Lâm Bảo Ngọc: Phân tích kỹ thuật và giọng hát

 Thí sinh đặc biệt khiến Tuấn Hưng phải loại thẳng thành viên đội mình

Đêm chung kết chương trình Giọng hát Việt 2019 vừa qua đã kết thúc với ngôi vị quán quân thuộc về Đức Thịnh.

Tuy nhiên, nhân vật gây được nhiều ấn tượng, chú ý và sự ngưỡng mộ của khán giả trong suốt chặng đường chương trình lại là Lâm Bảo Ngọc.

Ngay sau đêm chung kết, rất nhiều khán giả đã lên tiếng rằng, Lâm Bảo Ngọc mới xứng đáng là quán quân, hoặc Lâm Bảo Ngọc đã là quán quân trong lòng họ. Tên tuổi của cô vẫn đang gây bão trong công chúng suốt từ lúc cuộc thi diễn ra tới giờ.

Và quả thực, Lâm Bảo Ngọc là một trong những thí sinh nhận được nhiều lời khen ngợi và được 4 vị huấn luyện viên đánh giá cao nhất trong cuộc thi.

• 

  Đằng sau nhận xét "Lệ Quyên không phù hợp với nhạc Bolero": Nỗi đau và cái giá của một kẻ bản lĩnh

Lâm Bảo Ngọc là thí sinh duy nhất khiến 3 huấn luyện viên dù đã đủ người nhưng vẫn sẵn sàng loại thí sinh của chính đội mình để có được cô. Hồ Hoài Anh cho rằng, Lâm Bảo Ngọc đã là quán quân trong lòng anh:

"Nội tâm của em rất phức tạp. Em có sự tự tin, tự ti, giằng xé, bình tĩnh… Với tôi, em là quán quân trong lòng tôi. Tôi không có quyền lựa chọn em nhưng tôi sẽ luôn dõi theo ủng hộ em vì em xứng đáng có nó".

Tuấn Hưng đã phải làm điều không ai ngờ là loại một thí sinh trong đội mình để có được Lâm Bảo Ngọc. Đây là điều chưa từng xảy ra trong chương trình. Anh nói:

"Khi nghe em hát, tất cả các huấn luyện viên phải ồ lên. Thậm chí, tôi phải đứng lên vì em. Điều này không phải nghệ sĩ nào cũng làm được.

Với giọng hát của em, mọi người không cần dạy em nhiều nữa. Em có tâm hồn, giọng hát, có mọi thứ.

• 

  "Giải mã" Hà Anh Tuấn: "Chiêu trò" quá giỏi, hát ngọng nhưng cát-xê vẫn cao khủng khiếp

Bảo Ngọc có mọi thứ, ngoài giọng hát đa dạng, cô ấy còn có tính toán kĩ lưỡng, không phải nghệ sĩ trẻ nào cũng tính toán được như vậy. Cô ấy là một trong những giọng nữ rất nội lực".

Không những vậy, nam ca sĩ còn tất bật sửa lại siêu xe 15 tỷ từng bị tai nạn của mình ra để đưa Lâm Bảo Ngọc tới thảm đỏ.

Danh ca Tuấn Ngọc cũng nói: "Tôi không định nhận thêm thí sinh nữa, nhưng em hát quá hay".

Diva Mỹ Linh nhận xét: "Lâm Bảo Ngọc hát hay, nhạc cảm rất tốt. Lâu lắm rồi tôi mới có một giọng hát khiến tôi phải sởn da gà như vậy".

Lâm Bảo Ngọc cũng là một trong số ít thí sinh sở hữu những màn trình diễn triệu view của Giọng hát Việt, với lượng người xem đông đảo. Tiết mục thi tại Vòng giấu mặt của cô hiện đã lên tới gần 8 triệu view, cao hơn rất nhiều so với những thí sinh khác.

Vậy, Lâm Bảo Ngọc thực sự tài năng tới cỡ nào?

Thông tin chung về giọng hát Lâm Bảo Ngọc

Quãng giọng: Hơn 2 quãng tám

Support range (quãng hát được hỗ trợ): Bb3 – E5

Loại giọng: Light lirico soprano

Note trầm nhất (tính đến hiện tại): F#3

Note cao nhất (tính đến hiện tại): Bb5 (mixed voice)

Longest note (tính đến hiện tại): 8 giây

Kĩ năng sở trường: Sử dụng mixed voice để belt cao; sử dụng melisma/vocal runs.

Giọng hát hiếm thấy tại Việt Nam trong nhiều năm qua

Trong lịch sử cuộc thi Giọng hát Việt suốt nhiều năm qua có tới cả ngàn thí sinh, nhưng nổi lên hai giọng ca nữ xuất sắc là Hương Tràm và Lâm Bảo Ngọc.

Trong đó, Hương Tràm đã thành danh, còn Lâm Bảo Ngọc mới chập chững bước vào showbiz, nhưng cũng gây tiếng vang.

00:04:50

Lâm Bảo Ngọc trình diễn tại Giọng hát Việt 2019

Giống như Hương Tràm, mỗi khi nhắc đến Lâm Bảo Ngọc, mọi người thường nhớ ngay đến giọng hát ấn tượng của cô. Lâm Bảo Ngọc không sở hữu âm sắc giọng đặc biệt như Hương Tràm, nhưng lại gây ấn tượng bởi quãng giọng khác thường của mình.

Lâm Bảo Ngọc bẩm sinh thuộc loại giọng nữ cao trữ tình tươi sáng nên âm sắc giọng rất sáng, mảnh và có quãng hát thoải mái cao hơn nhiều giọng nữ khác tại Việt Nam.

Ngay khi hát bình thường với tone giọng tự nhiên nhất, Lâm Bảo Ngọc đã phát âm trên quãng cận cao. Cô có thể nhả chữ dễ dàng trên quãng cao một cách tự nhiên và lên tới tận Bb5 bằng giọng thật – một nốt cực kì cao mà ngay cả những ca sĩ đẳng cấp như Thu Minh, Hồ Quỳnh Hương cũng ít khi thực hiện.

