Lệ Thu - ngôi sao kiêu kỳ, sáng chói và du ca nhạc Trịnh

 

Tuy chỉ gắn bó với Trịnh Công Sơn trong thời gian ngắn, nhưng những tác phẩm nhạc Trịnh mà Lệ Thu thể hiện vẫn được xem là mẫu mực, gắn với dòng chảy du ca sau này.

Định hình phong cách du ca, quần chúng cho nhạc Trịnh

Trong thập niên 60 - 70 thế kỷ trước tại Sài Gòn, Lệ Thu là cái tên nổi danh và đắt show bậc nhất, luôn được săn đón ở khắp các phòng trà, vũ trường, đại nhạc hội và các sân khấu.

Lệ Thu còn được ưu ái xếp vào thế chân kiềng tam trụ tân nhạc, cùng Khánh Ly và Thái Thanh. Nhưng nếu Thái Thanh gắn với Phạm Duy, Khánh Ly gắn với Trịnh Công Sơn thì Lệ Thu lại thành công khi hát nhạc của nhiều nhạc sĩ khác nhau và không gắn tên tuổi của mình với bất cứ nhạc sĩ nào.

Ca sĩ Lệ Thu (phải) và Khánh Ly

T.L

Lệ Thu là hình mẫu của sự đa dạng trong âm nhạc khi chỉ ghi dấu ấn cùng tác phẩm thay vì định danh với một nhạc sĩ cố định. Danh tiếng, vị thế, sự kiêu kỳ của bà thường được giới mộ điệu đồn thổi với giai thoại rằng Lệ Thu chỉ cúi đầu trước Thái Thanh.

Có lẽ vì vậy mà ít người nhớ tới hình bóng Lệ Thu trong nhạc Trịnh, nhưng không thể phủ nhận vị trí quan trọng của bà ở việc định hình nhạc Trịnh từ thuở ban sơ, trước khi Khánh Ly bước chân vào. Điều này đúng như câu nói: "Nhất Khánh Ly, nhì Lệ Thu". Thậm chí, chính Khánh Ly sau này cũng phải thừa nhận: "Nhờ Lệ Thu nhường, tôi mới trở thành người hát nhạc Trịnh".

Sự khiêm tốn của Khánh Ly với Lệ Thu là đúng đắn, vì trước khi đến với bà, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã có một thời gian gắn bó cùng Lệ Thu trong âm nhạc. Lệ Thu từng kể tại chương trình Bước chân dĩ vãng: "Lúc tôi đi hát du ca cùng Trịnh Công Sơn, Khánh Ly còn đang ở Đà Lạt. Tôi đi cùng anh Trịnh Công Sơn khắp các đại học để hát".

Lệ Thu là người đầu tiên đi theo Trịnh Công Sơn trong khắp các chuyến du ca tại nhiều trường đại học ở Sài Gòn, được làm việc trực tiếp và đứng hát trên sân khấu cùng ông. Bà cũng thể hiện thành công nhiều ca khúc nhạc Trịnh như Rơi lệ ru người, Hạ trắng, Lời buồn thánh, Xin mặt trời ngủ yên… Trong đó, bản thu Rơi lệ ru người, Hạ trắng đã đem lại thành công bước đầu cho cả vị nhạc sĩ tài hoa lẫn người ca sĩ có tiếng hát diễm lệ, đưa Lệ Thu trở thành một "nữ hoàng phòng trà" của Sài Gòn vào giữa thập niên 1960.

Có thể nói, sự hiện diện của Lệ Thu cùng những chuyến du ca tại trường đại học đã định hình một mảng phong cách cũng như đối tượng tiếp nhận nhạc Trịnh. Đó là thứ âm nhạc bình dân, gần gũi, gắn liền với quần chúng, đặc biệt là thế hệ thanh thiếu niên lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, sự gắn bó giữa Lệ Thu và Trịnh Công Sơn diễn ra khá ngắn ngủi, không đủ lâu để tạo nên huyền thoại. Trong một lần hát ở Đại học Dược khoa, Lệ Thu nói với Trịnh Công Sơn rằng đó là lần cuối bà đi hát như vậy, vì đã nhận lời Jo Marcel hát độc quyền cho phòng trà Queen Bee. Có lẽ việc đi hát lang bạt với thu nhập ít ỏi không đủ giữ chân Lệ Thu. Nhưng cũng vì thế mà Khánh Ly có cơ hội bước vào nhạc Trịnh, để làm nên kỳ tích.

Về sự xuất hiện của Khánh Ly, chính Lệ Thu đã nhận được lời dự báo trước, nhưng bà lại thoải mái trước điều này. Lệ Thu kể tại chương trình Bước chân dĩ vãng: "Đúng lúc anh Trịnh Công Sơn đang loay hoay tìm người hát cùng thì một người xuất hiện, bảo tôi hãy coi chừng vì sẽ có một ca sĩ ở Đà Lạt thế chân tôi hát cùng Trịnh Công Sơn. Tôi nghe xong mới bảo lại, anh cứ lăng xê cô ấy về đây giúp tôi hát với Trịnh Công Sơn, chứ chẳng lẽ cứ để tôi múa kiếm dưới trăng một mình hoài". Thế là người đó đưa Khánh Ly về hát với Trịnh Công Sơn.

Ca sĩ Lệ Thu

Tiếng hát vàng mười, kiêu kỳ và dứt khoát

Trịnh Công Sơn là vị nhạc sĩ may mắn khi ngay từ những bước đi đầu tiên đã gặp được một giọng ca diễm lệ như Lệ Thu. Lệ Thu được mệnh danh "Tiếng hát vàng mười" vì đây là giọng hát đẹp một cách đậm đặc, nguyên chất, không pha tạp.

Lệ Thu sở hữu giọng nữ trung (mezzo soprano) với âm sắc tròn trịa, đầy đặn, có độ sâu và đanh, lên cao dễ dàng. Tiếng hát này từng được Khánh Ly mô tả trong thư tiễn biệt đồng nghiệp là "chất giọng lành lạnh, kiêu kỳ. Tiếng hát của đỉnh cao vực sâu. Tiếng hát sắc lạnh như một vết chém. Dứt khoát. Không nương tay. Vết chém ngọt ngào".

Đúng như Khánh Ly nhận định, giọng hát Lệ Thu mang âm sắc lạnh và đanh, lại có nét kiêu kỳ. Bà sở hữu một lối hát khác với những danh ca cùng thời là hát rất thẳng và mộc, bình thản, có sao hát đó, không nức nở, không biểu đạt cảm xúc hay luyến láy, nhấn nhá quá nhiều. Nhưng nếu nghe quen lại rất thấm và thấy được sự trau chuốt trong từng câu từ. Lệ Thu hát rất tròn vành rõ chữ và chắc nịch, dứt khoát, không lê thê, tách bạch từng tiếng, với lực hát nhả vào từng âm tiết mạnh, cân đối, nghe rõ mồn một.

