách nấu cũng là cả 1 nghệ thuật thì luôn bị gạt ra một bên để nhường chỗ cho phở.

Phở với tôi là món overrated nhất hệ mặt trời, hở tí là lôi phở ra truyền thông, pr, làm phim, hậu quả là phim flop ể. Nguyên nhân phim flop chính vì tư duy cũ rích, cứ bám vào phở để pr, riết rồi người nước ngoài họ lại nghĩ ẩm thực Việt nghèo nàn có mỗi phở nên pr hoài. 

Tôi team bún, các loại bún mắm, bún bò, bún chả, bún cá... tôi đều mê hơn món phở overrated =))) 

Mong nhà sản xuất làm phim Mùi bún mắm, Mùi bún bò. Mùi bánh canh... đảm bảo hot hơn nhiều đấy, cho nó mới lạ đi, suốt ngày làm phim về phở, cũ rích như trái đất nên không ai xem là đúng rồi =)))

Top 5 bản thu âm khó hát nhất của Whitney (P1)

 Quốc ca Mỹ - The Star Spangled Banner (Lá cờ lấp lánh sao)

Quốc ca Mỹ là ca khúc The Star Spangled Banner (Lá cờ lấp lánh sao), được sáng tác bởi nhà soạn nhạc người Anh John Stafford Smith và nhà thơ nghiệp dư Francis Scott Key, được Quốc hội Mỹ thông qua vào năm 1931.

Như quốc ca của nhiều nước khác, đầu tiên, ca khúc này được thiết kế như một bài hát tập thể, với giai điệu hào hùng, dễ thuộc, dễ hát. Nhưng sau đó, nó đã được chuyển qua hát đơn, với việc mời các ca sĩ có giọng ca tốt thể hiện.

Whitney Houston được xem là ca sĩ thể hiện quốc ca thành công nhất, khi cô hát nó ở giải Super Bowl năm 1991. Mục đích của việc này để gây quỹ từ thiện cho binh sĩ tham gia cuộc chiến vùng vịnh Ba Tư và gia đình của họ.

Trong màn trình diễn này, Whitney đã hát off mic, tức là hát nhưng không bật mic, mở loa ngoài bản thu âm. Có thể coi đây là hát lip và bản được bật trong màn trình diễn cũng chính là bản thu âm chính thức. Tất nhiên, Whitney hát lip vì yêu cầu của ban tổ chức, bản thân mợ đã từng hát live một vài lần rồi. Tuy không đạt bằng bản thu âm và phải hạ tone, nhưng vẫn ăn đứt các ca sĩ khác.

Sau đó, bản quốc ca của Whitney đã đạt được vô số kỉ lục về mặt thương mại, cạnh tranh với cả những ca khúc đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc và đi vào lịch sử nước Mỹ.

Whitney đã phải tư duy và sáng tạo rất nhiều. Thay vì hát ở giai điệu và tone gốc, ợm đã thực hiện chạy note lên xuống và trang trí vào các cụm từ rất nhiều note hoa mĩ. Từ tone gốc G, mợ chạy xuống 3 note (Eb) rồi lại chạy lên theo các phân nhịp được tính toán kĩ lưỡng. Có những đoạn, Whitney hát chậm hơn, nhưng ở đoạn khác, mợ lại hát nhanh hơn.

Whitney cũng thêm thắt rất nhiều kĩ thuật khó của Bel Canto vào ca khúc, chuyển giọng linh hoạt từ chest voice sang head voice cao vút tận E5 - A5, thổi thêm nhiều màu sắc khác nhau của dòng Soul/R&B vào với các lối hát, kĩ thuật ngẫu hứng như run/riff, melisma. Mọi sáng tạo, thêm thắt đều tinh tế, vừa đủ, hòa quyện nhuần nhuyễn giữa kĩ thuật và cảm xúc.

Whitney tận dụng tối đa cấu tạo thanh quản, cơ quan phát âm đặc biệt của mình (tạo vang bẩm sinh hay còn gọi là giọng vang bẩm sinh) để tạo độ rền, nổ trên mọi âm tiết nhấn vào mà chưa cần dùng đến cộng minh. Điều này khiến giọng hát của mợ giữ được tự nhiên nhưng vẫn vang dội, uy lực, không bị giả tạo như một số ca sĩ khác.

