Tuyên bố "Tôi là Diva": Thu Minh ngộ nhận hay khán giả đang hiểu chưa đúng?

 Thời gian gần đây, Thu Minh bất ngờ gây xôn xao dư luận khi tung ra teaser của MV mới của mình, mang tên I am Diva (Tôi là Diva). Trong teaser, Thu Minh hát "Ai là Diva, tôi không biết". Ngay sau câu hát đó là dòng chữ "But... I am Diva" (Nhưng… tôi là Diva) hiện lên.

Teaser này được tung ra như một lời tuyên bố đầy ngạo nghễ và tự tin của Thu Minh rằng, cô là Diva. Lời tuyên bố này lập tức vấp phải sự tranh cãi trong công chúng. Vậy, Thu Minh có phải Diva, hay đây chỉ là một sự ngộ nhận?

Diva là gì? Ca sĩ Việt có xứng đáng là Diva?

Diva xuất phát từ một từ cổ trong tiếng Ý, có nghĩa là "nữ thần âm nhạc". Nó được sử dụng đầu tiên ở Opera, để chỉ những Prima Donna (nữ ca sĩ hát chính) đỉnh cao trong giới âm nhạc hàn lâm.

Người đầu tiên được xưng danh diva là "kinh thánh Opera" Maria Callas, từ thập niên 50. Bà chính là chuẩn mực và định nghĩa về danh xưng này. Tuy nhiên, bản thân Maria Callas lại không mặn mà lắm với từ Diva và muốn được gọi là Prima Donna hơn.

00:04:04

Đẳng cấp kĩ thuật của Maria Callas

Sau Callas, một số Prima Donna khác cũng được gọi là Diva như Joan Sutherland, Leontyne Price, Birgit Nilsson, Montserrat Caballe, Kirsten Flagstad, Beverly Sills…

Vào cuối thế kỉ XX, danh xưng Diva "lấn sân" sang nhạc pop, với sự xuất hiện của Whitney Houston. Kể từ Whitney, một số nữ ca sĩ pop khác cũng được gọi là Diva như Mariah Carey, Aretha Franklin, Barbra Streisand…

00:09:14

Đẳng cấp trình diễn của Whitney Houston

Như vậy, theo định nghĩa hoàn chỉnh nhất, Diva là danh xưng để chỉ một số ít nữ ca sĩ có giọng hát trời phú, kĩ thuật điêu luyện, tài năng âm nhạc xuất chúng và mang tầm ảnh hưởng lịch sử, cống hiến to lớn với âm nhạc của nhân loại.

Theo đó, 5 điều kiện tiên quyết để trở thành Diva là:

- Phải có một giọng hát xuất chúng và quý hiếm, hoặc là rất đẹp, hoặc là rất đặc biệt.

- Phải thực hiện được hàng loạt những kỹ thuật thanh nhạc tinh xảo ở mức điêu luyện.

- Phải có một tư duy, khả năng cảm nhạc, thẩm mỹ âm nhạc xuất chúng.

- Phải có sự sáng tạo, cách tân và cống hiến to lớn với dòng nhạc, lĩnh vực âm nhạc mình theo đuổi.

- Phải có ảnh hưởng lớn tới công chúng và một bộ phận thế hệ ca sĩ sau đó.

Ở Việt Nam, nếu xét theo đúng nghĩa của danh xưng này, sẽ chẳng có ai là Diva. Ngay cả trên thế giới hiện nay vẫn chưa có thêm Diva nào sau thế hệ của Whitney Houston và Mariah Carey.

Những nữ ca sĩ hàng đầu như Beyonce, Christina Aguilera, Jessice J, Leona Lewis… dù rất tài năng, nhưng vẫn thiếu hụt điều kiện để trở thành Diva đúng nghĩa.

Nhưng nếu chỉ giới hạn trong nội hàm nhạc Việt, thì cũng có một số ít nữ ca sĩ tạm gọi là đủ điều kiện để trở thành "Diva Việt".

Trong các quan điểm về Diva Việt hiện nay, hợp lí nhất vẫn là ý kiến của Mỹ Linh khi cho rằng, Việt Nam chỉ có 2 Diva là Lê Dung và Thanh Lam. Hai nữ ca sĩ này hội tụ đủ các yếu tố về giọng hát, kĩ thuật, tài năng và cống hiến to lớn với dòng chảy nhạc Việt.

00:05:34

Tiếng hát thính phòng của Lê Dung

Nếu Lê Dung được mệnh danh là "chim sơn ca" của nhạc Việt, với chất giọng nữ cao trong sáng, ngọt ngào thì Thanh Lam lại được gọi là "người đàn bà hát", với chất giọng trung trầm nội lực, man dại.

Cả hai nữ ca sĩ này đều có một trường phái âm nhạc của riêng mình và có ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều thế hệ ca sĩ sau này.

00:04:50

Đẳng cấp giọng hát Thanh Lam

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó. Kể từ khi 4 nữ ca sĩ Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hà Trần được báo giới xưng tụng là Diva, đã có rất nhiều tranh cãi nổ ra.