Và cũng cách hát ấy đã khởi nguồn nhạc Trịnh trong thuở đầu tiên là dòng nhạc mộc mạc, bình dị, với phong cách bình thản, chậm rãi, đầy chiêm nghiệm, như chính triết lý mà nó mang theo. Những xúc cảm sâu lắng được ẩn giấu trong từng câu từ chứ không bộc lộ hết ra.

Trước khi đến với nhạc Trịnh, Lệ Thu từng hát nhiều nhạc ngoại như Pháp, Ý, Mỹ, Anh, với những dòng nhạc thịnh hành như blues, rock'n roll, folk… và chịu ảnh hưởng từ chúng. Cứ thế, bà mang những điệu nhạc này vào lối hát của mình khi hát nhạc Trịnh một cách tự nhiên, giúp nhạc Trịnh được thể hiện hiện đại, hợp thời hơn, phù hợp thị hiếu thưởng thức của khán giả (đặc biệt là khán giả trẻ) lúc bấy giờ, nói cách khác là "pop hóa" hơn.

Tuy chỉ gắn bó với Trịnh Công Sơn trong thời gian ngắn, nhưng những tác phẩm nhạc Trịnh mà Lệ Thu thể hiện vẫn được xem là mẫu mực, gắn với dòng chảy du ca sau này.

Định hình phong cách du ca, quần chúng cho nhạc Trịnh

Trong thập niên 60 - 70 thế kỷ trước tại Sài Gòn, Lệ Thu là cái tên nổi danh và đắt show bậc nhất, luôn được săn đón ở khắp các phòng trà, vũ trường, đại nhạc hội và các sân khấu.

Lệ Thu còn được ưu ái xếp vào thế chân kiềng tam trụ tân nhạc, cùng Khánh Ly và Thái Thanh. Nhưng nếu Thái Thanh gắn với Phạm Duy, Khánh Ly gắn với Trịnh Công Sơn thì Lệ Thu lại thành công khi hát nhạc của nhiều nhạc sĩ khác nhau và không gắn tên tuổi của mình với bất cứ nhạc sĩ nào.

Ca sĩ Lệ Thu (phải) và Khánh Ly

T.L

Lệ Thu là hình mẫu của sự đa dạng trong âm nhạc khi chỉ ghi dấu ấn cùng tác phẩm thay vì định danh với một nhạc sĩ cố định. Danh tiếng, vị thế, sự kiêu kỳ của bà thường được giới mộ điệu đồn thổi với giai thoại rằng Lệ Thu chỉ cúi đầu trước Thái Thanh.

Có lẽ vì vậy mà ít người nhớ tới hình bóng Lệ Thu trong nhạc Trịnh, nhưng không thể phủ nhận vị trí quan trọng của bà ở việc định hình nhạc Trịnh từ thuở ban sơ, trước khi Khánh Ly bước chân vào. Điều này đúng như câu nói: "Nhất Khánh Ly, nhì Lệ Thu". Thậm chí, chính Khánh Ly sau này cũng phải thừa nhận: "Nhờ Lệ Thu nhường, tôi mới trở thành người hát nhạc Trịnh".

Sự khiêm tốn của Khánh Ly với Lệ Thu là đúng đắn, vì trước khi đến với bà, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã có một thời gian gắn bó cùng Lệ Thu trong âm nhạc. Lệ Thu từng kể tại chương trình Bước chân dĩ vãng: "Lúc tôi đi hát du ca cùng Trịnh Công Sơn, Khánh Ly còn đang ở Đà Lạt. Tôi đi cùng anh Trịnh Công Sơn khắp các đại học để hát".

Lệ Thu là người đầu tiên đi theo Trịnh Công Sơn trong khắp các chuyến du ca tại nhiều trường đại học ở Sài Gòn, được làm việc trực tiếp và đứng hát trên sân khấu cùng ông. Bà cũng thể hiện thành công nhiều ca khúc nhạc Trịnh như Rơi lệ ru người, Hạ trắng, Lời buồn thánh, Xin mặt trời ngủ yên… Trong đó, bản thu Rơi lệ ru người, Hạ trắng đã đem lại thành công bước đầu cho cả vị nhạc sĩ tài hoa lẫn người ca sĩ có tiếng hát diễm lệ, đưa Lệ Thu trở thành một "nữ hoàng phòng trà" của Sài Gòn vào giữa thập niên 1960.

Có thể nói, sự hiện diện của Lệ Thu cùng những chuyến du ca tại trường đại học đã định hình một mảng phong cách cũng như đối tượng tiếp nhận nhạc Trịnh. Đó là thứ âm nhạc bình dân, gần gũi, gắn liền với quần chúng, đặc biệt là thế hệ thanh thiếu niên lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, sự gắn bó giữa Lệ Thu và Trịnh Công Sơn diễn ra khá ngắn ngủi, không đủ lâu để tạo nên huyền thoại. Trong một lần hát ở Đại học Dược khoa, Lệ Thu nói với Trịnh Công Sơn rằng đó là lần cuối bà đi hát như vậy, vì đã nhận lời Jo Marcel hát độc quyền cho phòng trà Queen Bee. Có lẽ việc đi hát lang bạt với thu nhập ít ỏi không đủ giữ chân Lệ Thu. Nhưng cũng vì thế mà Khánh Ly có cơ hội bước vào nhạc Trịnh, để làm nên kỳ tích.

Về sự xuất hiện của Khánh Ly, chính Lệ Thu đã nhận được lời dự báo trước, nhưng bà lại thoải mái trước điều này. Lệ Thu kể tại chương trình Bước chân dĩ vãng: "Đúng lúc anh Trịnh Công Sơn đang loay hoay tìm người hát cùng thì một người xuất hiện, bảo tôi hãy coi chừng vì sẽ có một ca sĩ ở Đà Lạt thế chân tôi hát cùng Trịnh Công Sơn. Tôi nghe xong mới bảo lại, anh cứ lăng xê cô ấy về đây giúp tôi hát với Trịnh Công Sơn, chứ chẳng lẽ cứ để tôi múa kiếm dưới trăng một mình hoài". Thế là người đó đưa Khánh Ly về hát với Trịnh Công Sơn.

Ca sĩ Lệ Thu

Tiếng hát vàng mười, kiêu kỳ và dứt khoát

Trịnh Công Sơn là vị nhạc sĩ may mắn khi ngay từ những bước đi đầu tiên đã gặp được một giọng ca diễm lệ như Lệ Thu. Lệ Thu được mệnh danh "Tiếng hát vàng mười" vì đây là giọng hát đẹp một cách đậm đặc, nguyên chất, không pha tạp.

Lệ Thu sở hữu giọng nữ trung (mezzo soprano) với âm sắc tròn trịa, đầy đặn, có độ sâu và đanh, lên cao dễ dàng. Tiếng hát này từng được Khánh Ly mô tả trong thư tiễn biệt đồng nghiệp là "chất giọng lành lạnh, kiêu kỳ. Tiếng hát của đỉnh cao vực sâu. Tiếng hát sắc lạnh như một vết chém. Dứt khoát. Không nương tay. Vết chém ngọt ngào".