• 

  Thanh Lam: Sự cuồng nộ và kỉ lục chấn động showbiz chưa ai làm được

Việc hát treo liên tục trên là chuyện dễ như cơm bữa với Lâm Bảo Ngọc. Cô thực hiện nó một cách khá tự nhiên, thoải mái, giống như chỉ cần mở mồm ra là chạm tới được các nốt đó mà không cần cố gắng gì nhiều.

Điều này không thường xuyên gặp với một nữ ca sĩ Việt. Tại Việt Nam hiện nay, người viết mới phát hiện Mỹ Như có quãng hát cao như vậy, và người thứ hai là Lâm Bảo Ngọc.

Hồ Hoài Anh từng nói: "Để hát cao được như Bảo Ngọc không phải ai cũng làm được, lại còn rất chuẩn xác".

Lâm Bảo Ngọc có thể sử dụng light mixed rất sáng, bay, vang như tiếng chuông rồi lên cao dễ dàng.

Quãng giọng của Lâm Bảo Ngọc có khá nhiều điểm tương đồng với Diva Hàn Quốc So Hyang. Tất nhiên, So Hyang vẫn ở một đẳng cấp khác, nhưng một số khán giả đã cho rằng, Lâm Bảo Ngọc hoàn toàn có thể trở thành Diva tương lai, nếu phát huy được lợi thế hiếm có này.

Như vậy, một nữ trung, một nữ cao, cả Hương Tràm và Lâm Bảo Ngọc đã tạo nên hai màu sắc khó quên trong Giọng hát Việt.

Không chỉ sở hữu giọng hát hiếm có, Lâm Bảo Ngọc còn sở hữu kĩ thuật khá đáng nể, vượt trội hơn hẳn so với dàn ca sĩ trẻ trên thị trường nhạc Việt hiện nay, đúng như lời Hồ Hoài Anh nói: "Thị trường hiện nay đang thiếu những giọng hát đầy đặn như bạn".

• 

  Hương Tràm: Sự thật sau "Em gái mưa" là con khủng long đang ngủ của showbiz Việt!

Bản thân Tuấn Hưng cũng phải thừa nhận: "Tôi may mắn khi có Bảo Ngọc, em luôn chủ động trong mọi thứ.

Nói thật, tôi gần như chẳng phải làm gì ngoài việc động viên Bảo Ngọc cố gắng hát, giữ sức khỏe tốt. Tôi vinh dự và hạnh phúc vì được làm việc với em".

Biết sở trường của mình là quãng cao, Lâm Bảo Ngọc đã luyện tập rất nhiều để phát huy nó.

Hiện tại, Lâm Bảo Ngọc đã hỗ trợ quãng giọng tới quãng cao giọng thật. Đây là điều cực kì khó khăn với một giọng nữ tại Việt Nam. Các ca sĩ trẻ hiện nay hầu như chưa ai hỗ trợ tốt tới quãng này.

Lâm Bảo Ngọc thường belt quãng cận cao khá mở, vang, khỏe khoắn và không có dấu hiệu mệt mỏi, ít sự căng thẳng.

Trên những quãng rất cao, Bảo Ngọc có thể belt âm đóng kéo dài với âm lượng lớn, lực đẩy âm thanh mạnh và thực hiện đa dạng, lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng, bay bổng.

Bảo Ngọc thực sự cộng hưởng ở quãng cao, với độ rung đẹp, độ mở lớn, khoáng đạt.

Ngoài ra, cô còn rung đóng và đẩy vòm được, tạo sự mạnh mẽ, sử thi hơn.

Nhiều người cho rằng, Bảo Ngọc học nhiều từ So Hyang và đi theo hướng của Diva này. Nhưng trên thực tế, Bảo Ngọc chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nghệ sĩ R&B Âu Mỹ.

Bởi vậy, cô hát theo lối linh hoạt, ngẫu hứng, với nhiều luyến láy. Mọi cách nhả chữ, nhảy note, chơi giai điệu của cô đều có màu sắc R&B.

00:03:27

Lâm Bảo Ngọc hát Never enough

Có thể thấy, luyến láy ngẫu hứng đã ăn vào huyết quản của Lâm Bảo Ngọc nên dù hát nhạc buồn hay vui, nhanh hay chậm cô cũng đều thêm chúng vào mọi câu hát.

Tận dụng lợi thế sẵn có về quãng giọng của mình, Bảo Ngọc thường chạy note trên quãng cận cao và liên tục luyến láy ở quãng rất cao.

Dù sở trường quãng cao, nhưng Lâm Bảo Ngọc vẫn hát tốt ở quãng trung. Cô belt quãng trung có lực, khỏe khoắn, nhả chữ khá dày và hát nhẹ nhàng, bay bổng với đầy đủ tiết tấu nhanh chậm.

Với những lối hát linh hoạt như vậy, Lâm Bảo Ngọc hoàn toàn có thể trở thành một giọng màu sắc nếu cố gắng rèn luyện nhiều hơn nữa. Cô tự biến hóa mình để hát được nhiều kiểu nhạc khác nhau, lúc mạnh mẽ, man dại, lúc lại trữ tình, đúng như Thanh Hà nói:

"Kĩ thuật của em thì không cần bàn nữa, em hát rất hay và cảm xúc. Giọng của em có đầy đủ tố chất để hát được nhiều thể loại nhạc".

Theo đánh giá của Hồ Hoài Anh, Lâm Bảo Ngọc hoàn toàn có thể trở thành một ngôi sao trong tương lai: "Tôi luôn đánh giá cao giọng hát của em, không chỉ về kĩ thuật mà còn về tâm hồn, đa sầu đa cảm.

Về mặt thị trường, giọng hát này rất ăn tai khán giả. Em hát nhẹ rất mượt mà, nhưng lúc cần cảm xúc vẫn thăng hoa được. Việc lên cao bị chóe là chuyện bình thường, do em lên được quá cao".