Fan của dòng nhạc xưa cho rằng, phải Thái Thanh, Khánh Ly, Bảo Yến mới xứng là Diva.

Fan của dòng nhạc trẻ cũng không kém cạnh, đòi hỏi Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương, Thu Minh, Hương Tràm, Lệ Quyên, Uyên Linh là thế hệ Diva kế tiếp.

Các cuộc tranh cãi diễn ra khắp nơi, từ âm thầm tới gay gắt, dẫn tới tình trạng loạn Diva ở Việt Nam từ nhiều năm trước. Đâu đâu cũng nhìn thấy Diva.

Thậm chí, bản thân ca sĩ cũng tự nhận mình là Diva theo nhiều cách khác nhau. Lệ Quyên một thời gian tự ghi "Diva" trước tên mình ở một số video trên Youtube (nay đã bỏ). Mỹ Tâm từng nói muốn trở thành Diva trên một tờ báo giấy.

Mỹ Lệ và Thu Minh từng tổ chức một đêm nhạc mang tên Diva’s night. Bản thân Thu Minh không ít lần bày tỏ mong muốn trở thành Diva.

Thời gian gần đây, các tranh cãi về Diva đã hạ nhiệt. Đa số ca sĩ đều né tránh khi nhắc đến danh xưng này. Trong 4 người được phong Diva Việt, không ai dám tự nhận mình là Diva.

Bản thân Thu Minh suốt hơn chục năm qua cũng không còn nhắc tới Diva. Vậy nên, lời tuyên bố đường đột này đã một lần nữa khuấy lên tranh cãi.

Thu Minh có phải Diva Việt?

Về giọng hát, Thu Minh có lẽ khó có thể phù hợp với tiêu chí một Diva. Âm sắc giọng của cô khá xấu, chua và nhão, không đẹp như các ca sĩ khác. Nó cũng không quá đặc biệt. Nhưng không sao, nhiều Diva cũng có giọng không đẹp như Maria Callas, Patti Labelle…

Xét trong nhạc nhẹ Việt Nam, kĩ thuật của Thu Minh cũng được xem là khá tốt, nhưng chưa thực sự chuẩn mực, thiên về bản năng. Ở thời điểm phong độ nhất, Thu Minh có thể support belt tới F5, lại sở hữu quãng giọng khá rộng trên phần head voice và whistle. Những nữ ca sĩ cùng thế hệ với Thu Minh ít làm được điều này.

Thu Minh hát phần lớn theo bản năng nên khó tránh khỏi việc đánh mất kĩ thuật ở từng thời điểm khác nhau. Các note belt cao của cô không ổn định. Đôi khi, Thu Minh support E5, F5, nhưng nhiều lúc cũng strain, xuất hiện glottal tension, tới G5 là mất support hoàn toàn.

Chẳng hạn, Thu Minh thường chỉ cộng hưởng ở nguyên âm mở /a/, chuyển sang các âm đóng khó hơn như /i/, cô sẽ mất vị trí âm thanh và cộng minh. Vì vậy, nếu chỉ xét về kĩ thuật, Thu Minh cũng khó khăn cho vị trí Diva.

• 

  Bố Hương Tràm: Sự việc xảy ra, tôi không thể gọi điện cho Thu Minh được và đã khóc cả đêm

Chưa kể, lối nhả chữ của Thu Minh cũng chưa đẹp và đôi khi xử lí bài hát khá lạ lùng, chưa thực sự tinh tế và bị lặp lại. Cách hát "na na na" khi belt cao lặp lại ở quá nhiều ca khúc không thể hiện được sự sáng tạo của cô.

Tuy nhiên, Thu Minh lại vượt trội hơn hẳn ở phong thái trình diễn và bản lĩnh sân khấu. Rất ít nữ ca sĩ Việt Nam hiện nay có phong cách trình diễn tự tin, "điên" một cách táo bạo, nhiệt huyết và căng tràn như cô.

Sự tự nhiên và cá tính độc đáo trong lối trình diễn của cô đã truyền cảm hứng cho nhiều ca sĩ và hoàn toàn phù hợp với một Diva.

Thu Minh cũng tự định hướng được cho mình một phong cách, dòng nhạc và lối đi rõ ràng. Cô sở trường nhạc Dance và R&B nên dù hát Ballad hay bất cứ thể loại nào cũng đều có dấu ấn R&B trong đó, thể hiện qua các câu phiêu và cách xử lí ca khúc.

Đối với nhiều người, có thể Thu Minh đang làm lố. Nhưng nhìn tổng thể, đó lại là sự định hình phong cách và bản lĩnh nghệ sĩ. Cũng giống Patti Labelle, Aretha Franklin, hay Thanh Lam… Thu Minh "phá" nhạc bằng cách riêng của mình, để tạo nên bản ngã riêng cho âm nhạc của cô.