Điển hình nhất là chữ "proudly" được nhấn trên C5 cực rền, nổ (nhờ vang xoang mặt/mask resonance), đẹp lộng lẫy mà không cần lạm dụng ngân rung, cộng minh lố bịch như một số ca sĩ khác. Tất cả các ca sĩ sau này đều không nhấn được C5 ở chữ "proudly" như Whitney dù họ có thể lên đến F5, G5, A5....

Các âm đóng trên B4, Bb4 được Whitney rung rất đanh, rền nhưng vẫn nhẹ nhàng, thể hiện độ hùng tráng của quốc ca.

Vào điệp khúc, Whitney tung một cú mixed vang nổ trên C5 "red glare" như tiếng bom dội. Cách tạo vang nổ này là độc chiêu "bí truyền" nhà Houston, được truyền từ Cissy Houston cho con gái. Rất ít ca sĩ sử dụng được cách mixed nổ vi diệu này.

Ngay sau đó, Whitney cộng minh trên Bb4 ở chữ "bombs" đẹp lộng lẫy, rền và tỏa như bao trùm khắp không gian, vibrato rất tinh tế dù đang tung full giọng, nên không bị lố như một số ca sĩ Việt Nam (với trò rung bần bật làm lố, lòe khán giả nghe nhạc là ta đây khủng lắm nhưng thực ra chỉ là một sự lố bịch). Cứ tưởng mợ chỉ làm được ngón này trong studio, ai ngờ lúc live vẫn làm ngon lành.

Chữ 'air" tiếp đó được ngân vừa đủ, rền như một cơn lốc phi xa vạn dặm. Dù Whitney ngân không quá dài nhưng lại tạo cảm giác bất tận nhờ vào kĩ thật cộng minh và cách vibrato tinh tế. Một số ca sĩ cứ lạm dụng rung dài đến 10km để khoe ta đây hơi khỏe, nghe thực sự mệt mỏi.

Phải đến đoạn cuối cùng, Whitney mới kéo dài G#4 chữ "brave" để ngân cùng dàn nhạc. Đây thực sự là đỉnh cao của cộng minh kết hợp cùng bạch thanh, vang rền nhưng vẫn sắc nét, rõ lời, chứ không phải cộng minh dựng tiếng làm lố ồm ồm lên như một số ca sĩ, thực sự cũ kỹ. Và rõ ràng, cả 1 bài hát mợ chỉ ngân dài 1 đoạn cuối cùng, rất tiết chế và biết sử dụng kỹ thuật đúng lúc, đúng thời điểm, tạo dấu ấn thực sự, không bị loãng ca khúc.

Và cú tung head A5 đoạn cao trào thì khỏi nói, đặc sản cuae mợ rồi nên không bàn nữa.

Các thành tích đạt được là:

Đứng thứ 59 trong top 100 khoảnh khắc vĩ đại nhất trên truyền hình do VH1 bình chọn năm 2002.

Đứng thứ 12 trong top 100 khoảnh khắc làm rung chuyển truyền thông do VH1 bình chọn năm 2003.

Đứng thứ 1 trong top 25 khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong lịch sử âm nhạc do Rolling Stone bình chọn năm 2003.

Đứng thứ 8 trong top 100 khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử Super Bowl do ESPN.com bình chọn năm 2005.

Đứng thứ 7 trong top 10 khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử âm nhạc do TV Land bình chọn năm 2006.

Đứng thứ 2 trong top những màn trình diễn quốc ca hay nhất 40 năm lịch sử Super Bowl do USA Today Sports Weekly bình chọn năm 2007.

Đứng thứ 2 trong top 5 màn trình diễn hay nhất lịch sử Super Bowl do Blender bình chọn năm 2009.

Đứng thứ 20 trong bảng xếp hạng BB hot 100 single (màn trình diễn quốc ca đứng cao nhất trên BB hot 100 single)

Về mặt thương mại, đĩa đơn của ca khúc đã phát hành được 1 triệu 200 nghìn bản chỉ tính riêng tại Mỹ, được RIAA chứng nhận (bản quốc ca bán chạy nhất lịch sử).