Sau thành công của Hương Tràm, đã rất nhiều năm rồi chương trình Giọng hát Việt mới có một nữ ca sĩ tiềm năng tiếp theo như Lâm Bảo Ngọc. Nhưng khác với Hương Tràm, Lâm Bảo Ngọc chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ nhạc Âu Mỹ nên biến hóa, xử lí ca khúc rất đa dạng, biến tấu, hát được nhiều thể loại khác nhau.

Tuy nhiên, Lâm Bảo Ngọc vẫn còn một số nhược điểm cần khắc phục như legato chưa tốt, chuyển giọng chưa thực sự mượt, head voice chưa được phát huy, belt cao quá vẫn strain và điều khiển giọng chưa vững. Nếu được luyện tập nhiều hơn, cô sẽ trở thành thế hệ vocalist tiềm năng kế cận Thanh Lam, Mỹ Linh…

Long Phạm

Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương, Thu Minh: Bộ ba ca sĩ khuynh đảo nhạc Việt sau 4 Diva

 Nền nhạc Pop Việt Nam đã được 4 Diva là Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hà Trần củng cố vững chắc trong suốt thập niên 1990. Tới thập niên 2000 và nhiều năm sau này, nó càng nở rộ và phát triển, thăng hoa mạnh mẽ nhờ sự đóng góp của bộ ba ca sĩ Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương, Thu Minh. Họ đều là những ngôi sao nhạc Pop nổi tiếng bậc nhất và có tài năng đáng nể.

Mỹ Tâm – Siêu sao nhạc Pop số 1 hiện tại

Mỹ Tâm là một trường hợp đặc biệt xưa nay hiếm của nền âm nhạc Việt Nam từ trước đến nay. Có thể nói, cô là ca sĩ hiếm hoi đạt được cả hai vị thế, chuyên môn và danh tiếng.

Về chuyên môn, người ta có thể nói Mỹ Tâm chưa đạt tới đẳng cấp này đẳng cấp kia nhưng cũng không ai đánh giá thấp cô.

Một nhạc sĩ lừng lẫy đứng sau loạt chương trình đình đám tại hải ngoại khi được hỏi đã thừa nhận, trong các ca sĩ trong nước, anh thích Mỹ Tâm nhất. Mỹ Tâm là ca sĩ biết tôn trọng tác phẩm, tôn trọng khán giả, hiểu khán giả và hát cho khán giả.

Tên tuổi của Mỹ Tâm và những bài hát của cô len lỏi vào mọi ngõ ngách tại Việt Nam. Khán giả ở khắp mọi độ tuổi, không ai là không biết tới cô. Mỹ Tâm cũng là một trong số ít ca sĩ có lượng fan hùng hậu nhất, kéo dài nhiều độ tuổi từ trẻ tới già và ngày càng mở rộng biên độ, thế hệ.

Mỹ Tâm

Các fan gắn bó với Mỹ Tâm rất trung thành. Dù trải qua nhiều giai đoạn trong cuộc đời, họ vẫn giữ nguyên lòng hâm mộ với Mỹ Tâm.

• 

  Lê Dung, Thu Hiền, Thanh Hoa: Bộ ba nữ nghệ sĩ nhân dân "bậc thầy" của nền nhạc cách mạng Việt Nam

Mỹ Tâm là ca sĩ hiếm hoi duy trì được sức nóng của mình trong cả sự nghiệp. Suốt hàng chục năm qua, cái tên Mỹ Tâm chưa bao giờ hạ nhiệt mà vẫn duy trì được sức hút lớn, vượt qua bất cứ ca sĩ trẻ nào đang lên.

Cô cũng là trường hợp đặc biệt cân bằng được hai yếu tố, lượt view trên mạng xã hội và lượng khán giả chịu bỏ tiền mua vé. Lượt view của Mỹ Tâm luôn cao ngất ngưởng, áp đảo các ca sĩ trẻ. Vừa qua, cô còn thực hiện liveshow tại sân vận động và kín chỗ. Đây là điều gần như hiếm ca sĩ nào làm được ở thời điểm hiện tại.

Về giọng hát, Mỹ Tâm sở hữu một chất giọng rất đặc biệt, không lẫn với ai. Đó là giọng nữ trung trầm (mezzo alto) to khỏe, nội lực bẩm sinh và có độ vang tự nhiên. Giọng hát của cô rất dày, bắt mic, có thể nổi bật trong mọi môi trường và khi hát live thì rất ép phê.

Về âm sắc, giọng Mỹ Tâm là thổ pha kim, nên rền và dày như tiếng đại hồng chung, nhưng lại vang xa, có một chút kim khí, khi hát hết tốc lực có thể cho ra luồng âm thanh lớn, xuyên thấu.

Âm lượng bẩm sinh của Mỹ Tâm rất lớn. Chỉ cần cô nói bình thường cũng bật tới G#4, A4 đanh dày, nghe rõ tiếng đập vào mic với lực mạnh. Khi lên cao, tính kim trong giọng Mỹ Tâm được bộc lộ khá rõ.

Không những vậy, Mỹ Tâm còn có lợi thế đặc biệt khi hát ở sân khấu lớn ngoài trời. Nhiều ca sĩ ngại hát ở sân khấu ngoài trời vì không gian rộng sẽ khiến giọng họ bị loãng, mỏng đi.

Nhưng với Mỹ Tâm thì ngược lại, càng hát ở không gian rộng, cô càng được bung sức. Đó là lí do vì sao Mỹ Tâm thường thích làm show ở sân vận động.

Mỹ Tâm có thể một mình cầm mic đứng giữa sân vận động để lấp đầy tứ phía và truyền đi nguồn năng lượng căng tràn nhất. Một khi cô đã vào được quãng belt thuận lợi của mình thì không gì cản nổi.

Nhiều khán giả từng xem Mỹ Tâm biểu diễn ngoài trời đều phải thừa nhận rằng, cô quá đặc biệt và lôi cuốn, chỉ cần cất giọng lên cũng đủ chiếm trọn tất cả.

Khác với những đàn chị đi trước, Mỹ Tâm có đầy đủ tố chất và lợi thế của một ngôi sao nhạc Pop đích thực. Không chỉ đứng một chỗ ôm cột mic, Mỹ Tâm còn biết sáng tác, vũ đạo, chơi nhạc cụ và ăn nói tự tin, lôi cuốn.