• 

  Sự thống trị của Hà Anh Tuấn và bí mật đằng sau 4 chữ "văn minh, tử tế"

Về cống hiến và tầm ảnh hưởng, Thu Minh hoàn toàn có một di sản riêng của mình trong dòng chảy nhạc Việt. Đó không đơn giản là cái gọi là "nữ hoàng nhạc Dance", mà sâu hơn là dấu ấn riêng về một lối hát, kĩ thuật hát trong âm nhạc.

Ở giai đoạn cách đây chục năm, Thu Minh được xem là người tiên phong trong việc phổ biến lối phô diễn giọng hát trên những quãng cao trào theo xu hướng Âu Mỹ. Cô tạo được sự kịch tính bằng cách gằn giọng nổ (growl) và belt mạnh crescendo, mang tính dynamic cao.

Sự bùng nổ trong giọng hát Thu Minh là một điểm khá mới mẻ với nhạc Việt khi ấy. Cũng có một số nữ ca sĩ belt cao tốt như Hồ Quỳnh Hương, Hà Trần, nhưng họ không dùng nhiều lực dynamic nên không đem lại cảm giác bùng nổ, căng tràn khí thế như cô.

Thu Minh đem đến một làn gió mới hơn theo dòng nhạc của mình, cùng trào lưu cover nhạc Diva Âu Mỹ với nhiều kĩ thuật khó hơn mức thông thường của ca sĩ Việt.

Nói tóm lại, Thu Minh thổi vào nhạc Việt cơn gió mới của sự dương tính, phô diễn như Aretha Franklin, Patti Labelle, Chaka Khan, Fantasia, Yolanda Admas… chứ không đi theo những cái được là "tinh tế", "sâu lắng" thông thường kiểu nhạc nhẹ Việt Nam.

Có thể nhiều khán giả sẽ chưa quen được cách hát của Thu Minh nên cho rằng cô đang phá bài, phô diễn quá mức, nhưng không phải ai cũng "phá bài" một cách bùng cháy, quyện theo dấu ấn riêng được như vậy.

Tuy nhiên, những dấu ấn của Thu Minh vẫn chưa đủ lớn và gây ảnh hưởng mạnh để trở thành một Diva như Lê Dung, Thanh Lam.

Nếu Thu Minh muốn trở thành Diva nhạc Việt, cô sẽ cần những cú hích lớn hơn và sâu hơn nữa. Nó đòi hỏi một sự chuyển biến lớn về phong cách, tư duy và chiều sâu.

Đến thời điểm hiện tại, Thu Minh gần như chững lại sau những cú nổ lớn cách đây nhiều năm. Cô không còn bài hit hay sự đổi mới nào đáng gây chú ý trong âm nhạc. Nếu cứ giữ phong độ như vậy, Thu Minh chắc chắn không thể vượt qua Thanh Lam, Hà Trần để trở thành Diva nhạc đại chúng Việt Nam.

Khán giả đang rất mong chờ sự đột phá từ sản phẩm sắp tới của cô.

Tuyên bố "Tôi là Diva", Thu Minh có đang ngộ nhận?

Nếu nhìn một cách khắt khe, nhiều người sẽ nói Thu Minh đang làm lố, ngộ nhận khi tuyên bố "Tôi là Diva". Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn, sẽ thấy câu nói này khá dễ thương.

Diva trong tiếng Anh còn được dùng để chỉ những quý cô sang chảnh, sành điệu và quyền lực theo kiểu "Lady Mamalade".

Trong đời sống hàng ngày, người ta vẫn dùng "Diva" như một tính từ để gọi nhau, khen nhau. Chẳng hạn, khi thấy bạn mình bỗng nhiên ăn mặc sành điệu hơn, họ có thể nói: "Hôm nay nhìn Diva thế".

Hay, khi trông thấy một phụ nữ quý phái, đầy thần thái bước qua, họ sẽ thốt lên: "Cô ấy Diva quá".

Bởi vậy, việc Thu Minh tuyên bố "Tôi là Diva" có thể chẳng liên quan gì tới danh xưng Diva trong âm nhạc, mà chỉ đơn giản là câu nói khẳng định bản thân, cá tính của mình, thể hiện một chút nữ quyền trong đó.

Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chỉ là phỏng đoán, công chúng chưa thể biết rõ ý đồ của Thu Minh khi tự nhận "Tôi là Diva".

Long Phạm

28/5/2019

Sức hút kỳ lạ và giải mã đẳng cấp xưa nay hiếm của Mỹ Tâm trong làng nhạc Việt

Tại Việt Nam, nhạc Pop cũng tồn tại hàng chục năm, trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, với vô vàn thế hệ nữ ca sĩ danh tiếng ra đời (từ Bảo Yến tới Thanh Lam, Hồng Nhung, Thu Phương, Phương Thanh, Cẩm Ly…).

Nhưng cho đến nay, người được đông đảo khán giả gọi là Công chúa nhạc Pop Việt Nam vẫn chỉ có một, đó là Mỹ Tâm.

Mỹ Tâm là một trường hợp đặc biệt xưa nay hiếm của nền âm nhạc Việt Nam từ trước đến nay. Có thể nói, cô là ca sĩ hiếm hoi đạt được cả hai vị thế, chuyên môn và danh tiếng.