Đúng như Khánh Ly nhận định, giọng hát Lệ Thu mang âm sắc lạnh và đanh, lại có nét kiêu kỳ. Bà sở hữu một lối hát khác với những danh ca cùng thời là hát rất thẳng và mộc, bình thản, có sao hát đó, không nức nở, không biểu đạt cảm xúc hay luyến láy, nhấn nhá quá nhiều. Nhưng nếu nghe quen lại rất thấm và thấy được sự trau chuốt trong từng câu từ. Lệ Thu hát rất tròn vành rõ chữ và chắc nịch, dứt khoát, không lê thê, tách bạch từng tiếng, với lực hát nhả vào từng âm tiết mạnh, cân đối, nghe rõ mồn một.

Và cũng cách hát ấy đã khởi nguồn nhạc Trịnh trong thuở đầu tiên là dòng nhạc mộc mạc, bình dị, với phong cách bình thản, chậm rãi, đầy chiêm nghiệm, như chính triết lý mà nó mang theo. Những xúc cảm sâu lắng được ẩn giấu trong từng câu từ chứ không bộc lộ hết ra.

Trước khi đến với nhạc Trịnh, Lệ Thu từng hát nhiều nhạc ngoại như Pháp, Ý, Mỹ, Anh, với những dòng nhạc thịnh hành như blues, rock'n roll, folk… và chịu ảnh hưởng từ chúng. Cứ thế, bà mang những điệu nhạc này vào lối hát của mình khi hát nhạc Trịnh một cách tự nhiên, giúp nhạc Trịnh được thể hiện hiện đại, hợp thời hơn, phù hợp thị hiếu thưởng thức của khán giả (đặc biệt là khán giả trẻ) lúc bấy giờ, nói cách khác là "pop hóa" hơn.

Long Phạm

Những giọng hát nhạc Trịnh khó quên: Khánh Ly - người viết biên niên sử nhạc Trịnh

 

Với hình ảnh, mối quan hệ và giọng hát đặc biệt, ca sĩ Khánh Ly là người viết biên niên sử nhạc Trịnh trọn vẹn, sâu sắc và thành công đến nay.

Đem nhạc Trịnh ra nước ngoài

Nhiều người thường nhận định Khánh Ly nổi tiếng được nhờ nhạc Trịnh, nếu không có nhạc Trịnh sẽ không có Khánh Ly. Nhưng trên thực tế, trước khi đến với Trịnh Công Sơn, Khánh Ly đã hát nhạc của những nhạc sĩ khác và có thành công nhất định với Đoàn Chuẩn, Từ Linh, Văn Cao…

Bản thân nhạc Trịnh cũng được một số ca sĩ thể hiện từ trước, nhưng chỉ tới khi Khánh Ly bước chân vào mới thực sự thăng hoa, chiếm lĩnh khán giả. Nói cách khác, Khánh Ly không phụ thuộc vào nhạc Trịnh một chiều mà đóng vai trò người ký giả đặc biệt, viết trọn vẹn nhạc Trịnh qua giọng hát và song hành cùng nó không thể tách rời.

Giọng ca Khánh Ly gắn với sáng tác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

TL

Rõ ràng, cả Trịnh Công Sơn và Khánh Ly đều đã đi biểu diễn nhiều nơi trước đó, nhưng chỉ đến khi kết hợp lại cùng nhau, họ mới tạo nên kỳ tích. Đó là thứ kỳ tích về giai điệu, giọng hát, chất nhạc và quan trọng hơn cả là gắn chặt với thời đại, mang dấu ấn của lịch sử, như Trịnh Công Sơn từng nói: "Khánh Ly không thể tách rời những bài hát của tôi cũng như những bài hát của tôi không thể thiếu Khánh Ly".

Khánh Ly hát nhạc Trịnh đầy đủ nhất các mảng nhạc, từ tình ca tới nhạc Da Vàng. Chính Trịnh Công Sơn từng nói, ông cho phép mình tập trung viết những ca khúc cho riêng giọng hát của Khánh Ly.

Mối quan hệ giữa Khánh Ly và nhạc sĩ họ Trịnh thật đặc biệt. Họ không phải anh em, tình nhân hay bạn bè mà là sự đồng điệu về tâm hồn, thức cảm, là "một đĩa cơm chia hai, một điếu thuốc cùng hút, một ly cà phê cùng uống. Chia nhau nằm ngủ trên những tờ báo nhàu nát trải dưới đất" (chữ trong hồi ký của bà Khánh Ly - NV). Nhờ đó, Khánh Ly được đích thân Trịnh Công Sơn cắt nghĩa từng ngôn từ, truyền tải tinh thần âm nhạc rõ nét nhất.

Chính sự đồng điệu này giúp Khánh Ly hiểu nhạc Trịnh từ sâu thẳm, để tạo nên mối quan hệ của lịch sử, gắn với nhiều biến động, phong trào văn hóa, tư tưởng… chứ không chỉ đơn giản là giữa ca sĩ và nhạc sĩ.

Nói cách khác, Khánh Ly với tiếng hát và hình ảnh độc đáo (mái tóc đen dài, đôi chân trần, vóc dáng hao gầy, chất giọng bàng bạc, cuộc đời lang bạt, hòa mình cùng quần chúng) đã tạo nên cả một hình tượng văn hóa, nghệ thuật cho nhạc Trịnh, vượt ngoài một ca sĩ thể hiện đơn thuần. Hình tượng này chỉ xuất hiện ở đúng thời điểm, hoàn cảnh đó, không thể lặp lại ở các nghệ sĩ sau này.

Đó là lý do vì sao Khánh Ly lại là người duy nhất đem nhạc Trịnh vươn ra ngoài, được người Nhật Bản yêu thích đến thế. Album nhạc Trịnh do Khánh Ly thể hiện đạt kỷ lục bán tới 2 triệu bản tại Nhật. Bản thân bà cũng nhiều lần được mời sang Nhật trình diễn, thu âm. Khánh Ly từng tâm sự: "Hãng đĩa và đài truyền hình Nhật còn cho người bay sang Mỹ để thu cho tôi. Đó là lần đầu tiên tôi được biết thế nào là xe limousine. Người Nhật cho xe limousine tới đón tôi rồi đưa lên phòng thu, oai lắm".

Tiếng hát độc đáo

Ngoài những điều kiện bên lề như hình ảnh, hoàn cảnh sống, lịch sử, văn hóa xã hội, tiếng hát Khánh Ly chính là yếu tố quan trọng nhất giúp nhạc Trịnh thăng hoa và ghi dấu đậm nét nhất trong lòng công chúng.

Khánh Ly không phải ca sĩ được học hành trường lớp bài bản. Bà hát chủ yếu theo bản năng, cảm nhận riêng từ trái tim, tâm hồn và được chính Trịnh Công Sơn cắt nghĩa. Nhưng chính những điều đó lại khiến bà trở thành tượng đài nhạc Trịnh không thể thay thế.

Khánh Ly sở hữu giọng nữ trung có âm sắc đặc biệt, tối và hơi khàn, mang một chút nasal. Giọng hát này khá hiếm khi pha trộn âm sắc kim và mộc (thời trẻ), mộc và thổ (khi có tuổi).