Nhờ đó, Mỹ Tâm dễ dàng chiếm lĩnh thị trường âm nhạc. Cô là nữ ca sĩ Việt đạt tới đỉnh cao về mặt giải trí và đại chúng.

Hơn ai hết, Mỹ Tâm có được một bản lĩnh sân khấu lớn ít người có được. Khi đứng trên sân khấu, Mỹ Tâm vô cùng tự tin. Cách cô nói, cười, hát và giao lưu với khán giả đều cho người ta thấy một sự thân thiện, tự nhiên và đầy bản lĩnh. Ở Mỹ Tâm là bản lĩnh sân khấu vững vàng, làm chủ tình huống và điều khiển được khán giả.

Ánh mắt của Mỹ Tâm nhìn về khán giả rất tự tin và duyên dáng, nụ cười rạng rỡ luôn nở trên môi để đem đến luồng không khí thoải mái, tích cực.

Mỹ Tâm rất biết cách giao lưu với khán giả bằng ánh mắt và nụ cười. Ngoài ra, cô còn làm chủ sân khấu khá tốt, biết diễn bằng điệu bộ, cử chỉ và biểu cảm duyên dáng, đáng yêu.

Điểm đáng quý ở Mỹ Tâm là cô luôn năng động, tràn đầy sức sống trên sân khấu và truyền đi được năng lượng tích cực cho người nghe, người xem. Ở vai trò người truyền cảm hứng, Mỹ Tâm đã quá thành công. Khán giả luôn cảm thấy vui tươi, thoải mái mỗi khi cô xuất hiện.

Hồ Quỳnh Hương – ca sĩ Pop với kỹ thuật của Diva

Hồ Quỳnh Hương được xem là ca sĩ Pop hiếm hoi sở hữu kỹ thuật điêu luyện không thua kém bất cứ Diva nào tại Việt Nam, đặc biệt dung hòa được kỹ thuật và cảm xúc, đại chúng để tiếp cận đông đảo khán giả.

Hồ Quỳnh Hương từng tốt nghiệp thủ khoa Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, với điểm số cao chót vót. Trong thời gian học tại trường, cô luôn được các thầy cô và bạn bè khen ngợi, đánh giá là một sinh viên xuất sắc, có năng khiếu vượt trội. Cố nhạc sĩ An Thuyên yêu quý cô như con mình.

Hồ Quỳnh Hương

Hồ Quỳnh Hương còn được mệnh danh là "Cô gái của các giải thưởng", với một bộ sưu tập giải thưởng đồ sộ từ trong ra ngoài nước. Cô sở hữu gần như tất cả giải thưởng từ Mai Vàng, Cống Hiến, Làn sóng xanh, Nghệ sĩ châu Á xuất sắc (2014)… khiến bất cứ ca sĩ nào cũng phải ngưỡng mộ.

Hồ Quỳnh Hương cũng là ca sĩ Việt Nam được mời tham dự Liên hoan nhạc Pop châu Á lần thứ 2 tại Hàn Quốc, tham gia biểu diễn tại Asian Night Bắc Kinh, Trung Quốc…

Không chỉ giới chuyên môn hay công chúng, mà ngay cả nhà nước cũng đánh giá cao năng lực cũng như cống hiến của Hồ Quỳnh Hương. Cô từng hai lần được trao tặng bằng khen của Bộ Văn hóa và Thủ tướng Chính phủ. Đây là vinh dự không phải ca sĩ Vpop nào cũng đạt được.

Ở thời hoàng kim của mình, Hồ Quỳnh Hương là nữ ca sĩ duy nhất được xem là đối thủ có khả năng vượt Mỹ Tâm.

Nếu Mỹ Tâm được thừa hưởng khá nhiều lợi thế bẩm sinh về giọng hát, còn Hồ Quỳnh Hương lại là một sự khổ luyện trường kỳ, để có được kĩ thuật tốt như vậy.

Nhờ đó, ngoài nhạc nhẹ, Hồ Quỳnh Hương còn có thể hát được cả cổ điển, thính phòng, dân ca và nhiều loại nhạc khó khác.

Dù được đào tạo bài bản về thanh nhạc cổ điển, nhưng Hồ Quỳnh Hương lại chuyển mình hát Pop rất tự nhiên, trẻ trung và hiện đại để tiếp cận được khán giả trẻ. Đây là hướng đi vô cùng thông minh của cô, đồng thể hiện sự đang dạng không phải ai cũng có.

Hồ Quỳnh Hương có quãng mixed khá rộng (từ C5 tới Bb5) và support tốt trong khoảng mixed C5 tới tận E5, hát liên tục ở F5. D5 của Hồ Quỳnh Hương rất sáng, bay và nhẹ bẫng, khiến người nghe cảm thấy dễ chịu như không cảm nhận được một chút gắng gượng nào.

Cô biết tận dụng điểm mạnh của mình trên những đoạn chuyển giọng ngắn rất mượt, đi từ belt cao trên âm lượng to (forte) đổ nhỏ dần về dần âm lượng nửa giọng (mezza voce) không một chút gợn.

Thậm chí, cô có thể di chuyển nhẹ nhàng xuống pianissimo – alnient – pianissimo khi đang belt F5. Hoặc, cô còn belt E5 nhỏ dần trên pianissimo một cách dễ dàng mà placement không hề thay đổi.

Khả năng dựng tiếng tốt và lối hát nhẹ nhàng điêu luyện cho phép Hồ Quỳnh Hương dựng được những âm rất khó như /ơ/, /i/, thậm chí cả âm mở /a/ trên những đoạn belting rất cao.

Không những thế, cô còn vuốt nhỏ được âm lượng ngay trên những đoạn belting đó, khiến nó vô cùng lộng lẫy. Nói cách khác, dù hát nhỏ nhưng rất vang vọng. Khoảng vang được cô dựng lên hoàn toàn và giữ ổn định một vị trí.