Về chuyên môn, người ta có thể nói Mỹ Tâm chưa đạt tới đẳng cấp này đẳng cấp kia, nhưng cũng không ai đánh giá thấp cô.

Một nhạc sĩ lừng lẫy đứng sau loạt chương trình đình đám tại hải ngoại khi được hỏi đã thừa nhận, trong các ca sĩ trong nước, anh thích Mỹ Tâm nhất. Mỹ Tâm là ca sĩ biết tôn trọng tác phẩm, tôn trọng khán giả, hiểu khán giả và hát cho khán giả.

Về đại chúng, Mỹ Tâm đạt tới độ phủ sóng lớn mà chưa ca sĩ nào có được.

Tên tuổi của Mỹ Tâm và những bài hát của cô len lỏi vào mọi ngõ ngách tại Việt Nam. Khán giả ở khắp mọi độ tuổi, không ai là không biết tới cô. Mỹ Tâm cũng là một trong số ít ca sĩ có lượng fan hùng hậu nhất, kéo dài nhiều độ tuổi từ trẻ tới già và ngày càng mở rộng biên độ, thế hệ.

Các fan gắn bó với Mỹ Tâm rất trung thành. Dù trải qua nhiều giai đoạn trong cuộc đời, họ vẫn giữ nguyên lòng hâm mộ với Mỹ Tâm.

Đường dài mới biết ngựa hay, Mỹ Tâm là ca sĩ hiếm hoi duy trì được sức nóng của mình trong cả sự nghiệp. Suốt hàng chục năm qua, cái tên Mỹ Tâm chưa bao giờ hạ nhiệt mà vẫn duy trì được sức hút lớn, vượt qua bất cứ ca sĩ trẻ nào đang lên.

Cô cũng là trường hợp đặc biệt cân bằng được hai yếu tố, lượt view trên mạng xã hội và lượng khán giả chịu bỏ tiền mua vé. Lượt view của Mỹ Tâm luôn cao ngất ngưởng, áp đảo các ca sĩ trẻ.

Mỗi lần Mỹ Tâm ra MV hay clip đều nhận được hàng triệu view. Bên cạnh đó, các show diễn của cô vẫn đông nghịt người. Mỹ Tâm luôn là cái tên bảo chứng cho mọi phòng vé, sự kiện âm nhạc từ lớn tới nhỏ. Đó là lý do vì sao Mỹ Tâm khá kén show, không nhận show bừa bãi.

Và đến tận bây giờ, khi đồng nghiệp cùng trang lứa đã chững lại thì Mỹ Tâm cứ hễ ra clip nào cũng đều bão view.

Giọng hát nội lực đặc biệt

Về giọng hát, Mỹ Tâm sở hữu một chất giọng rất đặc biệt, không lẫn với ai. Đó là giọng nữ trung trầm (mezzo alto) to khỏe, nội lực bẩm sinh và có độ vang tự nhiên. Giọng hát của cô rất dày, bắt mic, có thể nổi bật trong mọi môi trường và khi hát live thì rất ép phê.

Về âm sắc, giọng Mỹ Tâm là thổ pha kim, nên rền và dày như tiếng đại hồng chung, nhưng lại vang xa, có một chút kim khí, khi hát hết tốc lực có thể cho ra luồng âm thanh lớn, xuyên thấu.

Âm lượng bẩm sinh của Mỹ Tâm rất lớn. Chỉ cần cô nói bình thường cũng bật tới G#4, A4 đanh dày, nghe rõ tiếng đập vào mic với lực mạnh. Khi lên cao, tính kim trong giọng Mỹ Tâm được bộc lộ khá rõ.

Trên thực tế, ở thời điểm cách đây chục năm, Mỹ Tâm hát tone cao khá dễ dàng, effortless, lại mềm mại, uyển chuyển và tràn ngập sự nữ tính.

Tuy nhiên, chất thổ còn lại khiến giọng hát Mỹ Tâm đầm hơn, nghe rất có sức nặng và sự lôi cuốn. Điều này giúp Mỹ Tâm hát quãng trung khá chắc chắn, đặc biệt và từng trải.

Cũng nhờ âm lượng và độ dày đặc biệt đó, Mỹ Tâm hầu như không bao giờ bị lấn lướt hay kém nổi bật hơn khi hát chung với ca sĩ khác, thậm chí cả các diva lớn như Hồng Nhung, Mỹ Linh, Thanh Lam..., dù kĩ thuật của cô không bằng họ.

Không những vậy, Mỹ Tâm còn có lợi thế đặc biệt khi hát ở sân khấu lớn ngoài trời. Nhiều ca sĩ ngại hát ở sân khấu ngoài trời vì không gian rộng sẽ khiến giọng họ bị loãng, mỏng đi.

Nhưng với Mỹ Tâm thì ngược lại, càng hát ở không gian rộng, cô càng được bung sức. Đó là lí do vì sao Mỹ Tâm thường thích làm show ở sân vận động.