Với những thành công trên, lần đầu tiên trong lịch sử âm nhạc thế giới, một bài quốc ca lại có thể tước bỏ tính nghi thức cứng nhắc của mình để tiến vào thị trường âm nhạc. Nó thậm chí còn được phát hành đĩa đơn, đạt lượng tiêu thụ khổng lồ, leo tới thứ hạng cao trên các bảng xếp hạng âm nhạc, cạnh tranh hoàn toàn được với các sản phẩm thương mại âm nhạc khác, đem lại lợi nhuận lớn cho người thể hiện cũng như với toàn bộ thị trường âm nhạc đa dạng.

Whitney thậm chí còn hát nó trong show diễn riêng của mình. Và mặc dù lấn sân được vào thị trường tiêu thụ âm nhạc đại chúng, được khoác màu áo mới, nhưng nó vẫn giữ được tính hùng tráng và đầy tự hào dân tộc.

Còn đây là bản mợ live, hạ tone nhưng vẫn khủng và đủ để say bye mọi ca sĩ muốn copy mợ :))

LONG PHẠM

Nghịch lý Tunrandot

 Nghịch lý là vai diễn công chúa Turandot là một người Trung Quốc nhưng lại không có ca sĩ Trung Quốc nào đủ sức hát vai này vì Trung Quốc nói riêng và châu Á nói chung không có dramatic soprano (nữ cao kịch tính).

Trong khi đó vai Turandot lại được thiết kế riêng cho các giọng nữ cao kịch tính (loại giọng hiếm). Nó cần đến một giọng hát mang âm lượng khổng lồ, đanh dày như sắt thép, vững chãi như núi đá, xuyên thủng dàn nhạc và áp đảo tất cả trên sân khấu, cộng thêm sức bền đáng nể để hát cuồn cuộn trong suốt thời gian xuất hiện.

Dù thời lượng vai này xuất hiện trên sân khấu không nhiều trong vở Opera cùng tên, nhưng khi đã bước ra là phải cuồn cuộn đúng nghĩa một nữ thần quyền lực.

Nhiều người nói sức nặng của vai này ngang với các vai Wagnerian.

Bởi vậy nên đến giờ dù hàng trăm năm trôi qua thì Trung Quốc vẫn không có ca sĩ nào đủ tầm, đủ giọng để hát trọn vai này. Hình như có Hui He (spinto soprano) cũng hát rồi nhưng thấy vẫn chưa tới.

Và kẻ nắm giữ Tunrandot vẫn là các bà đầm phương Tây, các giọng nữ cao kịch tính đích thực với giọng hát khổng lồ, thổi tung cả nhà hát=))

Trong hình là ca sĩ Birgit Nilsson, người hát thành công Turandot nhất mọi thời đại, đưa bà lên hàng huyền thoại, người Thụy Điển.

Kate Moss bà hoàng model

 Sự thực thì trong thập niên 90s Kate Moss mới là nữ hoàng của làng thời trang.

Kate Moss vào nghề muộn hơn các đàn chị siêu mẫu vài năm, lại không có lợi thế về chiều cao (Kate chỉ cao 1m68) nên dễ thấy là khi catwalk thì luôn bị lọt thỏm.

Và Kate cũng không phải kiểu model nóng bỏng ba vòng như mọi người vẫn ưa chuộng lúc đó.

Vậy mà một mình Kate Moss đã tạo ra cả 1 cuộc cách mạng riêng trong ngành thời trang và model, phá vỡ những tiêu chuẩn cố hữu trong thẩm mỹ công chúng lẫn chuyên môn, xây dựng nên cả một nền tảng khác biệt, định hình cho cả giới thời trang sau này.

Kate Moss là model tiên phong cho lối walk mặt lạnh như tiền, thần thái slay chuẩn model catwalk chứ không phải kiểu minh tinh điện ảnh như các siêu mẫu trước, kèm theo thân hình siêu mỏng đúng nghĩa chiếc mắc áo tôn bộ đồ lên tối ưu, chuẩn high fashion và khả năng diễn xuất đỉnh cao trước ống kính, pose ảnh siêu đẳng cấp.

Và quan trọng nhất, Kate Moss biến thời trang thành cả một nghệ thuật và người mẫu trở thành nghệ sĩ, chứ không chỉ là một model thông thường.

Với những tiên phong đó, Kate Moss ở một vị trí riêng khó ai chạm tới.