Chính sự pha trộn âm sắc này tạo nên tính liêu trai, u tịch, mê hồn và đậm màu tâm linh, triết học cho tiếng hát Khánh Ly khi thể hiện nhạc Trịnh, mà suốt nửa thế kỷ qua vẫn không ca sĩ nào có được. Cũng có người bắt chước cách bà hát, nhưng đều chỉ dừng lại ở bắt chước thiếu tự nhiên.

Nếu nghe kỹ sẽ thấy giọng Khánh Ly có chút khàn nhẹ, như vương vấn khói thuốc. Nó thể hiện sự từng trải, phiêu bạt của một con người rong ruổi khắp bốn phương tứ xứ, sống đời sống của nhiều tầng lớp người, với tinh thần hiện sinh sâu sắc, lại trải qua nhiều biến động, hợp nhất cùng nhạc Trịnh. Chính khói thuốc đã vương vấn, phả vào giọng hát Khánh Ly một chất khàn nhẹ và độ khè đặc biệt, giúp bà hát nhạc Trịnh trải hơn, đời hơn và "phủi" hơn.

Cách hát chậm rãi, tự sự của Khánh Ly mang đậm chất folky (một trong những chất nhạc phổ biến của nhạc hiện sinh) và điệu blues, tự nhiên, mộc mạc, giản dị, hát như nói, không cầu kỳ, hoa mỹ, đề cao âm sắc tự nhiên. Lối hát này hợp nhất với âm nhạc hiện sinh nói chung và thích hợp với mọi ca khúc của Trịnh Công Sơn nói riêng, tạo nên cả một mảng âm nhạc văn hóa, đúng như lời Trịnh Công Sơn từng nói: "Khánh Ly hát cho một thời vừa lãng mạn vừa đau thương trong chiến tranh. Hay nhất".

Với hình ảnh, mối quan hệ và giọng hát đặc biệt, có thể khẳng định chắc chắn rằng, Khánh Ly chính là người viết biên niên sử nhạc Trịnh trọn vẹn, sâu sắc và thành công nhất tính đến hiện tại. 

Long Phạm

Thanh Thúy: Giọt nước mắt giai nhân và dự cảm nhạc Trịnh thuở ban sơ

 

Giống như một thước đo, kho tàng cảm hứng, nhạc Trịnh Công Sơn được các nghệ sĩ đưa đi khắp thể loại từ blues, jazz, soul tới world music, dance… Cùng nhìn lại những giọng ca nhiều thế hệ đã thành công với âm nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn qua loạt bài Những giọng hát nhạc Trịnh khó quên.

Giọt nước mắt của Thanh Thúy khiến Trịnh Công Sơn viết nên Ướt mi với nhiều dự cảm về sự trắc trở, những gam âm buồn, suy tư chủ đạo trong nhạc Trịnh sau này.

Hình bóng bồng bềnh và cơn mưa nước mắt

Thanh Thúy không chỉ là một danh ca, bà còn được biết đến là giai nhân có sức hút, đi vào trang viết, trở thành người trong mộng của nhiều thi nhân, văn sĩ. Bà sở hữu vẻ đẹp đằm thắm, mặn mà, thanh mảnh đầy nữ tính, cùng mái tóc dài đen óng. Bà còn có phẩm hạnh và đạo đức đáng ngưỡng mộ, với đời tư kín đáo, dù nổi tiếng bậc nhất nhưng không bao giờ ồn ào. Nhà văn Hồ Trường An từng viết: "Thanh Thúy là nghệ sĩ có tư cách, có phẩm hạnh. Cô không gây ngộ nhận nào cho những người ưa săn tin giật gân…".

Hiển nhiên, với nhan sắc và phẩm hạnh cao đẹp như vậy, Thanh Thúy đã khiến nhạc sĩ Trịnh Công Sơn phải mê lòng từ cái nhìn đầu tiên. Khi còn sống, ông Sơn tâm sự: "Thuở còn trọ học ở Sài Gòn, năm đó tôi 17 tuổi, đêm nào tôi cũng lò dò đến phòng trà ca nhạc để nghe Thanh Thúy hát. Dần dần hình bóng Thanh Thúy đã ăn sâu vào trong tôi lúc nào không biết".

Nữ ca sĩ Thanh Thúy là nguồn cảm hứng sáng tác đầu tiên của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

TL

Trịnh Công Sơn phải lòng Thanh Thúy nhưng không dám lại gần vì mặc cảm nghèo và vô danh, chỉ nhìn dáng gầy, tà áo dài mong manh khuất dần vào con hẻm nhỏ mỗi tối.

Đến một ngày, chàng thanh niên Trịnh Công Sơn lấy hết can đảm viết một mẩu giấy nhỏ yêu cầu Thanh Thúy hát ca khúc Giọt mưa thu của Đặng Thế Phong. Những câu hát trong ca khúc này khiến Thanh Thúy xót xa vì nhớ tới người mẹ mới mất của mình, nên bà vừa hát vừa rơi lệ.

Chính hình ảnh đẹp diễm lệ của giai nhân trên sân khấu đã khiến Trịnh Công Sơn say đắm viết nên tuyệt phẩm Ướt mi. Ca khúc này được chính Trịnh Công Sơn công nhận là sáng tác đầu tay thật sự của mình, đồng thời là tác phẩm đầu tiên được chính thức công bố, để rồi trở thành bài hát bất hủ.

Về khoảnh khắc sáng tác Ướt mi, Trịnh Công Sơn từng viết trong bài giới thiệu ca khúc: "Những giọt nước mắt ấy như một cơn mưa nhỏ trên tâm hồn mỏng manh của tôi đã khiến tôi phải lùi xa hơn nữa về một cõi đời nào còn xa xôi hơn đã từng làm tôi nhỏ lệ. Những giọt nước mắt đó đã trở thành một ám ảnh, thôi thúc làm bùng lên ngọn lửa sáng tạo đang âm ỉ cháy trong tôi. Và tôi đã viết ra như không kiềm giữ được...".

Trịnh Công Sơn còn sáng tác bài Thương một người, cũng là những xúc cảm dành riêng cho Thanh Thúy. Trong mỗi ca từ của bài hát, Trịnh Công Sơn đều trĩu nặng tình yêu dành cho nữ ca sĩ. Người nhạc sĩ tài hoa nhiều lần lặp lại từ "thương".

Như vậy, có thể thấy vai trò quan trọng của Thanh Thúy. Bà là nguồn cảm hứng sáng tác đầu tiên trong sự nghiệp của Trịnh Công Sơn, chi phối đến những xúc cảm về ca từ, giai điệu nhạc Trịnh từ thuở ban sơ, khi ông mới 17 tuổi.

Từ những xúc cảm này đã định hình nhạc Trịnh là thứ nhạc đa sầu đa cảm, đắm say tình yêu, rung động trước cái đẹp, giai nhân và đậm "âm tính". Nói cách khác, mảng tình ca trong nhạc Trịnh bắt đầu từ giai nhân và kết thúc cũng là giai nhân, lấy cảm hứng chủ đạo là cái đẹp để suy tư, trải lòng, chiêm nghiệm.