Mỹ Tâm có thể một mình cầm mic đứng giữa sân vận động để lấp đầy tứ phía và truyền đi nguồn năng lượng căng tràn nhất. Một khi cô đã vào được quãng belt thuận lợi của mình thì không gì cản nổi.

Nhiều khán giả từng xem Mỹ Tâm biểu diễn ngoài trời đều phải thừa nhận rằng, cô quá đặc biệt và lôi cuốn, chỉ cần cất giọng lên cũng đủ chiếm trọn tất cả.

Rõ ràng, loại âm sắc đặc biệt và năng lực bẩm sinh trong giọng hát tạo cho Mỹ Tâm sự riêng có và độc đáo. Bởi vậy, giọng Mỹ Tâm rất dễ nhận biết và nổi bật giữa hàng trăm ca sĩ khác.

Chất giọng ấy theo năm tháng đã trở thành dấu ấn đặc biệt trong lòng khán giả.

Với giọng hát này, Mỹ Tâm hoàn toàn xứng đáng với vị trí đang có. Bằng chứng là, khi Mỹ Tâm trình diễn tại Hàn Quốc, cô chẳng hề kém cạnh hơn bất cứ ca sĩ nào về sự nổi bật trong âm sắc.

Mỹ Tâm không phải ca sĩ quá chú trọng phô diễn, trưng trổ kỹ thuật khi hát. Cô hát một cách chân thật, phát huy giọng hát đẹp tự nhiên của mình và biến mọi thứ trở nên mộc mạc, giản đơn hơn với cảm xúc vốn có. Đó là cách Mỹ Tâm chiếm trọn trái tim khán giả và đi đúng hướng để dẫn đầu nhạc Pop. Nhạc Pop cần tính đại chúng cao nên không đòi hỏi quá nhiều kỹ thuật lắt léo.

Nhưng điều đó không có nghĩa Mỹ Tâm hát yếu kém. Mỹ Tâm có khoảng vang tự nhiên rất lớn, hát dày, chắc khỏe và bao trùm ở G4 tới B4. Cô phát âm rất chắc chắn, không những rõ chữ mà có cả độ nảy, bật ra xa. Nhờ đó, Mỹ Tâm tuy không hát quá cao nhưng hát note nào cũng đầy đặn, có lực.

Bản lĩnh sân khấu của ngôi sao lớn

Khác với những đàn chị đi trước, Mỹ Tâm có đầy đủ tố chất và lợi thế của một ngôi sao nhạc Pop đích thực. Không chỉ đứng một chỗ ôm cột mic, Mỹ Tâm còn biết sáng tác, vũ đạo, chơi nhạc cụ và ăn nói tự tin, lôi cuốn.

Nhờ đó, Mỹ Tâm dễ dàng chiếm lĩnh thị trường âm nhạc. Cô là nữ ca sĩ Việt đạt tới đỉnh cao về mặt giải trí và đại chúng.

Hơn ai hết, Mỹ Tâm có được một bản lĩnh sân khấu lớn ít người có được. Khi đứng trên sân khấu, Mỹ Tâm vô cùng tự tin. Cách cô nói, cười, hát và giao lưu với khán giả đều cho người ta thấy một sự thân thiện, tự nhiên và đầy bản lĩnh. Ở Mỹ Tâm là bản lĩnh sân khấu vững vàng, làm chủ tình huống và điều khiển được khán giả.

Kể cả việc đứng ở sân khấu lớn tại nước ngoài cũng không làm khó Mỹ Tâm. Chẳng hạn, khi trình diễn ca khúc Người hãy quên em đi tại Lễ hội âm nhạc DMC Festival , Mỹ Tâm đã hoàn toàn nổi bật trước dàn sao khủng của Hàn Quốc.

Nếu các idol Kpop phải sử dụng đến vũ đạo hoành tráng cùng hệ thống sân khấu công phu, thì Mỹ Tâm chỉ cần đứng một mình và dùng giọng hát để quyến rũ tất cả khán giả bên dưới.

Ánh mắt của Mỹ Tâm nhìn về khán giả rất tự tin và duyên dáng, nụ cười rạng rỡ luôn nở trên môi để đem đến luồng không khí thoải mái, tích cực.

Mỹ Tâm rất biết cách giao lưu với khán giả bằng ánh mắt và nụ cười. Ngoài ra, cô còn làm chủ sân khấu khá tốt, biết diễn bằng điệu bộ, cử chỉ và biểu cảm duyên dáng, đáng yêu.

Điểm đáng quý ở Mỹ Tâm là cô luôn năng động, tràn đầy sức sống trên sân khấu và truyền đi được năng lượng tích cực cho người nghe, người xem. Ở vai trò người truyền cảm hứng, Mỹ Tâm đã quá thành công. Khán giả luôn cảm thấy vui tươi, thoải mái mỗi khi cô xuất hiện.

Với bản lĩnh sân khấu này, Mỹ Tâm xứng đáng là nàng công chúa xưa nay hiếm của nhạc Việt.

Long Phạm

Ai mới đủ đẳng cấp làm Nữ hoàng nhạc Pop Việt Nam: Mỹ Tâm, Thanh Lam, Phương Thanh hay Min?