Vì được đào tạo bài bản về thanh nhạc cổ điển nên head voice của Hồ Quỳnh Hương vô cùng phát triển. Cô là một trong những nữ ca sĩ nhạc nhẹ sử dụng head voice tốt nhất Việt Nam.

Thu Minh – Nữ hoàng nhạc Dance với lối hát "điên" độc đáo

Thu Minh vượt trội hơn hẳn ở phong thái trình diễn và bản lĩnh sân khấu. Rất ít nữ ca sĩ Việt Nam hiện nay có phong cách trình diễn tự tin, "điên" một cách táo bạo, nhiệt huyết và căng tràn như cô.

Thu Minh

Sự tự nhiên và cá tính độc đáo trong lối trình diễn của cô đã truyền cảm hứng cho nhiều ca sĩ.

Thu Minh cũng tự định hướng được cho mình một phong cách, dòng nhạc và lối đi rõ ràng. Cô sở trường nhạc Dance và R&B nên dù hát Ballad hay bất cứ thể loại nào cũng đều có dấu ấn R&B trong đó, thể hiện qua các câu phiêu và cách xử lí ca khúc.

Đối với nhiều người, có thể Thu Minh đang làm lố. Nhưng nhìn tổng thể, đó lại là sự định hình phong cách và bản lĩnh nghệ sĩ. Cũng giống Patti Labelle, Aretha Franklin, hay Thanh Lam… Thu Minh "phá" nhạc bằng cách riêng của mình, để tạo nên bản ngã riêng cho âm nhạc của cô.

Về cống hiến và tầm ảnh hưởng, Thu Minh hoàn toàn có một di sản riêng của mình trong dòng chảy nhạc Việt. Đó không đơn giản là cái gọi là "nữ hoàng nhạc Dance", mà sâu hơn là dấu ấn riêng về một lối hát, kĩ thuật hát trong Pop Việt.

Ở giai đoạn cách đây chục năm, Thu Minh được xem là người tiên phong trong việc phổ biến lối phô diễn giọng hát trên những quãng cao trào theo xu hướng Âu Mỹ. Cô tạo được sự kịch tính bằng cách gằn giọng nổ (growl) và belt mạnh crescendo, mang tính dynamic cao.

Sự bùng nổ trong giọng hát Thu Minh là một điểm khá mới mẻ với nhạc Việt khi ấy. Cũng có một số nữ ca sĩ belt cao tốt như Hồ Quỳnh Hương, Hà Trần, nhưng họ không dùng nhiều lực dynamic nên không đem lại cảm giác bùng nổ, căng tràn khí thế như cô.

Thu Minh đem đến một làn gió mới hơn theo dòng nhạc của mình, cùng trào lưu cover nhạc Diva Âu Mỹ với nhiều kĩ thuật khó hơn mức thông thường của ca sĩ Việt.

Nói tóm lại, Thu Minh thổi vào nhạc Việt cơn gió mới của sự dương tính, phô diễn chứ không đi theo những cái được gọi là "tinh tế", "sâu lắng" thông thường kiểu nhạc nhẹ Việt Nam.

Có thể nhiều khán giả sẽ chưa quen được cách hát của Thu Minh nên cho rằng cô đang phá bài, phô diễn quá mức, nhưng không phải ai cũng "phá bài" một cách bùng cháy, quyện theo dấu ấn riêng được như vậy.

Long Phạm

NSƯT Hồng Vy: Giọng nữ cao đầy kỹ thuật nhưng khiêm tốn, chuẩn mực và biệt tài riêng

 Người nghệ sĩ bền bỉ, mạnh mẽ và nỗ lực

Nghệ sĩ ưu tú Hồng Vy sinh năm 1979 tại Hải Lăng, Quảng Trị, là con gái của cố NSND Doãn Tần và ca sĩ Minh Hồng. Việc sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật giúp Hồng Vy sớm kế thừa được niềm đam mê ca hát cũng như năng khiếu bẩm sinh về âm nhạc.

Nghệ sĩ ưu tú Hồng Vy

Từ khi lọt lòng, Hồng Vy đã được nghe cha mẹ đàn hát những khúc ca Cách mạng và khi lớn lên cũng được cha rèn giũa về dòng nhạc này.

• 

  NSND Thương Huyền: Nàng thơ của Phạm Duy trước Thái Thanh, ngôi sao sáng chói của cả tân nhạc và nhạc Cách mạng

Nhờ đó, Hồng Vy sớm xác định được hướng đi cho mình một cách rõ rệt để trở thành một trong những giọng nữ cao hàng đầu của nền nhạc Cách mạng, thính phòng Việt Nam giai đoạn hiện đại.

Năng khiếu âm nhạc ở Hồng Vy bộc lộ từ rất sớm. Mới 5 tuổi, cô đã bắt đầu tham gia vào các phong trào văn nghệ thiếu nhi và gặt hái được nhiều thành tích.

Tới năm 17 tuổi, Hồng Vy quyết tâm theo học hệ Trung cấp Trường Văn hóa Nghệ thuật Quân đội để nối nghiệp cha mẹ. Sau khi tốt nghiệp Trung cấp, Hồng Vy tiếp tục lên học thanh nhạc hệ Đại học tại Nhạc viện Hà Nội - nơi có truyền thống đào tạo thanh nhạc cổ điển.

Tại đây, Hồng Vy có cơ hội được dìu dắt bởi những nhà sư phạm thanh nhạc hàng đầu như nhà giáo ưu tú Diệu Thúy, nghệ sĩ ưu tú Hà Thủy (từng đào tạo nhiều thế hệ ca sĩ nổi tiếng tại Việt Nam). Các kiến thức về âm nhạc, kỹ năng thanh nhạc của Hồng Vy ngày càng được củng cố vững vàng.

Từ đó, cô tự tin tham gia các cuộc thi chuyên nghiệp và gặt hái được nhiều giải thưởng. Năm 2001, trong cuộc thi Sao Mai do VTV tổ chức, Hồng Vy đã đoạt được giải Nhì. Năm 2003, nữ nghệ sĩ vinh dự được Huy chương Vàng trong cuộc thi Giọng hát toàn quân của Bộ quốc phòng. Tới năm 2004, cô tiếp tục đoạt giải Ba cuộc thi hát Opera thính phòng toàn quốc.