Có thể nói, giọt nước mắt của Thanh Thúy khiến Trịnh Công Sơn viết nên Ướt mi đã mang nhiều dự cảm về sự trắc trở, những gam âm buồn, suy tư chủ đạo trong nhạc Trịnh suốt về sau này.

Tiếng hát trầm độc đáo chạm tới sâu thẳm nỗi buồn

Giọng hát Thanh Thúy được xem là hiếm thấy, gần với một nữ trầm nhất tại VN, với các đặc trưng như tính lưỡng tính, giọng rất sâu, dày, nặng, tối, chắc khỏe, đậm tính thổ và rền như tiếng đại hồng chung; quãng hát thoải mái nằm trên âm khu trung, trầm.

Chính vì thế, cách hát và kỹ thuật được Thanh Thúy sử dụng trong nhạc Trịnh cũng rất đặc trưng, riêng có, không giống với bất kỳ nữ ca sĩ nào. Thanh Thúy chủ yếu hát bằng chest voice (giọng ngực). Thậm chí, nếu có hát pha thì tỷ lệ giọng ngực của bà vẫn rất cao (chesty). Đây là cách hát lợi thế của các giọng nữ cận nữ trầm.

Nhờ hát thuần chest nên Thanh Thúy đẩy mạnh tối đa chất thổ trong giọng hát của mình, khiến nó trở nên tối, nặng, sâu thẳm và ma mị, liêu trai hơn bao giờ hết. Nghe Thanh Thúy hát nhạc Trịnh, người ta có cảm giác như đang nghe một thứ âm thanh huyền bí nào đó phát ra từ lòng đất, ôm trọn đau thương, ai oán.

Cũng nhờ cách hát này mà Thanh Thúy có thể giãi bày nhạc Trịnh một cách chậm rãi, đậm chất tự sự, như kể một câu chuyện hay tâm tình chân thành với người nghe, nhưng khi cần vẫn đầy nức nở, ai oán, dằn vặt và đẩy không gian chùng xuống tận cùng, chạm đến sâu thẳm nỗi buồn.

Thanh Thúy nhả chữ nào chắc chữ đó, nặng như chì và rền. Trong từng chữ đều in hằn sức nặng của thời gian, da thịt. Bà chẳng cần phải nhấn nhá nhiều vì bản thân với cách hát tự sự, chậm rãi đã nhấn vào mọi chữ.

Có thể nói, đây là tiếng hát âm tính nhất trong các giọng nữ từng thể hiện nhạc Trịnh, khi vừa tối, vừa trầm, nhưng cũng không kém phần nữ tính, hợp với "tính âm" buồn bảng lảng của âm nhạc Trịnh Công Sơn.

Long Phạm 

1/4/2023

Trường phái 'Thanh Lam' – Trường phái 'Người đàn bà hát'

 Bản lĩnh lớn của một cái tôi cuồng loạn, đầy đam mê đã giúp Thanh Lam kiến tạo nên trường phái của riêng mình trong lịch sử nhạc Việt – trường phái của Người đàn bà hát.

Không ai có thể tẩy đi nét vẽ của Thanh Lam, vì suốt hơn 30 năm qua, chị đã hoạt động bền bỉ để tạo nên một trường phái riêng biệt, mang đậm bản ngã cá nhân của mình, không lẫn với bất cứ nghệ sĩ hay dòng nhạc nào.

Trường phái Thanh Lam – Trường phái 'Người đàn bà hát' (Ảnh: Vietnamnet)

Không phải bỗng dưng mà Mỹ Linh nói rằng: “Ở Việt Nam này, nếu có diva thì chỉ có thể là Lê Dung và Thanh Lam”. Dù Thanh Lam không bao giờ tự nhận mình là diva hay một cái gì đó quá ghê gớm về giọng hát, nhưng quả thực, giọng hát thiên bẩm của chị là báu vật cho nhạc Việt.

Vào thưở ban đầu của nhạc Việt sau khi thống nhất, ở miền Bắc, người ta thường chuộng các giọng nữ cao trữ tình, có khả năng hát đẹp theo thanh nhạc chính thống. Nhưng Thanh Lam không phải “chim sơn ca” hay “chim họa mi” theo thẩm mỹ truyền thống đó, chị mang đến một giọng hát trần tục và phồn thực hơn. Đó là tiếng hát của Người đàn bà đam mê tình ái và khát khao cuộc sống. Chính giọng hát này đã đem tới một màu sắc riêng biệt cho nhạc Việt và góp phần thay đổi thẩm mỹ âm nhạc của khán giả.

Bẩm sinh Thanh Lam sở hữu giọng nữ trung trữ tình rất sâu và dày, có độ solid đậm đặc, phát triển mạnh mẽ trên quãng trung và trầm. Không những vậy, âm sắc của Thanh Lam còn rất đẹp, nó tròn trịa, đầy đặc và ấm áp, không thể chê vào đâu được.

Đẹp chưa đủ, nó còn lạ và độc. Các giảng viên ở nhạc viện Ukraine sau khi nghe xong một màn trình diễn của Thanh Lam đã phải bất ngờ và cho rằng, hiếm ca sĩ châu Á nào có “độ khè” đặc biệt trong giọng hát như Thanh Lam. Bởi thế, chỉ cần Thanh Lam cất giọng lên đã đủ khiến chị nổi bật hơn mọi ca sĩ khác hát chung, chứ chưa cần phô diễn kĩ thuật.

Bằng giọng hát đặc biệt này, Thanh Lam đã vượt qua nhiều ca sĩ tài năng như Hồng Nhung, Ngọc Sơn, Thu Phương, Bằng Kiều, Y Moan, Thùy Dung… để trở thành ca sĩ duy nhất đoạt giải Lớn (trên cả giải nhất) trong cuộc thi Đơn ca Nhạc nhẹ toàn quốc năm 1991 với số điểm tuyệt đối.

Như vậy, ngay từ thưở ban đầu, Thanh Lam đã tự khẳng định vị thế số 1 của mình trong làng nhạc nhẹ Việt Nam.

Ngay từ những bản live ở giai đoạn đầu sự nghiệp, dù còn rất trẻ, nhưng Thanh Lam đã tỏ rõ được chất giọng đặc biệt có một không hai của mình, không kém cạnh bất cứ ca sĩ quốc tế nào và vượt trội hơn hẳn các thế hệ ca sĩ Việt sau này.

Dường như nhận thức rõ được thế mạnh này của mình, Thanh Lam không chạy theo quãng cao như nhiều ca sĩ khác. Dù có thể scream tới C5, D5 và đỉnh điểm tới Eb7 (kỉ lục note cao ở Việt Nam) nhưng Thanh Lam lại tập trung vào quãng trung trầm (F3 – B4) và phát triển mạnh mẽ nó bằng kĩ thuật cộng minh sở trường, biến chị thành cơn lốc sân khấu đúng cả nghĩa đen lẫn bóng.