 Mới đây, ca sĩ Min đã gây xôn xao dư luận khi tuyên bố mình là Nữ hoàng nhạc Pop.

Cụ thể, trong một bài phỏng vấn, khi được hỏi "Nếu được tự định nghĩa bản thân mình trong Vpop, chị nghĩ mình sẽ là gì?", Min đã tự tin khẳng định: "Tôi là Queen of Pop (Nữ hoàng nhạc Pop) - Chú vẹt sặc sỡ của showbiz".

Về phát ngôn gây sốc của mình, Min giải thích thêm: "Tôi thấy mình đã rất kiên trì theo đuổi dòng nhạc Pop từ những ngày đầu mới đi hát rồi.

Cho đến bây giờ, tôi không thể đếm được những bản hit của mình trên đầu ngón tay. Tôi thấy, đó là một sự xứng đáng cho công sức tôi bỏ ra trong suốt những năm vừa qua chứ không phải một sự tự mãn".

Phát ngôn này của Min lập tức gây nhiều ý kiến trái chiều trong công chúng. Thậm chí, quản lí của một số nghệ nổi tiếng như Ngô Kiến Huy, Thanh Thủy… cũng đồng loạt phản đối Min.

Họ tỏ ra bất bình khi nữ ca sĩ số một Vpop hiện tại là Mỹ Tâm vẫn đang hoạt động, chưa từng dám nhận mình là Queen of Pop mà đàn em lại dám vỗ ngực tự xưng như vậy.

Từ phát ngôn của Min và việc một số quản lí của nghệ sĩ nổi tiếng lôi cái tên Mỹ Tâm vào cuộc, dư luận càng bùng lên tranh cãi xem ai mới xứng đáng là Queen of Pop tại Việt Nam.

Queen of Pop – danh xưng cao quý chỉ dành cho một người

Suốt nhiều năm qua, nhạc Việt luôn không ngừng tranh cãi về danh xưng Diva, xoay quanh chuyện 4 nữ ca sĩ là Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hà Trần được báo giới phong tặng mỹ từ này.

Sau nhiều màn tranh luận, đa số mọi người từ giới chuyên môn tới công chúng đều thống nhất quan điểm rằng, Diva là một danh xưng đến từ nước ngoài nên nếu áp đúng tiêu chuẩn gốc vào, không có nữ ca sĩ Việt Nam nào đạt tới.

Tuy nhiên, xét trong phạm vi nền nhạc nhẹ Việt Nam hiện tại, 4 nữ ca sĩ trên hoàn toàn xứng đáng và nên gọi đúng hơn là Diva Việt Nam.

Quản lí của 1 nghệ sĩ nổi tiếng lên tiếng về phát ngôn của Min

Tương tự Diva, Queen of Pop cũng là một danh xưng được du nhập từ nước ngoài, nên rất khó để quy chiếu vào một ca sĩ cụ thể trong nước theo đúng tiêu chuẩn gốc.

Queen of Pop xuất phát từ thị trường US-UK, là mỹ từ cao quý nhất dành cho một nữ ca sĩ đứng đầu nền âm nhạc thế giới. Nếu Diva có thể dung nạp số nhiều thì Queen of Pop chỉ dùng với một người duy nhất. Một vương quốc không thể có hai nữ hoàng.

Chính vì thế, nhiều người cho rằng, Queen of Pop là vị trí cao hơn cả Diva trong âm nhạc.

Trên thực tế, mỗi dòng nhạc đều có một Queen của riêng chúng, như Queen of Rock, Queen of Soul, Queen of R&B… Tuy nhiên, nhạc Pop đặc biệt hơn cả vì nó là nhạc đại chúng, dòng nhạc phổ biến, có tầm ảnh hưởng lớn nhất tới đời sống, văn hóa xã hội, vượt qua ranh giới nghệ thuật.

Thậm chí, nhiều người còn quan niệm rằng, Pop không phải một dòng nhạc cụ thể mà là danh từ chỉ chung cho tất cả các dòng nhạc đại chúng (đối lập với nhạc hàn lâm, cổ điển). Vì thế, Queen of Pop cũng chính là vị trí tối thượng, cao nhất trong nền âm nhạc đại chúng dành cho phái nữ (tương đương với King of Pop).

Và suốt nửa thế kỉ qua, thế giới chỉ ghi nhận một Queen of Pop duy nhất là Madonna. Dù đâu đó vẫn có người gọi Celine Dion, Whitney Houston, Mariah Carey… là Queen of Pop, nhưng chỉ có Madonna được tôn xưng một cách phổ biến, rộng rãi nhất, không ai dám tranh cãi.

Hiển nhiên, Diva of Pop có thể nhiều người nhưng Queen of Pop không thể có hai.

Như vậy, có thể nhìn từ Madonna để soi chiếu định nghĩa cũng như các tiêu chuẩn của một Queen of Pop.