Chưa dừng lại ở đó, tới năm 2009, Hồng Vy đoạt thêm Huy chương Vàng Hội diễn Ca múa nhạc toàn quốc.

Những giải thưởng lớn này không chỉ minh chứng cho giọng hát, tài năng, năng lực chuyên môn mà còn thể hiện rõ sự chăm chỉ, nỗ lực, bền bỉ ở Hồng Vy. Nhiều ca sĩ thường chỉ phấn đấu trong một giai đoạn nhất định rồi "lười" dần thì Hồng Vy lại coi âm nhạc là cả một chặng đường dài để chinh phục bản thân, dù sở hữu trong tay nhiều thành tích nhưng vẫn miệt mài rèn luyện để vươn lên cao hơn nữa. Tinh thần học hỏi và chinh phục này ở Hồng Vy thật đáng ngưỡng mộ.

Sau nhiều nỗ lực và cống hiến, Hồng Vy đã được phong tặng nghệ sĩ ưu tú vào năm 2012.

Giọng nữ cao kỹ thuật nhưng khiêm tốn, tràn đầy cảm xúc

Nghệ sĩ ưu tú Hồng Vy được thừa hưởng gen ca hát từ NSND Doãn Tần (giọng nam cao) và ca sĩ Minh Hồng (giọng nữ cao) nên cũng bẩm sinh sở hữu giọng light lirico soprano (nữ cao trữ tình sáng mảnh).

Giọng hát Hồng Vy là chuẩn chỉ và điển hình cho một light lirico soprano thuần chất Việt Nam, với âm sắc đẹp, sáng nhưng không hề chói gắt, lại bay bổng, nhẹ nhàng và có sự trong sáng, tươi tắn, mềm mại.

Được đào tạo bài bản về thanh nhạc cổ điển nên Hồng Vy có kỹ năng sử dụng head voice thuần thục. Nhưng cô chưa bao giờ dùng head voice để phô diễn vocal hay quãng giọng như một số ca sĩ ngày nay. Hồng Vy hát rất đẹp và khiêm tốn, bình dị và dạt dào cảm xúc.

Hồng Vy luôn quan niệm hát để tôn vẻ đẹp của giọng, nên cô chỉ hát trong quãng support và hát tới đâu đẹp tới đó. Dù là giọng nữ cao nhưng Hồng Vy thường chỉ hát tới F5, G5 trên head voice, với sự mềm mại, mượt mà. Tuy nhiên, kỹ thuật của Hồng Vy lại rất tốt nên khi cần thiết cũng staccato tới D6, phiêu cressendo trên C6.

Biệt tài riêng trong lối hát của Hồng Vy là thường ngân kéo dài một đoạn sau đó chạy vibrato với tần số rất nhanh và nảy (gần giống trillo nhưng không phải trillo). Cô thường rung nhanh ở khoảng âm từ E5 tới A5. Lối hát này đặc biệt thích hợp với những bài hát mang màu sắc núi rừng, đại ngàn, như tiếng chim hót, man dại và đầy sức sống.

Hồng Vy ít khi sử dụng thuần chest voice để xuống thấp vì đó không phải thế mạnh của cô. Chest voice của Hồng Vy thường chỉ xuống tới Eb4 nhưng chuyển sang light mixed ở A4, B4, rất sáng, thư giãn và có tính angelic. Cô chuyển giọng rất tốt, đặc biệt từ light mixed sang head voice và ngược lại, thích hợp để hát các ca khúc Cách mạng, thính phòng.

Ngoài ra, với kỹ năng sử dụng head voice thuần thục, Hồng Vy thường xuyên phrase trên quãng treo E5, F5 với tốc độ nhảy note nhanh, đẹp, lại không hề chói gắt. Mọi thứ ở Hồng Vy đều đảm bảo trong sự nhẹ nhàng, thư thái, không bao giờ gồng gánh, phô diễn, trưng trổ kỹ thuật.

Trong dòng nhạc cách mạng, thính phòng tại Sài Gòn hiện nay, Hồng Vy là một trong những soprano hàng đầu. So với vài giọng hát thính phòng ở Sài Gòn, giọng hát của Hồng Vy đẹp, đầy đặn và kỹ thuật hơn rất nhiều, nhưng lại khiêm tốn, tinh tế, không hề lạm dụng thanh nhạc để chạy note, phô diễn. Đây là điều đáng quý ở Hồng Vy.

Việc Hồng Vy qua đời ở tuổi 44, khi tài năng còn rực rỡ và chín muồi là một mất mát với nhạc Cách mạng Việt Nam, để lại nhiều tiếc nuối.

Long Phạm

NSND Thương Huyền: Nàng thơ của Phạm Duy trước Thái Thanh, ngôi sao sáng chói của cả tân nhạc và nhạc Cách mạng

 Tân nhạc Việt Nam gắn liền với những tên tuổi lớn như Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Thúy… Trong khi đó, nhắc đến nhạc Cách mạng, người ta lại thường nhớ tới những cái tên nổi trội như Lê Dung, Tường Vi, Thanh Hoa…

Vậy nhưng, có một cây đại thụ đứng giữa hai dòng chảy âm nhạc này ngay từ thuở ban sơ và có nhiều đóng góp lớn cho cả hai dòng nhạc, và thậm chí là cả dân ca. Bà được ví như ngọn đuốc soi sáng mở đường, đặt những viên gạch đầu tiên cho cả tân nhạc lẫn nhạc Cách mạng và là nàng thơ của nhiều nhạc sĩ lớn. Đó là nghệ sĩ nhân dân Thương Huyền.

Ngôi sao sáng chói đứng giữa hai dòng chảy âm nhạc, đặt những viên gạch đầu tiên

NSND Thương Huyền tên thật là Nguyễn Thị Hường, sinh năm 1923 tại Đan Phượng, Hà Nội và từ nhỏ đã thấm nhuần những làn điệu dân ca cũng như văn hóa làng quê Bắc Bộ, với những câu hò, điệu ru.