Theo nghĩa đen, giọng hát Thanh Lam giống như một người khổng lồ, tích hợp giữa âm lượng lớn, trường hơi khỏe, cột hơi vững chãi và kĩ thuật cộng minh đỉnh cao để đạt tới độ rền khủng khiếp, sẵn sàng lấp đầy cả sân khấu và thổi bay mọi thứ xung quanh để độc tôn một ngôi vị Lam duy nhất – ngôi vị của nữ hoàng.

Theo nghĩa bóng, Thanh Lam hơn người chính ở bản lãnh sân khấu mạnh mẽ. Cứ mỗi khi chị bước ra là cả không gian phải nghiêng mình cúi đầu trước thần thái quá diva, quá quyền lực toát ra ở chị, từ ánh mắt long lanh sắc lạnh đến nụ cười sảng khoái vương giả. Không phải ca sĩ nào cũng có được cái thần thái sang chảnh, gai góc mà vẫn đậm đà quyến rũ như thế. Nhìn chị đứng trên sân khấu với ánh mắt đó, người ta không khỏi liên tưởng tới Maria Callas hay Birgit Nilsson – những diva mà chỉ nhìn thôi đã muốn quỳ gối trước họ.

Không những vậy, phong cách trình diễn của Thanh Lam lúc nào cũng hừng hực đam mê, ngồn ngộn nhựa sống. Từng cử chỉ, ánh mắt, điệu bộ của chị đều thở ra sự cháy bỏng, căng tràn. Chưa có nữ ca sĩ Việt Nam nào mỗi khi hát tới đoạn cao trào là lại ngửa toàn bộ cơ thể về phía sau để đưa cả khuôn mặt lên trời, dang rộng hai tay như muốn ôm cả sự sống rồi phát tiết ngùn ngụt qua giọng hát bão lửa của mình giống Thanh Lam.

Phong cách trình diễn của Thanh Lam lúc nào cũng hừng hực đam mê, ngồn ngộn nhựa sống. (Ảnh: TTVH)

Trong lối trình diễn này, chị rất giống với Whitney Houston. Và có lẽ, cả Thanh Lam lẫn Whitney đều có chung một có chung một đặc điểm, dù hát về niềm vui hay nỗi buồn cũng không bao giờ bi lụy, mà vẫn luôn căng tràn đam mê, truyền lửa được tới người nghe để khiến họ phấn chấn hơn. Sự phấn chấn ấy, người ta gọi là đạt tới đẳng cấp tạo bão cảm xúc bằng giọng hát. Đó chính là cơn bão Thanh Lam tạo ra trên sân khấu, và cũng là nét chấm phá riêng trong trường phái mang tên chị.

Thanh Lam của ngày xưa là một Thanh Lam đằm thắm, xứng đáng với danh xưng Nữ hoàng nhạc nhẹ. Trong từng câu chị hát đều ẩn chứa biết bao nỗi niềm, khắc khoải đa đoan của nhiều kiếp người, kiếp tình. Từ thời hoàng kim, chị đã tự tạo nên những đặc trưng cho trường phái của mình bằng lối hát khắc khoải, ưu sầu, hát mà như thủ thỉ, tâm tình, đãi chữ dài hơn, hơi "rên rỉ" để bộc lộ nội tâm bùng cháy, bản năng của người phụ nữ, và kèm theo chất liêu trai, ma mị ở những quãng trầm bổng, luyến láy, nhưng vô cùng chắc chữ, rõ lời.

Nói đến chữ “sâu” của cảm xúc, chắc chẳng mấy ai ở Việt Nam này đủ sâu và thẳm hơn Thanh Lam. Chị chơi đùa với từng con chữ trên từng phím nhạc mà vẫn đầy duyên dáng. Nghe chị hát ngày ấy mà tái tê cõi lòng. Phải tuyệt vời thế nào mới khiến khán giả mới đội mưa mà nô nức đến nghe mình như Thanh Lam chứ.

Thanh Lam từng khiến khán giả đội mưa ngồi nghe mình hát

Từ hồi rời Quốc Trung, Thanh Lam không còn dịu dàng, đằm thắm nữa. Giông bão cuộc đời đã khiến chị trở nên mạnh mẽ và cuồng loạn hơn trong phong cách biểu diễn. Lam muốn tung ra tất cả những gì mình có để được cháy với đam mê của chính mình. Chị muốn hát như thể ngày mai sẽ không còn được hát nữa.

Chính điều này đã khiến nhiều người lên tiếng chỉ trích Thanh Lam là phá nát bài hát. Họ gọi chị là “nữ hoàng nhạc nặng”, hát chỉ gào thét, và không biết tiết chế. Đó là điều phi lí nhất về mặt thanh nhạc. Sẽ chẳng có ca sĩ nào gào thét mà có thể giữ giọng tuyệt vời ở cái tuổi của Thanh Lam.

Hơn nữa, nếu tiết chế, để ý tới lời này ý nọ thì Lam đã không còn là Lam. Lam bản năng, Lam phô diễn. Đó mới là điều làm nên trường phái Lam, một nét riêng có trong âm nhạc. Ai đó cần sự tiết chế, nhẹ nhàng, mời nghe ca sĩ khác.

Trong nghệ thuật, mỗi trường phái có một tôn chỉ “cực đoan” riêng để duy trì sự sống còn của họ. Nhạt nhòa hay ngoan ngoãn không làm nên trường phái. Và mỗi nghệ sĩ cũng cần có một bản ngã của riêng họ, Lam cũng vậy. Bản ngã của Lam là mạnh mẽ, cuồng nhiệt, đam mê, nó hợp với chất giọng nội lực của chị, nên chẳng việc gì chị phải giống ai. Khán giả không cảm thụ được vì họ quá quen với lối cũ, chứ không phải vì Lam. Tại sao ở Mỹ, những Patti Labelle, Aretha Franklin, Chaka Khan, Rachelle Farelle… vẫn thỏa sức thổi bay mọi thứ bằng sự phô diễn giọng hát của họ để trở thành tượng đài, còn Việt Nam thì không? Là một nghệ sĩ, đẩy được cái tôi cùng mình đến cùng cực để đào sâu nghệ thuật mới là điều cốt lõi.

Bởi vậy, việc Thanh Lam rời Quốc Trung và đổi thay phong cách không phải dại như người ta nói, mà chỉ là dấu mốc để chị tô đậm hơn trường phái của mình với các dòng nhạc mới như dân gian đương đại, đẩy nó lên tới cực điểm.

Trong công cuộc khai phá những dòng nhạc mới, Thanh Lam từng được khen ngợi là nữ ca sĩ có kĩ thuật cộng minh tốt nhất nhạc nhẹ Việt Nam. Dù lời khen đó không hẳn đã đúng, nhưng có lẽ, chị chính là người tiên phong cho việc sử dụng và sáng tạo lối hát cộng minh vào nhạc nhẹ Việt Nam, mở màn một lối hát mới - lối hát phô diễn giọng hát trên giọng ngực (thông qua cộng minh quãng trung), ở những khoảng âm to, dày, lớn cả về trường độ và cường độ, tràn đầy năng lượng.