Queen of Pop không phải người có giọng hát khỏe nhất, hay nhất, kĩ thuật nhất, cũng không cần thiết phải nổi tiếng nhất, nhiều bài hit, nhiều giải thưởng nhất. Queen of Pop là người có tầm ảnh hưởng lớn nhất tới nền âm nhạc – văn hóa đại chúng.

Xét về giọng hát, Madonna thua thiệt nhiều ca sĩ khác. Cô cũng không sở hữu những big hit như My heart will go on, I will always love you, hay hàng loạt giải thưởng cao quý khác.

Nhưng trong suốt sự nghiệp hơn 40 năm của mình, Madonna đã đạt tới vị trí khó ai chạm tới được, với tầm ảnh hưởng vượt ngoài ranh giới âm nhạc, ăn sâu vào cả văn hóa, chính trị, xã hội. Cô đã trở thành một mắt xích của lịch sử chứ không đơn giản chỉ dừng lại ở vị trí ca sĩ đơn thuần.

Madonna được Guiness công nhận là nữ ca sĩ solo thành công nhất, bán nhiều đĩa nhất mọi thời đại cùng hàng chục kỉ lục khác. Cô là người tiên phong trong việc sử dụng MV như một hình thức nghệ thuật biểu đạt mới của âm nhạc, gắn với thời kì hậu hiện đại.

Bằng việc đầu tư xuất sắc vào việc làm MV và coi nó như một phần không thể thiếu của âm nhạc, Madonna đã thay đổi thói quen thưởng thức âm nhạc của công chúng.

Trong các MV của Madonna thường có sự chuyển dịch văn hóa, vũ đạo của các ngành, các loại hình nghệ thuật khác vào. Thậm chí, cô thực hiện nhiều MV mang tính indie rất cao, theo kết cấu hoàn chỉnh, với nhiều mã nghệ thuật phức tạp, truyền tải nhiều ý nghĩa, thông điệp.

Có thể nói, các nghệ sĩ thế giới đã nâng tầm MV thành một phạm trù nghệ thuật mới, gắn kết không thể tách rời với âm nhạc, đúng như nhà nghiên cứu văn hóa Mark C.Taylor đã từng nói: "Video ca nhạc chính là một trong những hình thức nghệ thuật xuất sắc hậu hiện đại và Madonna nổi lên như là "Nữ hoàng của video ca nhạc".

Không những vậy, Madonna còn tiên phong trong việc kết hợp vũ đạo (từ các loại hình nghệ thuật, thể thao khác như kịch nô, parkour, ballet…) vào nhạc Pop, sử dụng vũ đạo với ý đồ nghệ thuật, tư tưởng riêng.

Cô cũng tiên phong trong việc trình diễn sân khấu, với việc sử dụng công nghệ âm thanh, ánh sáng, màn hình tối tân nhất. Mỗi tour diễn của Madonna là cả một tác phẩm nghệ thuật đi từ âm thanh tới hình ảnh, kết hợp nhiều loại hình khác nhau, chứ không đơn giản ở việc ca sĩ cầm mic lên sân khấu hát.

Chính Madonna là người đã khơi nguồn cho phong cách trình diễn sexy, gợi cảm với trang phục nóng bỏng, vũ đạo kích thích mà rất nhiều ca sĩ ngày nay theo đuổi. Cô cũng tiên phong cho nhiều phong cách thời trang, lối sống…

Chưa dừng lại ở đó, Madonna còn dùng âm nhạc để đấu tranh xã hội, tôn giáo, sắc tộc, đề cao tính nữ quyền, LGBT quyền… Mọi hành động cô làm đều gây sốc nhưng lại có tầm ảnh hưởng về lâu về dài tới văn hóa xã hội, khiến nhiều ca sĩ học theo.

Tóm lại, Madonna là người nghệ sĩ vĩ đại, có khả năng biến những thứ không thể thành có thể trong âm nhạc, phá bỏ những giới hạn cũ để cách tân thành cái mới.

Với sự nghiệp trải dài hơn ba thập kỉ, cô đã sáng tạo và để lại một di sản nghệ thuật cho công chúng, ảnh hưởng tới nhiều thế hệ ca sĩ, nhiều nền âm nhạc khác nhau trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Queen of Pop tại Việt Nam – ai xứng đáng?

Cũng như trên thế giới, Việt Nam có thể nhiều Diva nhưng chỉ một người duy nhất được gọi tên Queen of Pop. Chính điều này dẫn tới những tranh cãi không hồi kết.

Thông thường, nhắc đến Queen of Pop của Việt Nam, công chúng thường nghĩ ngay tới Mỹ Tâm vì tên tuổi của cô đứng vững trên đỉnh cao suốt gần 20 năm nay, gắn liền với nhạc Pop.

Hiếm có ca sĩ nào hoạt động đến gần 20 năm mà vẫn giữ được sức hút lớn như Mỹ Tâm, đều đặn cho ra hit, tên tuổi luôn đứng đầu lượt tìm đọc và mọi động thái đều được chú ý.