NSND Thương Huyền

Trước khi đến với nhạc Cách mạng, NSND Thương Huyền là một tên tuổi lớn, ngôi sao sáng của tân nhạc Việt Nam thưở ban sơ. Bà đi hát từ rất sớm, trước năm 1945.

• 

  Lê Dung, Thu Hiền, Thanh Hoa: Bộ ba nữ nghệ sĩ nhân dân "bậc thầy" của nền nhạc cách mạng Việt Nam

Ngày đó, NSND Thương Huyền và nghệ sĩ Mai Khanh thường hát những bài hát của Văn Cao, Phạm Duy... tại quán Tân Nghệ sĩ, Thiên Thai và gây được nhiều tiếng vang. Bà là người ca sĩ hiếm hoi được sống cùng thời, cùng trò chuyện, tâm giao và tiếp nhận chung những văn hóa mới cùng các đại nhạc sĩ này, về cả thi ca, âm nhạc lẫn văn hóa thưởng thức, biểu diễn.

NSND Thương Huyền còn là nàng thơ của nhạc sĩ Phạm Duy (trước cả Thái Thanh). Cụ thể, trong hồi ký của mình, Phạm Duy đã nhiều lần nhắc đến Thương Huyền. Ông miêu tả Thương Huyền như "một người đàn bà tài năng như đa tình, phóng túng, có tính cách bất cần đời". Thậm chí, Phạm Duy còn tiết lộ, ông và Thương Huyền từng có thời gian là tình nhân, yêu nhau thắm thiết.

Cùng với Kim Tiêu, Thái Thanh, NSND Thương Huyền là một trong những nghệ sĩ đầu tiên hát nhạc của Văn Cao, qua những ca khúc như Suối mơ, Thiên thai, Đàn chim Việt…

Sau Cách mạng tháng Tám, Thương Huyền là một trong những ca sĩ đầu tiên đi theo Cách mạng. Tại sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội, bà đã hát 2 ca khúc Suối mơ và Thiên thai trong buổi khai mạc chương trình Tuần lễ Vàng và Hũ gạo cứu đói do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động.

Thương Huyền nhanh chóng trở thành nữ danh ca hàng đầu ở Hà Nội tại thời điểm này. Bà hát nhiều thể loại, từ những ca khúc trữ tình như những ca khúc của Văn Cao, Trào lòng (Nguyễn Văn Khánh), Chinh phụ hoài khúc (Lê Xuân Ái), Hòn vọng phu 1 (Lê Thương), Nhắn người chiến sĩ (Doãn Mẫn)... cho tới những sáng tác Cách mạng mới như Nhớ chiến khu, Côn Đảo, Sơn La (Đỗ Nhuận), Tiếng gọi sinh viên, Lên đàng (Lưu Hữu Phước),... Với kỹ thuật tốt và lối xử lý ca khúc điêu luyện, tinh tế, Thương Huyền dễ dàng làm chủ nhiều ca khúc khó ở những dòng nhạc khác nhau.

Sau khi kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Thương Huyền tham gia Đoàn Kịch Giải phóng, cùng nhiều cây đại thụ khác như Song Kim, Lưu Bách Thụ, Phạm Văn Đôn, Hoàng Oanh, Phạm Duy, Phạm Đình Viêm, Văn Cao, Mai Khanh.

Bà theo đoàn đi biểu diễn ở nhiều nơi trên các chiến trường, các khu sơ tán. Năm 1947, bà được mời về công tác tại Đài tiếng nói Việt Nam ở chiến khu Việt Bắc.

Tại đây bà đã được thu âm và phát sóng nhiều bài hát như Người Hà Nội (Nguyễn Đình Thi), Cảm tử quân (Hoàng Quý), Mơ đời chiến sĩ (Lương Ngọc Trác), Đoàn Vệ quốc quân (Phan Huỳnh Điểu), Sông Lô, Làng tôi, Ca ngợi Hồ Chủ tịch (Văn Cao), Du kích sông Thao (Đỗ Nhuận)... Trong thời gian này, Thương Huyền là ngôi sao tại Đài tiếng nói Việt Nam, với giọng hát mang tính lịch sử và bao trùm lên công chúng.

NSND Thương Huyền là người rất nỗ lực và chăm chỉ học hỏi. Để phục vụ nhân dân, bà đã đi học hỏi thêm những làn điệu dân ca, hát chèo của các nghệ sĩ lão thành như Năm Ngũ, Dịu Hương... Từ đó, Thương Huyền đem lối hát dân ca thổi vào Cách mạng, giúp nhạc Cách mạng mang được hồn điệu dân tộc sắc nét, tình cảm hơn. Tiếng hát Thương Huyền chân thành, mộc mạc và in dậm dấu ấn dân tộc.

Sau năm 1954, Thương Huyền trở về Hà Nội công tác. Bà cùng đội hợp xướng Hòa Bình sang Trung Quốc thu những đĩa hát đầu tiên của Việt Nam. Năm 1957 trong Đại hội Liên hoan Thanh niên và sinh viên lần thứ VI tổ chức tại Moskva, bà đã giành Huy chương Bạc ở cuộc thi hát dân ca quốc tế. Đây cũng là lần đầu tiên một ca sĩ Việt Nam giành một giải thưởng quốc tế. Điều này cho thấy, Thương Huyền dù không được đào tạo bài bản trường lớp nhưng lại hát khá kỹ thuật và có chuyên môn cao.

Có thể thấy, Thương Huyền là giọng hát dân ca Bắc Bộ số một trong thập niên 50 và 60 (cùng với Thái Thanh ở miền Nam). Bà là người thể hiện thành công nhiều ca khúc như: Câu hò bên bến Hiền Lương (Nguyễn Tài Tuệ), Hà Nội - Huế - Sài Gòn (Hoàng Vân), Tình trong lá thiếp (Phan Huỳnh Điểu), Đảng là người mẹ hiền (Đỗ Minh), Trăng sáng đôi miền (An Chung), Ánh đèn sáng trên cầu Việt Trì (Hoàng Hà), Đóng nhanh lúa tốt (Lê Lôi), Ru con (dân ca Nam Bộ), Hòa bình tươi vui…

Không chỉ thành công ở sự nghiệp ca hát, NSND Thương Huyền còn là thầy của nhiều thế hệ ca sĩ. Với chuyên môn vững chắc và kinh nghiệm ca hát tiên phong, bà đã đào tạo ra nhiều thế hệ học sinh xuất sắc như NSND Lê Dung, nhà giáo ưu tú Hồ Mộ La (một trong những nhà giáo, giảng viên có đóng góp lớn về đào tạo thanh nhạc cổ điển).