Cách hát này giúp Thanh Lam thể hiện thành thần những ca khúc đòi hỏi tính sử thi, hùng tráng, với trường độ, âm lượng dồn dập của cả một dàn giao hưởng phía sau. Có lẽ, rất hiếm nữ ca sĩ nhạc nhẹ nào ở Việt Nam có thể làm được điều này.

Thanh Lam và tiếng hát 'sử thi'

"Trường phái Lam" còn nổi bật ở lối đãi chữ bè dài kéo ra ê a kèm theo những đổ hột rất nhẹ, nghe rất đam mê, rất “đàn bà” và phồn thực, cuồn cuộn nhựa sống.

Nhưng nói như vậy không có nghĩa Thanh Lam lúc nào cũng phô diễn bất chấp tất cả. Mỗi khi song ca, chị rất tôn trọng bạn diễn, luôn bè phối rất tinh tế, nhịp nhàng để nâng mình, nâng bạn và nâng cả âm nhạc lên. Bởi thế, Thanh Lam thường xuyên được các nghệ sĩ mời song ca, vì họ thích sự hòa quyện ở chị.

Thanh Lam nhu lúc cần nhu và cương lúc cần cương. Chẳng hạn, khi song ca với Thu Minh, chị bùng cháy dữ dội để hợp với khí chất của đàn em. Người ta không hiểu lại cứ nghĩ chị thích đàn áp. Nhưng đến khi song ca với Hà Trần, chị lại vẫn dịu dàng và đằm thắm đến lạ lùng. Một trong những cặp song ca ăn ý nhất Việt Nam chính là Thanh Lam – Tùng Dương và Thanh Lam – Hà Trần.'Trường phái Lam' ngày nay đã ảnh hưởng sâu sắc tới nhiều ca sĩ tại Việt Nam, đặc biệt là về kĩ thuật và lối hát. Đó thực sự là một trường phái đích thực và duy nhất trong nhạc nhẹ Việt đương đại.

Long Phạm

LONG PHẠM KÝ SỰ (P4): VỀ HỒ QUỲNH HƯƠNG VÀ KỸ THUẬT HÁT LIVE

 Dạo này thấy nhiều bạn hay chê Hồ Quỳnh Hương là tenor Hương, crack từ B4, strain toàn bộ quãng 5.

Mình dám chắc trong tất cả những bạn đó, chưa một ai đi nghe Hồ Quỳnh Hương live ở ngoài :))) Và thậm chí, ngay cả với những ca sĩ mà họ đang khen nức nở, cũng chưa chắc họ được nghe những ca sĩ đó live ở ngoài để có sự so sánh.

Có một sự thật là không một đường truyền nào phản ánh đầy đủ chất lượng âm thanh bằng việc nghe trực tiếp ca sĩ hát live. Mọi clip trên Tiktok hay Youtube, Facebook đều chỉ thu về 1/5 tới 1/10 hiệu ứng âm thanh trực tiếp ngoài sân khấu. Đó là lí do vì sao mình luôn cố gắng đi xem ca sĩ hát live thay vì nghe qua Youtube để có được nhận định đúng đắn, khách quan hơn về họ. Và mình nghĩ nhiều khán giả cũng không dại gì bỏ ra vài triệu để nghe ca sĩ hát live trong khi họ có thể nghe free trên mạng, tiền nào của nấy thôi :)))

Hồi năm 2017, mình có được một bạn fan Hồ Quỳnh Hương rủ đi nghe chế hát tại đài truyền hình. Nói thật là hệ thống âm thanh của đài truyền hình thì không được xịn xò lắm so với những sân khấu thương mại khác mình từng đến, đã thế lại còn hát ngoài trời. Ca sĩ nào hát với sân khấu của đài truyền hình chắc cũng phải dè chừng lắm :))

Ấn tượng của mình về giọng hát Hồ Quỳnh Hương khi nghe trực tiếp là âm sắc quá đẹp, nữ cao nhưng ngọt, không có chút chua chói nào (mình không có ý so sánh nhưng mình đã nghe Thu Minh live ở ngoài và thấy có sự khác biệt rõ rệt về âm sắc).

Kỹ thuật hát mixed của Hồ Quỳnh Hương rất đỉnh, ở chỗ cứ mở miệng ra là giọng đã bay bay rồi, chứ không phải kiểu phóng thẳng, đập thẳng giọng vào mặt người nghe (cái này nghe live mới thấy chứ nghe qua youtube thì không thấy rõ).

Giọng hát rất nhẹ, không phải kiểu gồng gánh, cố bung lụa, bay và sáng (độ sáng hiếm có trong những giọng nữ cao mình từng nghe), hát mixed mọi lúc mọi nơi, mixed ở cả những chỗ nhả chữ bình thường nhất (chứ không phải cứ hát cao lên, tung hết ra mới là mixed như các bạn hay đo note), nghe cực kỳ dễ chịu. Và mình thích những kiểu giọng + lối hát như vậy.

Ấn tượng nhất là lúc hát Có nhau trọn đời, chế tung một note E5 sáng rực, vang và bay, rõ ràng là note cao và cần lực nhưng nghe vẫn nhẹ, thế mới hay. Đó mới là đẳng cấp kỹ thuật của Hồ Quỳnh Hương, tạo sự relax tuyệt đối cho người nghe (chứ không phải như nữ cao màu sắc thiện lành nào đó tự nhận hát an yên mà mỗi lần nghe chỉ muốn stress, tăng xông vì độ chua của giọng) :))) Mình có quay clip lại nhưng đúng là khi up lên Youtube thì lại chẳng còn hiệu ứng âm thanh giống như khi nghe live.

Bởi vậy, khuyên thật lòng các bạn, nếu có điều kiện thì chịu khó đi nghe ca sĩ live ở ngoài 1 lần rồi đánh giá vocal chưa muộn, chứ cứ chăm chăm cầm cái app đo note rồi bật Youtube nên thẩm thì thực sự hơi kỳ cục :))

P/s: Lúc chế Hương ra xe mình có nắm được tay chế :))) mềm dễ sợ =)))

LONG PHẠM KÝ SỰ (P2): VỀ SUMI JO VÀ GIỌNG HÁT BẬC THẦY

Hồi năm 2018, dàn nhạc của Sun Group có mời Sumi Jo về Việt Nam biểu diễn. Vừa nghe thông tin là mình ráo riết đi tìm vé mà khổ nỗi họ không bán vé, chỉ phát vé mời. Mình sợ không xin được vé nên lại đi hỏi một số người quen.