Đối tượng khán giả của Mỹ Tâm cũng khá rộng, từ những người trung tuổi tới khán giả trẻ và không ngừng đông đảo hơn, không bị thu hẹp lại như nhiều ca sĩ khác. Mỹ Tâm xuất hiện ở đâu, nơi đó sẽ đông nghịt người. Tên tuổi của cô là bảo chứng phòng vé ở khắp mọi sân khấu.

Bản thân Mỹ Tâm cũng xây dựng được cho mình một phong cách, hình ảnh riêng, ăn sâu vào lòng khán giả.

Tuy nhiên, âm nhạc và phong cách của Mỹ Tâm lại an toàn, ít đột phá, hầu như không tạo được nhiều ảnh hưởng tới các thế hệ ca sĩ đàn em. Nếu gọi Mỹ Tâm là Queen of Pop thì Thanh Lam, Phương Thanh, Bảo Yến, Ngọc Lan… ở đâu?

Phương Thanh cũng từng là một trong những nữ ca sĩ đắt show nhất, sở hữu mức cát xê cao ngất ngưởng và cháy vé ở tất cả các tỉnh thành. Từng một thời, Phương Thanh động vào bài nào là bài đó thành hit. Cô là một trong số ít ca sĩ đạt thành công về thương mại, tầm phủ sóng đại chúng cao nhưng vẫn giữ được chất lượng giọng hát.

Xét về tuổi đời lẫn tuổi nghề, Thanh Lam dường như xứng đáng với danh xưng Queen of Pop hơn cả. Cô là ca sĩ có nhiều đột phá, vừa đại chúng lại vừa đạt tới trình độ chuyên môn cao trong nghệ thuật.

Thanh Lam đáng nể ở chỗ tạo ra được cả một trường phái riêng cho mình.

Cô chính là người tiên phong cho việc sử dụng và sáng tạo lối hát cộng minh vào nhạc nhẹ Việt Nam, mở màn một lối hát mới - lối hát phô diễn giọng hát trên giọng ngực (thông qua cộng minh quãng trung), ở những khoảng âm to, dày, lớn cả về trường độ và cường độ, tràn đầy năng lượng.

Không những vậy, trường phái Thanh Lam còn đặc trưng bởi lối hát khắc khoải, ưu sầu, hát mà như thủ thỉ, tâm tình, đãi chữ dài hơn, hơi "rên rỉ" để bộc lộ nội tâm bùng cháy, bản năng của người phụ nữ, và kèm theo chất liêu trai, ma mị ở những quãng trầm bổng, luyến láy, nhưng vô cùng chắc chữ, rõ lời.

Chất "bản năng" và "cháy bỏng" là điều người ta thấy rõ nhất ở trường phái Thanh Lam, mà theo lời nhạc sĩ Dương Thụ là: "Một giọng hát mê hồn, cá tính táo bạo, bản năng nghệ sĩ thật sự... ".

Chính cái chất đặc trưng này khiến Thanh Lam nhiều khi "gào thét", nhưng cái "gào thét" đó lại quyến rũ được cả khán giả lẫn giới chuyên môn.

Lối hát của Thanh Lam ảnh hưởng nhiều đến các thế hệ ca sĩ sau này như Đàm Vĩnh Hưng, Uyên Linh, Hoàng Quyên…

Bảo Yến lại càng nổi trội hơn về danh tiếng và tầm ảnh hưởng, khi một thời làm mưa làm gió, thống trị khắp các sân khấu từ Nam ra Bắc. Cô sở hữu một sự nghiệp đồ sộ hàng trăm bản thu, được tất cả giới chuyên môn nể trọng.

Chính Bảo Yến là người tiên phong cho lối biểu diễn cầu kì, sôi động, kết hợp nhiều loại nhạc khác nhau và đem nhạc cách mạng từ Bắc vào Nam.

Rất nhiều ca sĩ nổi tiếng hiện nay như Đàm Vĩnh Hưng, Long Nhật, Phi Nhung… đều coi Bảo Yến là thần tượng lớn để học theo. Trong đó, cách hát của cô ảnh hưởng rõ nhất tới Long Nhật, Đàm Vĩnh Hưng.

Điểm qua một số nữ ca sĩ trên để thấy rằng, Việt Nam có rất nhiều danh ca tài năng, có cống hiến và tầm ảnh hưởng. Nhưng dường như, chưa thực sự có ai đạt tới tầm xuất chúng để xứng đáng với ngôi vị Queen of Pop như Madonna đã từng (dù chỉ xét trong phạm vi Việt Nam).

Nói cách khác, nếu gọi bất cứ ai trong số họ là Queen of Pop sẽ bất công cho những tên tuổi còn lại. Ai cũng có vị trí của riêng mình và khó lòng tìm ra một người vượt trội hơn hẳn. Và hiển nhiên, ca sĩ Min càng không thể được gọi là Queen of Pop chỉ với vài năm hoạt động.

Chính vì thế, việc một ca sĩ nào hay fan của họ tự gán họ vào danh hiệu Queen of Pop là điều chưa hợp lí. Câu trả lời cho vị trí này thuộc về công chúng.

Long Phạm 

3/12/2020