Tiếng hát điêu luyện nhưng chân thành, mộc mạc

NSND Thương Huyền sở hữu giọng nữ cao trữ tình sáng mảnh (light lirico soprano) với âm sắc mảnh nhẹ, cữ âm khá cao. Được làm việc với những nhạc sĩ lớn như Văn Cao, Phạm Duy trong thời gian đầu sự nghiệp giúp Thương Huyền sớm tiếp thu được một số lối hát Tây phương, kết hợp cùng lối hát dân ca Bắc Bộ truyền thống.

Nhờ đó, Thương Huyền dùng được head voice và đưa nó vào ca khúc một cách nhuần nhuyễn. Head voice của bà là kiểu head voice tiên phong giai đoạn đầu của tân nhạc, khi chưa được tiếp nhận hệ thống thanh nhạc phương Tây một cách bài bản. Do đó, Thương Huyền không hát head voice cộng minh như các thế hệ ca sĩ sau này mà dùng bạch thanh, twang.

Lối hát head voice đặc trưng này kết hợp nhuần nhuyễn được với kiểu hát khép tiếng truyền thống dân tộc, khá thích hợp để thể hiện làn điệu dân ca và đưa nó vào nhạc Cách mạng.

Giọng hát của Thương Huyền có đôi nét khá giống Thái Thanh, âm cữ cao, mixed voice tới E5 dễ dàng. Tất nhiên, ở thời kỳ đó, Thương Huyền không belting mà chỉ dùng mixed voice để nhả vào từng chữ, phát âm rõ ràng, tách bạch từng âm tiết (từ âm đóng tới âm mở). Có những âm tiết được Thương Huyền hát trên tận E5 mixed voice, rất cao so với giọng nữ thông thường. Trong khi đó, head voice của bà có thể lên tới G5.

Sau khi trau dồi về dân ca Bắc Bộ, Thương Huyền sử dụng được kỹ thuật rung hột (một kĩ thuật điển hình của quan họ) và thổi hồn nó vào nhạc Cách mạng cũng như dân ca. Nhờ đó, bà thể hiện thành công nhiều ca khúc dân ca Bắc Bộ, đặc biệt là dân ca quan họ Bắc Ninh như Trống cơm, Hoa thơm bướm lượn, Trèo lên trái núi thiên thai, Lý cây đa... Cách rung vibrato của Thương Huyền rất đặc trưng, nhanh, nảy và chắc.

Ngoài ra, Thương Huyền có thể chuyển giọng mượt mà và luyến láy rất ngọt, bỏ nhỏ đúng chỗ và êm ái.

Long Phạm

LONG PHẠM KÝ SỰ (P5): VỊ TRÍ NÀO ĐỂ NGHE TỐT NHẤT KHI TỚI NHÀ HÁT OPERA?

 Có thể bạn chưa biết, trong nhà hát Opera thì ngồi ở ghế đầu chưa hẳn được nghe âm thanh hay nhất.

Với những ca sĩ hát tốt (không mic) thì chỗ ngồi để nghe âm thanh tốt nhất là khu vực chính giữa tầng hai - còn gọi là khu vực king lodge. Vị trí này cho khán giả cả view lẫn âm thanh tốt nhất.

Đây cũng là vị trí thường dành cho những nhân vật quan trọng, khách VIP. Tuy nhiên, ở Việt Nam, do thói quen sính chỗ đầu hoặc chưa hiểu về âm thanh của các nhà làm chương trình nên toàn nhét nhân vật quan trọng, khách VIP vào ghế đầu và ghế hàng đầu, gần sân khấu lại có giá vé cao nhất.

Càng ngồi gần sân khấu thì chỉ nghe thấy giọng lõi của ca sĩ (ít nghe thấy độ cộng hưởng), đôi khi nghe cả tạp âm của nhạc cụ (như mã vĩ chạm dây...).

Với những ca sĩ Opera được đào tạo tốt, họ sẽ bắn được âm thanh đi xa tới 50 mét trong khối tích kín của nhà hát. Lúc này, vị trí ngồi ở tầng hai, thậm chí tầng ba lại nghe được âm thanh hay hơn tầng 1.

Khoảng 3 hàng đầu tầng một thực ra âm thanh rất chán - chỉ được lợi thế gần ca sĩ, nhìn rõ ca sĩ hơn.

Nhiều khán giả hay nghe cổ điển cho rằng, kể cả có tiền thì họ cũng thường mua vé tầng hai chứ không chọn tầng một.

Tuy nhiên, nếu như ca sĩ không có kích cỡ giọng đủ lớn hoặc không tạo được âm bồi tốt thì ngồi ở tầng hai lại khó nghe rõ giọng của họ.

Mình đã kiểm chứng điều này bằng hai vị trí ngồi ở tầng hai và tầng một (hàng ghế thứ 3) khi đi nghe Sumi Jo thì thấy đúng là ngồi ở tầng hai âm thanh đẹp hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, cũng ở một đêm hòa nhạc khác mà ca sĩ cũng hát không mic (xin giấu tên) thì ngồi tầng hai lại có âm thanh hơi nhỏ. Mình đoán là do ca sĩ chưa đủ kỹ thuật cộng hưởng để phóng âm ra xa.

Bạn có thể xem clip sau để thấy, tổng thống Mỹ Obama và phu nhân được xếp ngồi ghế ở tầng hai trong nhà hát chứ không phải ghế tầng 1 sát sân khấu.

https://www.youtube.com/watch?v=qz2efshhuq4