Kết quả là được anh divo Tùng Dương cho 2 vé hàng VIP, lại được chị thạc sĩ Nhật Huyền cho 2 vé nữa. Đến gần ngày thì không hiểu sao bên Sun lại gọi mình đến lấy tiếp 2 vé nữa, thành ra có tận 6 vé =))) Không biết làm gì nên rủ luôn bố mẹ và hai bạn fan Diva nữa từ Hải Phòng lên Hà Nội xem =)) Bố mẹ mình cũng mê âm nhạc nhưng do điều kiện nên chưa từng được tới dự một buổi trình diễn âm nhạc nào đúng nghĩa. Mình tranh thủ cho hai cụ được nghe một màn live đích thực :)))

Vì là đêm nhạc không bán vé nên khán giả đến xem toàn dân trong nghề với những người VIP. Mình để ý thấy nhiều nghệ sĩ, nhạc công, dân thính phòng, còn lại toàn doanh nhân và người Nhật, Hàn. Bên cạnh đó còn có kha khá fan Diva của page như bạn Trần Nam Hoàng, Callas Mỹ Nhân, Nguyễn Đức Dương, Phạm Ngọc Huy... Nhiều bạn bay từ trong Nam, miền Trung ra Hà Nội để được nghe Sumi Jo. Điều đó chứng tỏ sức hút của mợ là rất lớn dù mợ chẳng PR bao giờ. Đêm nhạc thậm chí còn không thèm họp báo hay lên truyền thông nhưng vẫn kín khách =)))

Về Sumi Jo thì ở ngoài mợ khá nhỏ nhắn (thực sự cảm thấy nể phục khi một người phụ nữ nhỏ bé như vậy lại lại có giọng hát khủng đến thế). Mợ nói tiếng Anh rất chuẩn, thiếu điều nói tiếng Việt nữa là xong =)))

Về giọng hát của mợ thì không còn ngôn từ nào để diễn tả. Trước giờ vẫn nghe qua Youtube và biết mợ đỉnh lắm rồi nhưng khi nghe live không mic mới thấy những gì Youtube truyền tải chỉ còn lại 1/10. Tức là, giọng hát của mợ nếu nghe trực tiếp không mic sẽ thấy đỉnh gấp 10 lần các bạn nghe qua Youtube.

Mình đã nghe rất nhiều ca sĩ hát live ở ngoài, từ trong nước tới nước ngoài. Nhưng phải thừa nhận rằng, không một ai chạm tới đẳng cấp của Sumi Jo.

Để miêu tả bằng ngôn từ thì rất khó vì cảm giác nghe mợ hát khác hoàn toàn với các ca sĩ khác. Đó là một vị trí âm thanh khác nên khi nghe mợ live, các bạn sẽ không có cảm giác âm thanh từ phía ca sĩ phóng thẳng vào mặt mình như những người khác mà theo kiểu từ phía trên đầu vang xuống (đúng nghĩa head voice), tỏa từ 4 phía rồi vọng lại, lấp đầy mọi ngóc ngách trong nhà hát. Cảm giác nghe âm thanh đi từ 4 phía vọng về kiểu này chưa từng thấy ở các ca sĩ hát với mic :)))

Bằng một cách nào đó, mợ khiến giọng hát của mình bay trong không khí và nó cứ thế rót vào tai khán giả theo từng note nhạc, rất dễ chịu, khoan khoái.

Đặc biệt là, kỹ thuật cộng hưởng của mợ cực kỳ đáng sợ. Có những lúc, mợ hát pianissimo nhỏ li ti, âm lượng phải nói là được vuốt xuống rất nhỏ, như kiểu thở ra nhưng vẫn vang vọng khắp nhà hát, ngồi tận hàng ghế cuối cùng vẫn nghe rõ mồn một.

Mình đã tự kiểm chứng bằng cách, lúc đầu mình ngồi ở hàng ghế cuối cùng. Lúc sau mình đổi với bố sang hàng ghế thứ 3 (gần sát sân khấu). Thực sự thì ngồi ở hàng ghế cuối nghe lại hay hơn là ngồi gần nữa =)) Đúng là kỹ năng ca sĩ bậc thầy khi hát không mic.

Và giọng mợ không hề nhỏ (hoặc kỹ thuật quá tốt nên âm lượng được đẩy lên dữ dội). Dàn nhạc có chơi lớn cỡ nào mợ cũng cân hết. Eb6 phải nói là như cơn bão cuộn tung cái nhà hát :)))

Mợ cũng thân thiện lắm nhé. Hát xong mợ chịu khó ra phía đại sảnh ký cho từng khán giả và không ngại chụp ảnh chung (mình ké chụp với mợ được một kiểu kaka). Kiểu của mợ là nhí nhảnh, biểu cảm đúng kiểu chiến thần selfie. Không thể tin mợ đã gần 60 tuổi :)))

Lúc ra về mình có thấy mợ bước từ phía sau ra ô tô. Má, thần thái lúc đó mới slay, mặc bộ suit đó, walk đúng chất Diva sang chảnh =)))

Chốt lại, Sumi Jo là ca sĩ hát đỉnh nhất mình từng nghe. Hi vọng sau này có cơ hội được nghe lại mợ :)))

LONG PHẠM KÝ SỰ (P1): VỀ HỒ NGỌC HÀ VÀ SỰ TINH TẾ TRONG TỪNG HÀNH ĐỘNG

Mình không bàn tới những chuyện sâu xa đời tư hay con người bên trong nghệ sĩ vì mình không phải chính họ hay người thân cận với họ để biết rõ nội tình, vậy nên mọi scandal này nọ không nên quan tâm quá nhiều. Mình chỉ thích bàn về âm nhạc và giọng hát của họ.

Nhưng với Hồ Ngọc Hà mà mình từng tiếp xúc qua, mình thấy chị là người cực khéo và tinh tế trong từng hành động. Chỉ riêng điều này đã đủ khiến mình hiểu vì sao Hồ Ngọc Hà luôn thành công và quy tụ được quanh mình những người giỏi như Đức Trí, Hoài Sa, Thanh Bùi...

Hôm đó là dịp cuối năm, Hồ Ngọc Hà có mở tiệc nhỏ cảm ơn các nhà báo. Mình có đến dự và như thường lệ thì mọi người hay lên chụp ảnh cùng nghệ sĩ. Mình thấy thế nên cũng lên chụp với chị một bức.

Có một hành động rất tinh tế của Hồ Ngọc Hà mình nhận thấy, là khi chụp chung, chị chủ động tựa đầu chị vào đầu mình rồi cười, tạo cho mình cảm giác thân thiện, gần gũi dù chị là người nổi tiếng còn mình chỉ là phóng viên quèn :)))

Sau đó chị còn cười hỏi: "À, đây là Long Phạm chuyên viết bài vocal hả?". Ơ, thế hóa ra chị cũng đọc bài mình viết kaka :))

Lúc ra về, đích thân Hồ Ngọc Hà ra đứng ở cửa để tặng quà và cảm ơn từng người. Nói chung là chỉ riêng về khoản ứng xử văn minh, khéo léo thì Hồ Ngọc Hà xứng đáng được yêu quý.

P/s: Trong các nghệ sĩ mình từng gặp ở ngoài thì Hồ Ngọc Hà là một trong những người mình thấy đẹp nhất, đặc biệt khi cười. Mình cao 1m72 mà đứng vẫn thấp hơn chế dù chế đi giày bệt không thèm độn miếng đế nào :)))